{"id":16037,"date":"2021-06-14T00:45:00","date_gmt":"2021-06-13T22:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&p=16037"},"modified":"2026-09-23T09:37:45","modified_gmt":"2026-09-23T07:37:45","slug":"czy-dorosli-sie-ucza-pierwsze-wnioski-z-badania-ibe","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-2-2021\/czy-dorosli-sie-ucza-pierwsze-wnioski-z-badania-ibe\/","title":{"rendered":"Czy doro\u015bli si\u0119 ucz\u0105? Pierwsze wnioski z badania IBE"},"content":{"rendered":"\n

Z perspektywy jednostki uczenie si\u0119 w doros\u0142o\u015bci mo\u017ce przynosi\u0107 korzy\u015bci zar\u00f3wno w sferze zawodowej, jak i prywatnej, spo\u0142ecznej czy obywatelskiej, za\u015b z punktu widzenia pa\u0144stwa przyczynia si\u0119 do podniesienia poziomu kapita\u0142u ludzkiego, co przek\u0142ada si\u0119 na korzy\u015bci ekonomiczne i spo\u0142eczne. Mimo to, jak wskazuj\u0105 badania, poziom zaanga\u017cowania doros\u0142ych Polak\u00f3w w rozw\u00f3j swoich kompetencji w systemie formalnym i pozaformalnym od wielu lat utrzymuje si\u0119 na stosunkowo niskim poziomie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej prezentujemy wst\u0119pne wyniki badania Uczenie si\u0119 Doros\u0142ych, zrealizowanego w 2020 r. przez Instytut Bada\u0144 Edukacyjnych<\/a>. Zosta\u0142y one przeprowadzone z wykorzystaniem techniki wywiadu wspomaganego komputerowo (CAPI), na reprezentatywnej pr\u00f3bie 2600 os\u00f3b w wieku 25\u201364 lat, wylosowanej z operatu PESEL. Umo\u017cliwi\u0142o ono, mi\u0119dzy innymi, uzyskanie odpowiedzi na pytania, jak wielu mieszka\u0144c\u00f3w Polski uczy si\u0119 w doros\u0142o\u015bci oraz jakie czynniki sprzyjaj\u0105 uczeniu si\u0119<\/strong>. Aktywno\u015bci edukacyjne analizowane by\u0142y w podziale na formalne, pozaformalne i nieformalne, pytania dotyczy\u0142y okresu 12 miesi\u0119cy przed wywiadem.<\/p>\n\n\n\n

Czy Polacy si\u0119 ucz\u0105?<\/h2>\n\n\n\n

Na pierwszy rzut oka wyniki mog\u0105 zaskakiwa\u0107. Okazuje si\u0119, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w \u201370% \u2013 bra\u0142a udzia\u0142 w co najmniej jednym intencjonalnym dzia\u0142aniu edukacyjnym nastawionym na zdobywanie wiedzy i\/lub umiej\u0119tno\u015bci, bez uwzgl\u0119dniania szkole\u0144 obowi\u0105zkowych jak np. BHP. Poziom uczestnictwa w poszczeg\u00f3lnych typach aktywno\u015bci jest jednak bardzo zr\u00f3\u017cnicowany. Osoby doros\u0142e rzadko bior\u0105 udzia\u0142 w zinstytucjonalizowanych typach aktywno\u015bci edukacyjnych, a du\u017co cz\u0119\u015bciej ucz\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b nieformalny<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Z oferty edukacji formalnej, daj\u0105cej mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania kwalifikacji w postaci \u015bwiadectw czy dyplom\u00f3w, korzysta\u0142o zaledwie 2,5% doros\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Polski, a co czwarta osoba wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w uczeniu pozaformalnym. Przy czym, w przypadku kszta\u0142cenia pozaformalnego, najcz\u0119\u015bciej wybieran\u0105 form\u0105 aktywno\u015bci by\u0142y szkolenia i warsztaty stacjonarne (16%) oraz szkolenia lub warsztaty online (11%). Co dziesi\u0105ta osoba uczestniczy\u0142a w konferencjach, odczytach czy prelekcjach.<\/p>\n\n\n\n

Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce po\u0142owa mieszka\u0144c\u00f3w Polski uczy\u0142a si\u0119 poza zorganizowanymi formami kszta\u0142cenia, korzystaj\u0105c w tym celu z internetu (36%) oraz ksi\u0105\u017cek (30%)<\/strong>. Co pi\u0105ty doros\u0142y uczy\u0142 si\u0119 od przyjaci\u00f3\u0142, znajomych, a 11% od cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Ponadto Polacy relatywnie cz\u0119sto (45%) uczestniczyli w nieformalnym kszta\u0142ceniu w miejscu pracy, najcz\u0119\u015bciej ucz\u0105c si\u0119 od prze\u0142o\u017conych i\/lub wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w oraz bior\u0105c udzia\u0142 w instrukta\u017cu dotycz\u0105cym np. obs\u0142ugi nowego sprz\u0119tu czy oprogramowania (po 41%).<\/p>\n\n\n\n

Co sprzyja uczeniu si\u0119?<\/h2>\n\n\n\n

Wiemy ju\u017c, jak wielu Polak\u00f3w si\u0119 uczy oraz jakie formy kszta\u0142cenia preferuje. Z punktu widzenia realizacji polityk publicznych, w tym projektowania lepiej profilowanego wsparcia, istotne jest przyjrzenie si\u0119, jaka jest spo\u0142eczno-demograficzna charakterystyka os\u00f3b podejmuj\u0105cych dzia\u0142ania edukacyjne. Zdecydowanie cz\u0119\u015bciej ucz\u0105 si\u0119 osoby m\u0142odsze, lepiej wykszta\u0142cone i pracuj\u0105ce<\/strong>. W kategoriach wiekowych poni\u017cej 45. roku \u017cycia prawdopodobie\u0144stwo uczestnictwa w kszta\u0142ceniu jest niemal 10 punkt\u00f3w procentowych wy\u017csze ni\u017c w\u015br\u00f3d os\u00f3b w wieku 45\u201354 lat oraz ponad 20 punkt\u00f3w procentowych wy\u017csze ni\u017c w grupie najstarszej, czyli os\u00f3b w wieku 55\u201365 lat. Zr\u00f3\u017cnicowanie ze wzgl\u0119du na poziom wykszta\u0142cenia jest r\u00f3wnie wyra\u017ane: im wy\u017cszy poziom, tym cz\u0119\u015bciej podejmowane s\u0105 intencjonalne aktywno\u015bci edukacyjne. Przyk\u0142adowo: o ile w przynajmniej jednym takim dzia\u0142aniu uczestniczy\u0142a niespe\u0142na po\u0142owa os\u00f3b z wykszta\u0142ceniem co najwy\u017cej gimnazjalnym (48%), tak w\u015br\u00f3d os\u00f3b z wykszta\u0142ceniem wy\u017cszym takich os\u00f3b by\u0142o ju\u017c 86%.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie wa\u017cnym czynnikiem jest status na rynku pracy. Poziom uczestnictwa w grupie pracuj\u0105cych wynosi 79% i jest ponad dwa razy wy\u017cszy ni\u017c w grupie os\u00f3b nieaktywnych zawodowo (tj. pozostaj\u0105cych bez zatrudnienia i nieposzukuj\u0105cych pracy) oraz o 34 punkty procentowe wy\u017cszy ni\u017c w\u015br\u00f3d bezrobotnych.<\/p>\n\n\n\n

Czy warto si\u0119 uczy\u0107, czyli co Polacy s\u0105dz\u0105 o uczeniu si\u0119 w doros\u0142o\u015bci?<\/h2>\n\n\n\n

Na koniec przyjrzyjmy si\u0119 opiniom Polak\u00f3w na temat uczenia si\u0119. Oceniaj\u0105c sw\u00f3j stosunek do edukacji, niemal po\u0142owa mieszka\u0144c\u00f3w Polski (prawie 50%) wskaza\u0142a, \u017ce uczenie si\u0119 sprawia im przyjemno\u015b\u0107 i daje satysfakcj\u0119<\/strong>, a niemal jedna trzecia (32%) zadeklarowa\u0142a, \u017ce je\u015bli ma czas wolny, to lubi przeznacza\u0107 go na uczenie si\u0119. Jednocze\u015bnie prawie 44% doros\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Polski stwierdzi\u0142o, \u017ce nie chce im si\u0119 ju\u017c uczy\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Interesuj\u0105ce by\u0142y r\u00f3wnie\u017c og\u00f3lne przekonania na temat uczenia si\u0119. Ponad jedna czwarta os\u00f3b doros\u0142ych by\u0142a zdania, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy odnie\u015bli sukces zawodowy, nie musz\u0105 si\u0119 ju\u017c uczy\u0107 (przy czym w tym przypadku odnotowano wysoki odsetek os\u00f3b, kt\u00f3re by\u0142y przeciwnego zdania \u2013 54%), za\u015b niemal 45% mieszka\u0144c\u00f3w Polski by\u0142o zdania, \u017ce na uczenie si\u0119 mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 jedynie te osoby, kt\u00f3re maj\u0105 du\u017co wolnego czasu.<\/p>\n\n\n\n

Podsumowuj\u0105c, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce uczenie si\u0119 doros\u0142ych jest zjawiskiem wielowymiarowym<\/strong>, a przedstawione wyniki dotycz\u0105 jedynie niewielkiej cz\u0119\u015bci zagadnie\u0144 uwzgl\u0119dnionych w badaniu. B\u0119d\u0105 one poddane dalszym analizom, uzupe\u0142nieniom i interpretacjom, kt\u00f3re w najbli\u017cszych miesi\u0105cach uka\u017c\u0105 si\u0119 w formie raportu oraz publikacji naukowych.<\/p>\n\n\n\n

Autorzy:<\/h3>\n\n\n\n

Marta Petelewicz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Doktor nauk spo\u0142ecznych, socjolo\u017cka, ekspertka ds. bada\u0144 w IBE, zwi\u0105zana z Katedr\u0105 Socjologii Struktur i Zmian Spo\u0142ecznych Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego.<\/p>\n\n\n\n

Julita Pie\u0144kosz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Doktor nauk humanistycznych w zakresie socjologii, adiunkt w IBE oraz ekspertka g\u0142\u00f3wna w Zespole ds. Systemu Kwalifikacji. Jest autork\u0105 kilkunastu publikacji naukowych na temat kszta\u0142towania socjologii narodowych oraz metodologicznych podstaw uprawiania historii socjologii.<\/p>\n\n\n\n

Karol Sobestja\u0144ski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ekspert ds. bada\u0144 i analiz w IBE. Absolwent magisterskich studi\u00f3w socjologicznych na UMCS w Lublinie oraz studi\u00f3w podyplomowych z zakresu metod analiz spo\u0142eczno-gospodarczych w SGH w Warszawie. Do\u015bwiadczenie zawodowe zdobywa\u0142 pracuj\u0105c m.in. w GUS, IBE oraz jako niezale\u017cny badacz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Losy zawodowe os\u00f3b doros\u0142ych s\u0105 mniej przewidywalne i stabilne ni\u017c kiedy\u015b. D\u0105\u017cenie do rozwoju, zdobywanie nowych kompetencji czy kwalifikacji z innych dziedzin ni\u017c te uzyskane w ramach formalnego wykszta\u0142cenia to obecnie strategie, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej oczekiwane na rynku pracy.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":16038,"parent":15997,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,5],"autor":[],"class_list":["post-16037","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-zsk"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/16037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/16037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16056,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/16037\/revisions\/16056"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/15997"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16038"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16037"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=16037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}