Uczy\u0107 si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie warto nie tylko w kontek\u015bcie zawodowym. To wa\u017cny aspekt w ka\u017cdym obszarze \u017cycia cz\u0142owieka: tak\u017ce osobistym, obywatelskim, spo\u0142ecznym, a nawet finansowym.
<\/p>\n\n\n\n
Ch\u0119\u0107 uczenia si\u0119 jest podstaw\u0105 rozwoju osobistego<\/strong>, a to, co nas najbardziej motywuje do poszerzania kompetencji, to praca zawodowa. Zgodnie z wynikami badania \u201eUczenie si\u0119 doros\u0142ych Polak\u00f3w\u201d prezentowanymi w Kwartalniku ZSK 4\/2021<\/strong>, a\u017c 91% spo\u015br\u00f3d ucz\u0105cych si\u0119 to osoby pracuj\u0105ce. Poszerzamy nasz\u0105 wiedz\u0119, \u0107wiczymy umiej\u0119tno\u015bci, aby lepiej wykonywa\u0107 powierzone nam zadania, ale tak\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 swoj\u0105 konkurencyjno\u015b\u0107 na rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n Otwarto\u015b\u0107 na uczenie si\u0119 jest kart\u0105 przetargow\u0105 przy ubieganiu si\u0119 o awans czy lepsz\u0105 posad\u0119, a staje si\u0119 krytyczna przy zmianie zawodowej. Konieczno\u015b\u0107 przebran\u017cowienia mo\u017ce by\u0107 realnym wyzwaniem spowodowanym trwaj\u0105c\u0105 od blisko dw\u00f3ch lat sytuacj\u0105 pandemiczn\u0105. W zwi\u0105zku z COVID-19 prac\u0119 straci\u0142o wiele os\u00f3b m\u0142odych (do 24. roku \u017cycia), a dok\u0142adnie co trzeci badany \u2013 czytamy w raporcie \u201eFinanse Polak\u00f3w w czasie COVID-19. Jak trzy fale pandemii wp\u0142yn\u0119\u0142y na portfele i zwyczaje finansowe Polak\u00f3w? Edycja II\u201d<\/strong><\/a> Fundacji Rozwoju Rynku Finansowego i Federacji Konsument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Dynamiczna sytuacja wymusza na nas uelastycznienie tak\u017ce w innych obszarach \u017cycia ni\u017c praca zawodowa. W cytowanym raporcie wskazywano, \u017ce powa\u017cnym problemem czas\u00f3w pandemii jest wzrost wydatk\u00f3w. Nie skutkuje to jeszcze nadmiernym zad\u0142u\u017caniem si\u0119 Polak\u00f3w, ale p\u0142ynno\u015b\u0107 finansowa utrzymywana jest dzi\u0119ki zbudowanej wcze\u015bniej poduszce finansowej i uwa\u017cnej kontroli bud\u017cetu domowego.<\/p>\n\n\n\n Sytuacja pandemiczna z jeszcze wi\u0119ksz\u0105 moc\u0105 pokazuje potrzeb\u0119 uczenia si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie zarz\u0105dzania finansami osobistymi \u2013 i to od najm\u0142odszych lat. Wysokie kompetencje w tej sferze s\u0105 r\u00f3wnie wa\u017cne, jak te zwi\u0105zane z prac\u0105 zawodow\u0105 \u2013 zarobionymi pieni\u0119dzmi trzeba przecie\u017c umie\u0107 zarz\u0105dza\u0107. Tymczasem badania (m.in. \u201ePoziom wiedzy finansowej Polak\u00f3w 2021\u201d<\/strong> przeprowadzone w marcu 2021 roku na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowo\u015bci i Fundacji GPW) pokazuj\u0105, \u017ce jako spo\u0142ecze\u0144stwo mamy spore niedobory \u2013 na pytanie: \u201eJak ocenia Pan\/Pani swoj\u0105 wiedz\u0119 finansow\u0105?\u201d blisko 50% wskaza\u0142o odpowiedzi \u201eraczej ma\u0142a\u201d i \u201ebardzo ma\u0142a\u201d, a 38% \u201eprzeci\u0119tna\u201d. Przyznawano si\u0119 do wi\u0119kszej wiedzy w podstawowych obszarach zarz\u0105dzania finansami (np. w oszcz\u0119dzaniu i po\u017cyczaniu), a najwi\u0119kszy deficyt wskazywano w obszarach \u2013 cyberbepiecze\u0144stwa (58%), inwestowania (37%) i finans\u00f3w publicznych (36%).\u00a0<\/p>\n\n\n\n Temat inwestowania jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny w czasie, gdy inflacja w Polsce osi\u0105ga najwy\u017csze poziomy od ponad 20 lat, a niskie stopy procentowe powoduj\u0105, \u017ce bezpieczne lokowanie oszcz\u0119dno\u015bci na depozytach bankowych przesta\u0142o by\u0107 op\u0142acalne. Ka\u017cdy chcia\u0142by, aby jego zainwestowane pieni\u0105dze przynosi\u0142y pewny i wysoki zysk, tyle \u017ce te dwa przymiotniki si\u0119 w praktyce wykluczaj\u0105. Dlatego tradycyjnie inwestorzy o profilu konserwatywnym ch\u0119tnie wybieraj\u0105 indeksowane inflacj\u0105 obligacje skarbowe \u2013 pewne ulokowanie kapita\u0142u z niedu\u017cym zyskiem. Teoretycznie niedu\u017ce ryzyko wi\u0105\u017ce si\u0119 z do\u015b\u0107 popularnym wyborem inwestowania w nieruchomo\u015bci. Jednak tu zysk jest mocno odroczony w czasie i obarczony wieloma zmiennymi. Natomiast Kowalski b\u0119d\u0105cy inwestorem o profilu agresywnym podejmie bardziej ryzykowne pr\u00f3by pomna\u017cania kapita\u0142u. By\u0107 mo\u017ce ulegnie modzie i zainteresuje si\u0119 wirtualnymi walutami wykorzystuj\u0105cymi technologi\u0119 Blockchain. <\/p>\n\n\n\n Potencjalny zysk na kryptowalutach przyci\u0105ga uwag\u0119 inwestor\u00f3w. Apetyty rozbudzi\u0142y spektakularne wzrosty warto\u015bci bitcoina w pierwszych latach, kiedy zdobywa\u0142 popularno\u015b\u0107. Aby zobrazowa\u0107 s\u0142owo \u201espektakularne\u201d, mo\u017cna powo\u0142a\u0107 si\u0119 na przyk\u0142adowe wyliczenia: zakupione w 2010 roku bitcoiny za kwot\u0119 1000 z\u0142otych, siedem lat p\u00f3\u017aniej\u00a0 mog\u0142y przynie\u015b\u0107 zawrotn\u0105 kwot\u0119 40 mln z\u0142<\/strong>. Dla por\u00f3wnania: inwestycja\u00a0 w z\u0142oto przynios\u0142aby tylko 106 z\u0142 zysku.<\/p>\n\n\n\n W efekcie inwestycja w kryptowaluty jawi si\u0119 jako niezwykle zyskowna, a przecie\u017c jest to narz\u0119dzie do\u015b\u0107 ryzykowne i niestabilne \u2013 w maju 2021 roku odnotowali\u015bmy spadek warto\u015bci bitcoina o 50% w stosunku do kwietniowych szczyt\u00f3w. Nale\u017cy mie\u0107 tak\u017ce na wzgl\u0119dzie, \u017ce przyk\u0142adowy bitcoin czy ethereum nie s\u0105 prawnym \u015brodkiem p\u0142atniczym, emitowanym przez bank centralny, ani pieni\u0105dzem elektronicznym w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o us\u0142ugach p\u0142atniczych. Co wi\u0119cej, rynek kryptowalut nie jest uregulowany w polskim prawie i nie podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego<\/p>\n\n\n\n Brak regulacji na rynku kryptowalut daje dodatkowo pole do popisu przest\u0119pcom finansowym. Ameryka\u0144ska Federalna Komisja Handlu wskaza\u0142a, \u017ce znacz\u0105co wzros\u0142y straty zwi\u0105zane z oszustwami wykorzystuj\u0105cymi kryptowaluty. Problem widoczny jest te\u017c w Polsce. Szczeg\u00f3lnie nara\u017ceni s\u0105 starsi ludzie zwabieni ch\u0119ci\u0105 \u0142atwego zysku, czego przyk\u0142adem jest jedna z wielu historii o stracie oszcz\u0119dno\u015bci \u017cycia \u2013 \u201e68-latek z L\u0119borka oszukany na kryptowaluty. Straci\u0142 100 tys. z\u0142\u201d<\/strong><\/a>. <\/p>\n\n\n\n Niestety takie przyk\u0142ady mo\u017cna mno\u017cy\u0107, bo jak d\u0142uga jest historia pieni\u0105dza, tak d\u0142uga jest historia oszust\u00f3w finansowych. W latach 90. ubieg\u0142ego wieku 7,5 tys. Polak\u00f3w wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w jednej z najwi\u0119kszych afer finansowych \u2013 Bezpiecznej Kasie Oszcz\u0119dno\u015bci Lecha Grobelnego. Innym smutnym przyk\u0142adem naiwno\u015bci i w du\u017cej mierze niewiedzy inwestor\u00f3w jest kolejna g\u0142o\u015bna piramida finansowa \u2013 Amber Gold. Statystyki tej afery to 19 tys. oszukanych os\u00f3b, a lista wierzytelno\u015bci z\u0142o\u017cona w 2015 roku w S\u0105dzie Rejonowym w Gda\u0144sku wynios\u0142a 584,5 mln z\u0142.<\/p>\n\n\n\n Dalsze przyk\u0142ady ryzykownych inwestycji, wynikaj\u0105cych m.in. z braku wystarczaj\u0105cej wiedzy, dowodz\u0105, jak mocno idea uczenia si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie sprawdzi\u0142aby si\u0119 w finansach osobistych. Nie jest prawd\u0105, \u017ce tylko wytrawni ekonomi\u015bci mog\u0105 my\u015ble\u0107 o inwestowaniu. Zastosowanie podstawowej zasady, czyli dywersyfikacji (inwestowanie w r\u00f3\u017cne produkty, najlepiej takie, kt\u00f3rych zysk zale\u017cy od innych czynnik\u00f3w), pozwoli\u0142by wielu osobom zachowa\u0107, w przypadku nietrafionych inwestycji, przynajmmniej cz\u0119\u015b\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci swojego \u017cycia. Praktyczn\u0105 wiedz\u0119 finansow\u0105 mo\u017cna zdobywa\u0107 na wiele sposob\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie efektywne s\u0105 te nieformalne<\/strong>. Przegl\u0105daj\u0105c np. portale finansowe, korzystaj\u0105c z gier symulacyjnych i ucz\u0105c si\u0119 na cudzych b\u0142\u0119dach, mo\u017cna budowa\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ryzyka oraz podejmowa\u0107 pr\u00f3by jego oszacowania i minimalizowania.<\/p>\n\n\n\n W ramach pozaformalnej edukacji<\/strong> mo\u017cna skorzysta\u0107 z kurs\u00f3w, kt\u00f3re oferuje np. Gie\u0142da Papier\u00f3w Warto\u015bciowych. Samodzielne zajmowanie si\u0119 inwestycjami jest bardzo absorbuj\u0105ce i wielu posiadaczy kapita\u0142u decyduje si\u0119 na korzystanie z us\u0142ug ekspert\u00f3w. To oczywi\u015bcie nie zwalnia z obowi\u0105zku zdobywania wiedzy, bo konsekwencje pora\u017cki finansowej s\u0105 najbardziej dotkliwe dla samego zainteresowanego. Pozytywne jest to, \u017ce wielu Polak\u00f3w coraz bardziej \u015bwiadomie zajmuje si\u0119 inwestowaniem i generalnie zarz\u0105dzaniem swoimi pieni\u0119dzmi. Zgodnie z cytowanymi ju\u017c wynikami badania \u201ePoziom wiedzy finansowej Polak\u00f3w 2021\u201d, 57% badanych chce wiedzie\u0107 wi\u0119cej na temat finans\u00f3w i funkcjonowania gospodarki, a tematyk\u0105 inwestowania jest zainteresowanych 37% (prawie o 10 punkt\u00f3w procentowych wi\u0119cej ni\u017c w 2019 r.). Jest bardzo prawdopodobne, \u017ce blask bitcoina po\u015brednio przyczyni\u0142 si\u0119 do wzrostu \u015bwiadomo\u015bci zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy zyskiem i ryzykiem. Prawd\u0105 jest tak\u017ce, \u017ce czas pandemii wym\u00f3g\u0142 na nas wi\u0119ksz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 i zaanga\u017cowanie w zarz\u0105dzanie w\u0142asnymi pieni\u0119dzmi.<\/p>\n\n\n\nZarz\u0105dzanie finansami \u2013 kluczowa wiedza<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Blask bitcoina<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Wiedza i rozwaga kontra oszustwa finansowe<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Zarz\u0105dzanie finansami a idea LLL<\/strong><\/h2>\n\n\n\n