{"id":16082,"date":"2021-09-13T11:14:00","date_gmt":"2021-09-13T09:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&p=16082"},"modified":"2026-09-23T11:14:55","modified_gmt":"2026-09-23T09:14:55","slug":"narzedzia-zintegrowanego-systemu-kwalifikacji-wspierajace-rozwoj-kluczowych-sektorow-gospodarki","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-3-2021\/narzedzia-zintegrowanego-systemu-kwalifikacji-wspierajace-rozwoj-kluczowych-sektorow-gospodarki\/","title":{"rendered":"Narz\u0119dzia Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji wspieraj\u0105ce rozw\u00f3j kluczowych sektor\u00f3w gospodarki"},"content":{"rendered":"\n

Pierwsz\u0105 inicjatyw\u0105, podj\u0119t\u0105 w 2012 roku, maj\u0105c\u0105 na celu powi\u0105zanie Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji<\/a> z potrzebami sektor\u00f3w, by\u0142o opracowanie metod tworzenia sektorowych ram kwalifikacji<\/strong>. Rol\u0105 SRK jest dostosowanie za\u0142o\u017ce\u0144 stoj\u0105cych za systemem nadawania kwalifikacji do specyficznych wymaga\u0144 kompetencyjnych poszczeg\u00f3lnych sektor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Kwartalnik ZSK \u2013 pewne \u017ar\u00f3d\u0142o informacji. Pobierz nowy numer!<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

W szczeg\u00f3lno\u015bci SRK pozwalaj\u0105 na wypracowanie j\u0119zyka umo\u017cliwiaj\u0105cego porozumienie mi\u0119dzy systemem edukacji a przedsi\u0119biorstwami i innymi instytucjami dzia\u0142aj\u0105cymi w danym sektorze. Do dzi\u015b powsta\u0142o 16 sektorowych ram kwalifikacji<\/strong>, m.in. w budownictwie, przemy\u015ble czy handlu. Trwaj\u0105 prace nad opracowaniem SRK dla kolejnych sektor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Nowa przestrze\u0144 do dyskusji dla pracodawc\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n

W 2013 roku z inicjatywy Polskiej Agencji Rozwoju Przedsi\u0119biorczo\u015bci zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 sektorowe rady ds. kompetencji. Jako instytucje zrzeszaj\u0105ce g\u0142\u00f3wnie interesariuszy rynku pracy (przedsi\u0119biorc\u00f3w, organizacje bran\u017cowe, zwi\u0105zki zawodowe, instytucje kszta\u0142cenia) tworz\u0105 przestrze\u0144 do dyskusji o potrzebach sektora zwi\u0105zanych z najbardziej poszukiwanymi przez pracodawc\u00f3w umiej\u0119tno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n

Warto odnotowa\u0107, \u017ce fakt powo\u0142ywania rad w konkretnych sektorach cz\u0119sto by\u0142 efektem do\u015bwiadcze\u0144 wynikaj\u0105cych z prac nad sektorowymi ramami kwalifikacji. Zespo\u0142y ekspert\u00f3w, pracuj\u0105ce przy tworzeniu SRK, stanowi\u0142y niejednokrotnie merytoryczny trzon rad sektorowych. Mia\u0142o to miejsce mi\u0119dzy innymi w finansach, turystyce czy handlu. Obecnie, np. ze wzgl\u0119du na stopniowe umacnianie si\u0119 instytucji rad sektorowych w\u015br\u00f3d interesariuszy rynku pracy, g\u0142\u00f3wnymi inicjatorami opracowania nowych SRK lub aktualizacji ju\u017c istniej\u0105cych s\u0105 w\u0142a\u015bnie rady sektorowe.<\/p>\n\n\n\n

Sektorowe Ramy Kwalifikacji w ZSK \u2013 pobierz<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142praca (polegaj\u0105ca np. na wymianie informacji o potrzebach kompetencyjnych) mi\u0119dzy sektorem gospodarczym a instytucjami systemu edukacji wymaga powo\u0142ywania dodatkowych, podobnych do rad sektorowych inicjatyw. Warto wskaza\u0107 tu dwa przyk\u0142ady: w Ma\u0142opolsce, we wsp\u00f3\u0142pracy z urz\u0119dem marsza\u0142kowskim utworzono sie\u0107 Ma\u0142opolskich Regionalnych Rad Bran\u017cowych, kt\u00f3re wspieraj\u0105 dialog lokalnych przedsi\u0119biorstw ze szko\u0142ami bran\u017cowymi. W sektorze sportu natomiast powsta\u0142a Rada ds. Kszta\u0142cenia i Doskonalenia Kadr Kultury Fizycznej, kt\u00f3ra jest cia\u0142em doradczym ministra sportu i wype\u0142nia podobne zadania co rady sektorowe.<\/p>\n\n\n\n

Rady sektorowe i inne podmioty bran\u017cowe aktywnie uczestnicz\u0105 w rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Ich rola nie ogranicza si\u0119 jedynie do przewidzianego w ustawie o ZSK opiniowania wniosk\u00f3w o w\u0142\u0105czenie do systemu kwalifikacji rynkowych. Instytucje te uczestnicz\u0105 r\u00f3wnie\u017c w inicjowaniu powstawania nowych kwalifikacji oraz w badaniach zapotrzebowania na kwalifikacje. Niekt\u00f3re rady \u2013 np. w sektorze budownictwa \u2013 bior\u0105 udzia\u0142 tak\u017ce w pracach zwi\u0105zanych z dostosowaniem do wymaga\u0144 ZSK kwalifikacji uregulowanych, takich jak uprawnienia budowlane.<\/p>\n\n\n\n

Jedna rama \u2013 wiele mo\u017cliwo\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Rozw\u00f3j ZSK na poziomie sektorowym odbywa si\u0119 tak\u017ce poprzez bezpo\u015bredni\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 IBE z konkretnymi przedsi\u0119biorstwami. W 5 sektorach zosta\u0142y zorganizowane pilota\u017cowe wdro\u017cenia sektorowych ram kwalifikacji. Polega\u0142y one na takim usprawnieniu proces\u00f3w kadrowych (m.in. rekrutacyjnych) w przedsi\u0119biorstwach, aby mo\u017cliwe by\u0142o efektywne wykorzystanie przez nie rozwi\u0105za\u0144 oferowanych przez ZSK.<\/p>\n\n\n\n

W 3 sektorach: sporcie, g\u00f3rnictwie i IT, z pomoc\u0105 ekspert\u00f3w IBE, opracowane zosta\u0142y mapy kwalifikacji, maj\u0105ce docelowo sta\u0107 si\u0119 dla pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w przewodnikiem po oferowanych w sektorze kwalifikacjach. Mapy pokazuj\u0105 powi\u0105zania mi\u0119dzy kwalifikacjami, co pozwala na planowanie \u015bcie\u017cek kariery i przygotowywanie program\u00f3w szkole\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Nie nale\u017cy zapomina\u0107, \u017ce Zintegrowany System Kwalifikacji obejmuje r\u00f3wnie\u017c kwalifikacje ze szkolnictwa formalnego. W zakresie nadawania kwalifikacji formalnych w systemie o\u015bwiaty mo\u017cna odnotowa\u0107 przyk\u0142ady przyj\u0119cia perspektywy sektorowej: reforma systemu o\u015bwiaty przeprowadzona w 2017 roku zmieni\u0142a dotychczasowe zasadnicze szko\u0142y zawodowe w szko\u0142y bran\u017cowe; maj\u0105 one w za\u0142o\u017ceniu \u015bci\u015blej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z lokalnym rynkiem pracy poprzez powi\u0105zania z konkretnymi bran\u017cami.<\/p>\n\n\n\n

Sektor czy bran\u017ca? Dylemat mi\u0119dzy definicj\u0105 a praktyk\u0105<\/h2>\n\n\n\n

W dyskusji o roli inicjatyw sektorowych w ZSK wraca cz\u0119sto pytanie o to, czym w\u0142a\u015bciwie jest sektor. Najprostsza i najbardziej uniwersalna definicja m\u00f3wi, \u017ce sektor stanowi wyodr\u0119bnion\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 gospodarki. To podej\u015bcie nie odpowiada jednak na dwa pytania: \u201eprzez kogo wyodr\u0119bnion\u0105?\u201d oraz: \u201ena podstawie jakich kryteri\u00f3w?\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W praktyce cz\u0119sto korzysta si\u0119 z r\u00f3\u017cnych klasyfikacji, a z perspektywy Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji istotne s\u0105 3 z nich:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Klasyfikacja Zawod\u00f3w i Specjalno\u015bci, opracowana przez Ministerstwo Pracy<\/li>\n\n\n\n
  • Klasyfikacja Zawod\u00f3w Szkolnictwa Bran\u017cowego, w kt\u00f3rej wszystkie zawody nauczane w szko\u0142ach bran\u017cowych i technikach zosta\u0142y podzielone na 32 bran\u017ce<\/li>\n\n\n\n
  • Polska Klasyfikacja Dzia\u0142alno\u015bci, w kt\u00f3rej gospodarka zosta\u0142a podzielona na 21 sekcji, na podstawie finalnie dostarczanego produktu lub us\u0142ugi<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    W statystyce publicznej do przypisania dzia\u0142alno\u015bci do sektora wykorzystuje si\u0119 zazwyczaj PKD \u2013 jako klasyfikacj\u0119 najlepiej rozpoznawaln\u0105 na rynku pracy. Z podobnych wzgl\u0119d\u00f3w zosta\u0142a ona wykorzystana r\u00f3wnie\u017c do wskazania obszar\u00f3w, kt\u00f3rymi zajmuj\u0105 si\u0119 sektorowe rady ds. kompetencji. Ma jednak jedn\u0105 powa\u017cn\u0105 wad\u0119, je\u015bli chodzi o zastosowanie jej w systemie kwalifikacji: o zaklasyfikowaniu do sektora decyduje produkt wytwarzany przez przedsi\u0119biorstwo, a nie zakres wykonywanych prac. Wywo\u0142ywa\u0107 to mo\u017ce zam\u0119t w okre\u015blaniu stanowisk i zada\u0144 zawodowych specyficznych dla konkretnych sektor\u00f3w. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 informatyk zatrudniony w banku, kt\u00f3ry wed\u0142ug powy\u017cszej klasyfikacji zostanie przypisany do sektora finansowego, a nie do sektora IT.
    Dodatkowo sytuacj\u0119 komplikuje istnienie, zbli\u017conego do \u201esektora\u201d, okre\u015blenia: \u201ebran\u017ca\u201d<\/strong>. W ZSK oba s\u0142owa traktowane s\u0105 zazwyczaj jako synonimy (dlatego te\u017c sektorowe rady ds. kompetencji wspieraj\u0105 przygotowanie bran\u017cowych bilans\u00f3w kapita\u0142u ludzkiego), cho\u0107 zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c odmienne podej\u015bcia. Rada ds. turystyki, na przyk\u0142ad, pos\u0142uguje si\u0119 podzia\u0142em swojego sektora na 4 bran\u017ce: gastronomiczn\u0105, pilota\u017cu i przewodnictwa, hotelarsk\u0105 oraz organizacji turystyki.<\/p>\n\n\n\n

    Z powy\u017cszych wzgl\u0119d\u00f3w w pracach dotycz\u0105cych sektorowych ram kwalifikacji przyj\u0119to zasad\u0119, \u017ce sektor (czy raczej: jego reprezentanci) sam okre\u015bla zakres swojej dzia\u0142alno\u015bci oraz umiej\u0119tno\u015bci zawodowe, kt\u00f3re s\u0105 w nim wykorzystywane<\/strong>. Praktyka ta odnosi si\u0119 tak\u017ce do autonomii sektora w nazewnictwie, kt\u00f3re wynika zar\u00f3wno z potrzeb przedsi\u0119biorc\u00f3w, jak i z u\u017cywanego przez nich na co dzie\u0144 j\u0119zyka. Jako przyk\u0142ady pos\u0142u\u017cy\u0107 mog\u0105 ramy: w sektorze us\u0142ug rozwojowych (a nie us\u0142ug szkoleniowych) oraz dla przemys\u0142u mody (a nie np. przemys\u0142u w\u0142\u00f3kienniczego).<\/p>\n\n\n\n

    Zintegrowany System Kwalifikacji wraz z jego narz\u0119dziami i regulacjami daje szczeg\u00f3lne mo\u017cliwo\u015bci, je\u015bli chodzi o tzw. sektorowe czy te\u017c bran\u017cowe podej\u015bcie do tworzenia i nadawania kwalifikacji funkcjonuj\u0105cych na polskim rynku pracy<\/strong>. Sektorowe ramy kwalifikacji powi\u0105zane z Polsk\u0105 Ram\u0105 Kwalifikacji i Europejsk\u0105 Ram\u0105 Kwalifikacji przyczyniaj\u0105 si\u0119 do realizacji cel\u00f3w promowania uczenia si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie oraz zwi\u0119kszenia mo\u017cliwo\u015bci zatrudnienia, mobilno\u015bci i integracji spo\u0142ecznej pracownik\u00f3w i os\u00f3b ucz\u0105cych si\u0119. Co szczeg\u00f3lnie istotne: nowe rozwi\u0105zania instytucjonalne, takie jak sektorowe ramy kwalifikacji oraz sektorowe rady ds. kompetencji, integruj\u0105 interesariuszy zwi\u0105zanych z dan\u0105 bran\u017c\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Autorka: Katarzyna Trawi\u0144ska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Od 2009 roku pracownik naukowy Instytutu Bada\u0144 Edukacyjnych w Warszawie. W latach 2012\u20132017 pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 zast\u0119pcy lidera w projektach po\u015bwi\u0119conych rozwijaniu i wdra\u017caniu Polskiej Ramy Kwalifikacji. Od 2017 roku cz\u0142onek i sekretarz Rady Naukowej IBE. Od 2015 roku bra\u0142a udzia\u0142 w projektach dotycz\u0105cych rozwijania systemu edukacji w Macedonii. Na co dzie\u0144 wsp\u00f3\u0142pracuje z instytucjami krajowymi i mi\u0119dzynarodowymi (FRP, FRSE, OECD, CEDEFOP) w obszarze edukacji i rynku pracy. Od 2017 roku pracownik naukowy i wyk\u0142adowca w SGH w Warszawie. W 2017 roku zosta\u0142a powo\u0142ana przez ministra edukacji narodowej na cz\u0142onka Grupy Doradczej ds. Europejskiej Ramy Kwalifikacji przy Komisji Europejskiej (EQF AG).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Zintegrowany System Kwalifikacji to zbi\u00f3r rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3rych celem jest integracja polskiego systemu kszta\u0142cenia. Z powodu r\u00f3\u017cnorodno\u015bci obszar\u00f3w edukacji, narz\u0119dzia tworz\u0105ce ZSK musz\u0105 by\u0107 dostosowywane do potrzeb konkretnych grup beneficjent\u00f3w. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 tutaj interesariusze sektorowi \u2013 organizacje bran\u017cowe czy izby gospodarcze \u2013 dla kt\u00f3rych tworzone s\u0105 narz\u0119dzia pozwalaj\u0105ce na efektywne korzystanie z dorobku ZSK.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":16083,"parent":16072,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,5],"autor":[],"class_list":["post-16082","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-zsk"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/16082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/16082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16085,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/16082\/revisions\/16085"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/16072"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16082"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=16082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}