{"id":17451,"date":"2022-01-03T15:24:00","date_gmt":"2022-01-03T14:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&p=17451"},"modified":"2026-10-20T15:28:01","modified_gmt":"2026-10-20T13:28:01","slug":"projektowanie-walidacji-w-praktyce","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-1-2022\/projektowanie-walidacji-w-praktyce\/","title":{"rendered":"Projektowanie walidacji w praktyce"},"content":{"rendered":"\n

Kot\u0142y, chusty, formy, podpuszczka \u2013 dla laika brzmi\u0105 tajemniczo, serowarzy wykorzystuj\u0105 je na co dzie\u0144. To kilka pozycji znacznie d\u0142u\u017cszej listy sprz\u0119t\u00f3w i surowc\u00f3w niezb\u0119dnych do wyprodukowania sera, a tym samym koniecznych do przeprowadzenia walidacji umiej\u0119tno\u015bci serowarskich. Zapewnienie zasob\u00f3w materialnych, w tej czy innej dziedzinie, cho\u0107 wa\u017cne, stanowi tylko jeden z wielu element\u00f3w z\u0142o\u017conego procesu, jakim jest walidacja. Dzia\u0142anie to wymaga dobrego przygotowania.

Temat walidacji pojawia si\u0119 naturalnie w kontek\u015bcie kwalifikacji rynkowych. Chocia\u017c sam termin zosta\u0142 ju\u017c oswojony, a o walidacji napisano wiele, wci\u0105\u017c nie brakuje pyta\u0144 o to, jak j\u0105 dobrze zaplanowa\u0107 i przeprowadzi\u0107. Podpowiedzi dostarcza wsp\u00f3\u0142praca z podmiotami przygotowuj\u0105cymi si\u0119 do roli instytucji certyfikuj\u0105cych (IC), a tak\u017ce zrealizowane w ostatnim czasie, na zlecenie IBE<\/strong><\/a>, pilota\u017ce walidacji.<\/p>\n\n\n\n

Najpro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c, walidacja to sprawdzenie, czy dana osoba osi\u0105gn\u0119\u0142a efekty uczenia si\u0119 (wiedz\u0119, umiej\u0119tno\u015bci i kompetencje spo\u0142eczne) wskazane dla danej kwalifikacji rynkowej, a jej fina\u0142em \u2013 przy pozytywnym przebiegu \u2013 jest certyfikowanie. I cho\u0107 owo sprawdzenie przyjmuje ostatecznie pewn\u0105 form\u0119 egzaminu, przygotowanie i przeprowadzenie walidacji to wymagaj\u0105ce i z\u0142o\u017cone zadania stoj\u0105ce przed potencjalnymi IC. Projektuj\u0105c walidacj\u0119, nale\u017cy, z jednej strony, uwzgl\u0119dni\u0107 wymagania  wskazane w obwieszczeniu ministra w\u0142a\u015bciwego dotycz\u0105cym w\u0142\u0105czenia danej kwalifikacji do ZSK oraz metodyk\u0119 jej prowadzenia, z drugiej wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 potrzeby i oczekiwania os\u00f3b podchodz\u0105cych do walidacji oraz \u2013 co r\u00f3wnie wa\u017cne w kontek\u015bcie dzia\u0142alno\u015bci rynkowej \u2013 uwarunkowania i cele biznesowe swojej organizacji lub przedsi\u0119biorstwa. Aby nie zagubi\u0107 \u017cadnej z tych perspektyw, warto w szczeg\u00f3\u0142ach zaplanowa\u0107 walidacj\u0119 i zaprojektowa\u0107 zawczasu komplet narz\u0119dzi, a nast\u0119pnie \u2013 przed realnym wdro\u017ceniem \u2013 zar\u00f3wno plan, jak i narz\u0119dzia przetestowa\u0107. A do projektowania rozwi\u0105za\u0144 merytorycznych i organizacyjnych zaprosi\u0107 zesp\u00f3\u0142 os\u00f3b maj\u0105cych wszystkie niezb\u0119dne kompetencje.<\/p>\n\n\n\n

Od scenariusza do pilota\u017cu walidacji <\/h2>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3\u0142owy plan walidacji \u2013 scenariusz walidacji<\/strong> \u2013 to opis rozwi\u0105za\u0144 przyj\u0119tych przez dan\u0105 IC w kilku kluczowych obszarach zwi\u0105zanych z nadawaniem kwalifikacji. W ramach wsp\u00f3\u0142pracy IBE z potencjalnymi IC wypracowano struktur\u0119 takiego scenariusza, obejmuj\u0105c\u0105 m.in.: przebieg walidacji, opis metod i narz\u0119dzi, kwestie organizacyjno-ksi\u0119gowe, zaanga\u017cowane kadry czy zasoby materialne. Dok\u0142adny spis tre\u015bci wraz pytaniami pomocniczymi do ka\u017cdego obszaru znajduje si\u0119 w publikacji Rekomendacje w zakresie funkcjonowania instytucji certyfikuj\u0105cych w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji<\/strong>, stanowi\u0105cej cenne wsparcie merytoryczne w przygotowaniu si\u0119 do roli IC. Ustrukturyzowany namys\u0142 nad walidacj\u0105 i zapisanie konkretnych rozwi\u0105za\u0144 pozwala m.in. uporz\u0105dkowa\u0107 dzia\u0142ania, dostosowa\u0107 je do mo\u017cliwo\u015bci swojej organizacji, zawczasu zidentyfikowa\u0107 potencjalne zagro\u017cenia czy przypisa\u0107 zadania.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym \u201eczynnikiem sukcesu\u201d s\u0105 narz\u0119dzia walidacji<\/strong>, kt\u00f3rych rodzaj wyznaczaj\u0105 metody wskazane w opisie ka\u017cdej kwalifikacji rynkowej. Wa\u017cne, by przygotowywane narz\u0119dzia by\u0142y kompletne, tj. obejmowa\u0142y wszystkie materia\u0142y istotne z punktu widzenia asesor\u00f3w i os\u00f3b przyst\u0119puj\u0105cych do walidacji, w tym: arkusze zawieraj\u0105ce pytania czy zadania, karty odpowiedzi, klucze oceny, instrukcje. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce skonstruowane narz\u0119dzia powinny by\u0107 te\u017c adekwatne i rzetelne, tj. uwzgl\u0119dniaj\u0105ce wszystkie efekty uczenia si\u0119 wskazane dla danej kwalifikacji (i tylko te) i pozwalaj\u0105ce faktycznie na ich weryfikacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Po przygotowaniu scenariusza i narz\u0119dzi warto je przetestowa\u0107, przeprowadzaj\u0105c \u2013 z udzia\u0142em asesor\u00f3w i os\u00f3b przyst\u0119puj\u0105cych do walidacji \u2013 pilota\u017c walidacji<\/strong>, a przynajmniej wybranych jej element\u00f3w. Dzia\u0142anie to pozwala stwierdzi\u0107, czy zaproponowane rozwi\u0105zania, zar\u00f3wno te organizacyjne, jak i merytoryczne, s\u0105 realne i odpowiednie. M\u00f3wi\u0105c konkretnie, pilota\u017c daje odpowiedzi np. na pytania: Czy czas zaplanowany na walidacj\u0119 zosta\u0142 dobrze oszacowany? Czy dobrane zasoby s\u0105 wystarczaj\u0105ce? Czy przygotowane narz\u0119dzia i inne materia\u0142y s\u0105 zrozumia\u0142e i jednoznaczne? Odpowiedzi te pozwalaj\u0105 wyeliminowa\u0107 rozwi\u0105zania wadliwe i usprawni\u0107 proces, dbaj\u0105c tym samym o jako\u015b\u0107 walidacji i wizerunek IC.<\/p>\n\n\n\n

I wreszcie nale\u017cy wspomnie\u0107 o czynniku ludzkim, kt\u00f3ry chocia\u017c wymieniony na ko\u0144cu, nie jest mniej wa\u017cny. Przeciwnie \u2013 odpowiedni dob\u00f3r os\u00f3b do zespo\u0142u projektuj\u0105cego nadawanie kwalifikacji w danej IC b\u0119dzie kluczowy dla powodzenia ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Ze wzgl\u0119du na z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 walidacji jako us\u0142ugi, do zespo\u0142u<\/strong> warto zaprosi\u0107 ekspert\u00f3w merytorycznych, tj. osoby do\u015bwiadczone zawodowo w danej dziedzinie oraz metodyk\u00f3w w zakresie tworzenia narz\u0119dzi walidacji, a tak\u017ce osoby odpowiedzialne za organizacyjn\u0105 stron\u0119 walidacji w danej IC i decyzyjne w tym zakresie, w tym np. kwesti\u0119 zg\u0142osze\u0144, op\u0142at, dysponowania miejscem i zasobami materialnymi, stron\u0119 techniczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Serowarzy na start! Projektowanie walidacji w praktyce<\/h2>\n\n\n\n

Okazj\u0119 do zaprojektowania walidacji w oparciu o wskazane wy\u017cej punkty mia\u0142y podmioty, kt\u00f3re od lipca ub.r. realizowa\u0142y zam\u00f3wienie IBE na \u201enarz\u0119dzia walidacji dla wybranych kwalifikacji, w tym pilota\u017cowe realizacje scenariuszy walidacji\u201d. Zadaniem ka\u017cdego z wykonawc\u00f3w by\u0142o przygotowanie scenariusza walidacji oraz kompletu narz\u0119dzi dla wybranej przez siebie kwalifikacji rynkowej, a nast\u0119pnie przeprowadzenie pilota\u017cy zaplanowanej walidacji. Na warsztat wzi\u0119to kwalifikacje z r\u00f3\u017cnych dziedzin, w tym dotycz\u0105ce prowadzenia rekrutacji sta\u0142ych i tymczasowych, zarz\u0105dzania tymczasowego oraz kompetencjami, wyrabiania ser\u00f3w, czy kwalifikacje sportowe zwi\u0105zane z nordic walking czy wspinaczk\u0105 sportow\u0105 i rekreacyjn\u0105. Wszystkie materia\u0142y zosta\u0142y wypracowane przez ekspert\u00f3w wskazanych przez wykonawc\u0119, a nad ich jako\u015bci\u0105 czuwa\u0142y te\u017c ekspertki IBE oraz recenzenci maj\u0105cy do\u015bwiadczenie egzaminacyjne i merytoryczne w danej dziedzinie. Takie podej\u015bcie pozwoli\u0142o na stworzenie warto\u015bciowych materia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych mo\u017cna czerpa\u0107 wiele wskaz\u00f3wek dot. przygotowania scenariuszy i narz\u0119dzi walidacji.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z podmiot\u00f3w realizuj\u0105cych zam\u00f3wienie by\u0142a Fundacja Wspierania Serowarstwa Farmerskiego NA SERIO, kt\u00f3ra w lutym br. przeprowadzi\u0142a pilota\u017cow\u0105 walidacj\u0119 dla kwalifikacji \u201eFarmerskie wyrabianie ser\u00f3w i innych produkt\u00f3w z mleka \u2013 Serowar farmerski\u201d. Walidacja ta obejmowa\u0142a test wiedzy oraz cz\u0119\u015b\u0107 praktyczn\u0105, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w warunkach rzeczywistych w serowarni \u201eWa\u0144czyk\u00f3wka\u201d pod Wa\u0142brzychem pod okiem do\u015bwiadczonych asesor\u00f3w \u2013 serowar\u00f3w<\/strong>. Zadaniem uczestniczek walidacji by\u0142o m.in. uwarzenie sera gouda (obejmuj\u0105ce wiele czynno\u015bci roz\u0142o\u017conych w blisko czterogodzinnym procesie) czy ocena sera i innych wyrob\u00f3w z mleka pod k\u0105tem r\u00f3\u017cnych kryteri\u00f3w. Mimo rzetelnego przygotowania do walidacji pilota\u017c pozwoli\u0142 na zidentyfikowanie kilku s\u0142abszych punkt\u00f3w, kt\u00f3re Fundacja zamierza usprawni\u0107 przed rozpocz\u0119ciem dzia\u0142ania jako IC. Spe\u0142ni\u0142 wi\u0119c swoj\u0105 rol\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Obserwacja wydarzenia by\u0142a niezwykle ciekawym do\u015bwiadczeniem, a jednocze\u015bnie potwierdzi\u0142a, jak ogromnym wyzwaniem dla IC jest walidacja. Wyzwaniem wymagaj\u0105cym czasu, wysi\u0142ku, zaanga\u017cowania wielu os\u00f3b. Ale warto. Bo przy takim podej\u015bciu mamy na ko\u0144cu dobrze zaprojektowan\u0105 us\u0142ug\u0119, rzeteln\u0105 walidacj\u0119 i warto\u015bciowe certyfikaty. A w tym przypadku \u2013 tak\u017ce pyszny ser!<\/p>\n\n\n\n

Autorka: dr Natalia Kope\u0107-Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ekspertka merytoryczna ds. wsparcia instytucji certyfikuj\u0105cych (IC) w ZSK. Od 2017 wsp\u00f3\u0142pracuje z podmiotami przygotowuj\u0105cymi si\u0119 do roli IC w ZSK, projektuj\u0105c z nimi scenariusze i narz\u0119dzia walidacji. Prowadzi spotkania informacyjne o walidacji oraz konsultacje bie\u017c\u0105ce z IC. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kot\u0142y, chusty, formy, podpuszczka \u2013 dla laika brzmi\u0105 tajemniczo, serowarzy wykorzystuj\u0105 je na co dzie\u0144. To kilka pozycji znacznie d\u0142u\u017cszej listy sprz\u0119t\u00f3w i surowc\u00f3w niezb\u0119dnych do wyprodukowania sera, a tym samym koniecznych do przeprowadzenia walidacji umiej\u0119tno\u015bci serowarskich. Zapewnienie zasob\u00f3w materialnych, w tej czy innej dziedzinie, cho\u0107 wa\u017cne, stanowi tylko jeden z wielu element\u00f3w z\u0142o\u017conego procesu, […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":17452,"parent":17415,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-17451","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17454,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17451\/revisions\/17454"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17415"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17451"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=17451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}