{"id":15971,"date":"2021-06-14T18:07:00","date_gmt":"2021-06-14T16:07:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&p=15971"},"modified":"2026-09-23T09:36:44","modified_gmt":"2026-09-23T07:36:44","slug":"kwalifikacje-rynkowe-i-wszystko-co-trzeba-wiedziec-o-ich-opisywaniu","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-1-2021\/kwalifikacje-rynkowe-i-wszystko-co-trzeba-wiedziec-o-ich-opisywaniu\/","title":{"rendered":"Kwalifikacje rynkowe i wszystko, co trzeba wiedzie\u0107, o ich opisywaniu"},"content":{"rendered":"\n

Opisywanie kwalifikacji rynkowych nie nale\u017cy do \u0142atwych. Spo\u015br\u00f3d z\u0142o\u017conych wniosk\u00f3w o w\u0142\u0105czenie kwalifikacji do ZSK, przygotowanych bez wsparcia IBE, 10 rozpatrzono negatywnie (28%), podczas gdy w\u015br\u00f3d wniosk\u00f3w opracowanych przy pomocy pracownik\u00f3w merytorycznych IBE odsetek tych, kt\u00f3re odrzucono, wynosi 11% (39 wniosk\u00f3w). Uzasadniona jest zatem konkluzja, \u017ce poza IBE wiedza o opisywaniu kwalifikacji rynkowych<\/strong> jest niewielka, dlatego te\u017c w tym artykule spr\u00f3buj\u0119 j\u0105 nieco przybli\u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Co to znaczy opisa\u0107 kwalifikacj\u0119?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Warto wiedzie\u0107, \u017ce kwalifikacja rynkowa to potwierdzone w procesie walidacji efekty uczenia si\u0119 w zakresie wiedzy, umiej\u0119tno\u015bci i kompetencji spo\u0142ecznych, zwi\u0105zane z wykonywaniem jakiej\u015b czynno\u015bci (najcz\u0119\u015bciej zawodowej). Aby by\u0142o mo\u017cliwe jej zdobycie, efekty uczenia si\u0119 musz\u0105 zosta\u0107 okre\u015blone i spisane. Dokonywane jest to podczas opisywania kwalifikacji, czyli m.in. wyr\u00f3\u017cnienia efekt\u00f3w uczenia si\u0119 niezb\u0119dnych do prawid\u0142owego wykonywania jakiego\u015b dzia\u0142ania oraz dopasowania do nich adekwatnych sposob\u00f3w potwierdzania \u2012 kryteri\u00f3w weryfikacji, kt\u00f3re powinny zosta\u0107 sprawdzone (potwierdzone w walidacji).<\/p>\n\n\n\n

IBE i wsparcie przy opisywaniu \u2013 przeczytaj<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

Opis kwalifikacji to proces przygotowania informacji o kwalifikacji zgodny z wymogami okre\u015blonymi w ustawie o ZSK<\/strong> (art. 15). Ka\u017cda kwalifikacja rynkowa jest tworzona przy u\u017cyciu formularza, kt\u00f3ry zawiera najwa\u017cniejsze informacje dotycz\u0105ce danej kwalifikacji, w tym wyr\u00f3\u017cnione dla niej efekty uczenia si\u0119 oraz wymagania dotycz\u0105ce metod ich walidowania. Tego samego formularza u\u017cywa si\u0119 do opisania informacji o kwalifikacjach pochodz\u0105cych z rzemios\u0142a (\u015bwiadectwo czeladnicze lub dyplom mistrzowski), a podobnego (ubo\u017cszego o niekt\u00f3re pola) do przygotowania opisu kwalifikacji uregulowanej. Tak przygotowany zbi\u00f3r informacji stanowi podstaw\u0119 do z\u0142o\u017cenia wniosku o w\u0142\u0105czenie kwalifikacji do ZSK. Sk\u0142adaj\u0105cy wniosek o jej w\u0142\u0105czenie do ZSK mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c ubiega\u0107 si\u0119 o uzyskanie uprawnie\u0144 do certyfikowania tej kwalifikacji, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z uprawnieniami do jej nadawania. W tym miejscu warto dokona\u0107 rozr\u00f3\u017cnienia: po opisaniu kwalifikacji i z\u0142o\u017ceniu wniosku o jej w\u0142\u0105czenie do ZSK w ministerstwie w\u0142a\u015bciwym rozpoczyna si\u0119 proces oceny tej kwalifikacji, w tym zasadno\u015bci jej funkcjonowania w systemie. Minister w\u0142a\u015bciwy podejmuje decyzj\u0119 o w\u0142\u0105czeniu kwalifikacji b\u0105d\u017a rozpatruje wniosek negatywnie. O kwalifikacji, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a pozytywn\u0105 ocen\u0119 ministra, a jej tre\u015b\u0107 zosta\u0142a obwieszczona w Monitorze Polskim<\/em> i opublikowana w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji, m\u00f3wimy, \u017ce jest kwalifikacj\u0105 w\u0142\u0105czon\u0105<\/strong>. Natomiast o kwalifikacji funkcjonuj\u0105cej<\/strong> m\u00f3wimy w\u00f3wczas, gdy minister nada instytucji (lub instytucjom) uprawnienia do certyfikowania kwalifikacji w\u0142\u0105czonej (IC) oraz podpisze umow\u0119 z podmiotem zewn\u0119trznego zapewnienia jako\u015bci (PZZJ) na realizacj\u0119 dzia\u0142a\u0144 w stosunku do tej kwalifikacji, a wi\u0119c zostan\u0105 spe\u0142nione wszystkie formalne warunki, aby mog\u0142a ona zacz\u0105\u0107 by\u0107 walidowana i certyfikowana.<\/p>\n\n\n\n

Po co opisywa\u0107 kwalifikacje?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Podobno przeci\u0119tny czterolatek zadaje blisko 500 pyta\u0144 dziennie, ale prawdopodobnie \u017cadne z nich nie dotyczy opisywania kwalifikacji. M\u00f3wi si\u0119 te\u017c, \u017ce je\u017celi nie umie si\u0119 wyja\u015bni\u0107 jakiej\u015b kwestii dziecku, to znaczy, \u017ce jej si\u0119 dobrze nie rozumie. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce jednak jaki\u015b rezolutny brzd\u0105c zada\u0142by pytanie o kwalifikacje. Jak mu odpowiedzie\u0107, wiedz\u0105c, \u017ce jego najmocniejsz\u0105 broni\u0105 jest \u201ea dlaczego?\u201d wymiennie z \u201ea po co?\u201d?<\/p>\n\n\n\n

Opisuj\u0105c kwalifikacj\u0119, dokonuje si\u0119 swoistego przegl\u0105du umiej\u0119tno\u015bci, wiedzy i kompetencji spo\u0142ecznych<\/strong> niezb\u0119dnych do wykonywania jakiego\u015b dzia\u0142ania, a jednocze\u015bnie ustala si\u0119 pewien standard jego wykonywania. Ju\u017c sam bilans stanowi wielk\u0105 warto\u015b\u0107 dla przedsi\u0119biorstw, pracodawc\u00f3w, szkoleniowc\u00f3w, pracownik\u00f3w i kandydat\u00f3w do pracy (uczni\u00f3w). Gdy kwalifikacja staje si\u0119 funkcjonuj\u0105c\u0105, a zatem jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 potwierdzenia w trakcie walidacji opisanych w niej efekt\u00f3w uczenia si\u0119 i otrzymania uwierzytelniaj\u0105cego je certyfikatu, korzy\u015bci jest jeszcze wi\u0119cej. W trakcie rekrutacji pracownik zyskuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 udowodnienia posiadanych przez siebie kompetencji, a pracodawca wiarygodne na to po\u015bwiadczenie. Trenerzy i edukatorzy maj\u0105 gotowy przepis na szkolenie, a poszukuj\u0105cy rozwoju zawodowego z wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 mog\u0105 wybiera\u0107 formy dokszta\u0142cania. Poniewa\u017c kwalifikacje rynkowe potwierdzaj\u0105 efekty uczenia si\u0119 niezale\u017cnie od sposobu ich nabycia, pracownicy zyskuj\u0105 narz\u0119dzie po\u015bwiadczaj\u0105ce ich kompetencje zdobyte tak\u017ce poza systemem o\u015bwiaty i szkolnictwa wy\u017cszego, w ramach do\u015bwiadczenia czy hobby. A w zwi\u0105zku z tym, \u017ce ka\u017cda kwalifikacja w\u0142\u0105czona do ZSK<\/strong> ma przypisany poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji (kt\u00f3ra odpowiada Europejskiej Ramie Kwalifikacji), jest ona zrozumia\u0142a i czytelna nie tylko dla pracodawc\u00f3w w Polsce, lecz tak\u017ce w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w Unii Europejskiej i \u0142\u0105cznie w ponad 150 krajach na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

O czym pami\u0119ta\u0107, opisuj\u0105c kwalifikacje?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce praca nad opisem kwalifikacji nie nale\u017cy do \u0142atwych. Pomaga odpowiednio dobrany zesp\u00f3\u0142 ekspert\u00f3w oraz trzymanie si\u0119 trzech zasad:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Zapotrzebowanie, zapotrzebowanie i jeszcze raz zapotrzebowanie<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Dobra kwalifikacja, nie bez powodu zwana rynkow\u0105, musi wyp\u0142ywa\u0107 z rynku, odpowiada\u0107 na potrzeby rynku i by\u0107 przydatna na rynku. A to oznacza, \u017ce po pierwsze trzeba dobrze rozezna\u0107 si\u0119 w aktualnej sytuacji, wiedzie\u0107, co w danej bran\u017cy si\u0119 dzieje, jakie istniej\u0105 formy potwierdzania kwalifikacji i rozwoju kompetencji, jakie s\u0105 trendy i gdzie s\u0105 luki, kt\u00f3re kwalifikacja mo\u017ce zape\u0142ni\u0107. Po drugie warto wiedzie\u0107, dla kogo projektuje si\u0119 t\u0119 kwalifikacj\u0119, kto i dlaczego b\u0119dzie chcia\u0142 j\u0105 zdoby\u0107, jakie b\u0119dzie mia\u0142 motywy, do czego b\u0119dzie j\u0105 wykorzystywa\u0142. Proces w\u0142\u0105czania kwalifikacji, jej konsultacji, uzgodnie\u0144, negocjacji jest \u017cmudny i mo\u017ce zniech\u0119ca\u0107. Tylko te kwalifikacje, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z faktycznych potrzeb bran\u017c, firm, pracodawc\u00f3w czy pracownik\u00f3w, maj\u0105 szans\u0119 przej\u015b\u0107 go pomy\u015blnie.<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Mniej znaczy wi\u0119cej, czyli co ma brzytwa do opisu kwalifikacji<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      Na pierwszym spotkaniu zwi\u0105zanym z opisywaniem kwalifikacji, w kt\u00f3rym bra\u0142am udzia\u0142, w swoim notatniku narysowa\u0142am brzytw\u0119 i podpisa\u0142am: brzytwa Ockhama. Rysunek mia\u0142 mi przypomina\u0107 star\u0105 zasad\u0119 ekonomii my\u015blenia: Nie nale\u017cy mno\u017cy\u0107 byt\u00f3w ponad miar\u0119<\/em> (Pluralitas non est ponenda sine neccesitate<\/em>). Powinna ona przy\u015bwieca\u0107 ka\u017cdemu opisowi i odnosi\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno do samych kwalifikacji (je\u015bli istnieje ju\u017c podobna kwalifikacja, to po co je mno\u017cy\u0107?), jak i zawartych w nich zapis\u00f3w, efekt\u00f3w uczenia si\u0119, kryteri\u00f3w weryfikacji. Wszystko powinno by\u0107 opisane w spos\u00f3b jasny, czytelny i zrozumia\u0142y, bez ozdobnik\u00f3w, zb\u0119dnych s\u0142\u00f3w czy niepotrzebnych wymaga\u0144. Na ka\u017cdym etapie nale\u017cy zadawa\u0107 sobie pytanie, czy dany element jest niezb\u0119dny. To, co odr\u00f3\u017cnia opisane w kwalifikacjach efekty uczenia si\u0119 od opisanych w programach nauczania efekt\u00f3w kszta\u0142cenia, to konieczno\u015b\u0107 potwierdzenia wszystkich kryteri\u00f3w weryfikacji (a tym samym wszystkich efekt\u00f3w uczenia si\u0119). Oznacza to, w tym wypadku 60% nie wystarczy do \u201ezaliczenia\u201d. Formu\u0142uj\u0105c ka\u017cdy efekt uczenia si\u0119, ka\u017cde kryterium weryfikacji, trzeba si\u0119 zastanowi\u0107, czy s\u0105 one konieczne do potwierdzenia gotowo\u015bci do wykonywania danego dzia\u0142ania, np.: czy znajomo\u015b\u0107 wszystkich mistrz\u00f3w olimpijskich w p\u0142ywaniu stylem klasycznym jest niezb\u0119dna do prowadzenia lekcji p\u0142ywania dla dzieci?<\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. W poszukiwaniu z\u0142otego \u015brodka<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Kwalifikacja rynkowa, jak bohater utwor\u00f3w z okresu romantyzmu, jest zawsze \u201epomi\u0119dzy\u201d. Pomi\u0119dzy edukacj\u0105 (czego i jak mo\u017cna si\u0119 nauczy\u0107) a rynkiem pracy (co i w jakim zakresie jest wymagane na rynku), mi\u0119dzy jako\u015bci\u0105 (rzetelno\u015b\u0107 i trafno\u015b\u0107 walidacji) a mo\u017cliwo\u015bci\u0105 (finansow\u0105, organizacyjn\u0105 i materialn\u0105 zar\u00f3wno instytucji certyfikuj\u0105cej jak i potencjalnego kandydata). I we wszystkich tych kwestiach trzeba znale\u017a\u0107 z\u0142oty \u015brodek. Pogodzi\u0107 wizj\u0119 \u201eidealnego kandydata\u201d<\/strong> z mo\u017cliwo\u015bciami \u201ezwyk\u0142ego cz\u0142owieka\u201d<\/strong>, koncepcj\u0119 walidacji sprawdzaj\u0105cej wszystko z mo\u017cliwo\u015bciami organizacyjnymi i finansowymi instytucji certyfikuj\u0105cej. Obserwacja w warunkach rzeczywistych pilota wycieczki (np. wycieczki kilkudniowej) by\u0142aby doskona\u0142ym sposobem sprawdzenia kompetencji kandydata. A ile kosztowa\u0142oby op\u0142acenie pi\u0119ciu dni pracy asesora tylko dla jednego kandydata? Opisywanie kwalifikacji to zawsze jaki\u015b kompromis.<\/p>\n\n\n\n

        Autor: El\u017cbieta Strzemieczna<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Od pocz\u0105tku funkcjonowania Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji do rejestru z\u0142o\u017cono 385 wniosk\u00f3w o w\u0142\u0105czenie kwalifikacji rynkowej, z czego 9% (czyli 35) przygotowano bez wsparcia metodycznego Instytutu Bada\u0144 Edukacyjnych. Z tych danych mo\u017cna wysnu\u0107 wa\u017cne wnioski dotycz\u0105ce wiedzy spo\u0142ecze\u0144stwa o istnieniu ZSK.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":15972,"parent":15930,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,5],"autor":[],"class_list":["post-15971","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-zsk"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/15971","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/15971\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16049,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/15971\/revisions\/16049"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/15930"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15971"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=15971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}