W sierpniu bie\u017c\u0105cego roku min\u0119\u0142o dok\u0142adnie 7 lat od rozpocz\u0119cia wdra\u017cania w Polsce Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Wsp\u00f3\u0142praca pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi interesariuszami ZSK, jej nowe formy i obowi\u0105zki z ni\u0105 zwi\u0105zane, stanowi\u0105 po dzi\u015b dzie\u0144 jedno z g\u0142\u00f3wnych wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z dalszym rozwojem systemu kwalifikacji w naszym kraju.
Obecnie mamy 178 kwalifikacji rynkowych, kt\u00f3re zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do ZSK, w tym 104 kwalifikacje maj\u0105 status funkcjonuj\u0105cych. Kwalifikacje te obejmuj\u0105 ju\u017c prawie wszystkie poziomy Polskiej Ramy Kwalifikacji oraz wiele dziedzin gospodarki: od gastronomii przez sektor budowlany, mod\u0119, handel, sport, opiek\u0119 zdrowotn\u0105 po przemys\u0142 4.0 i edukacj\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Kiedy wr\u00f3cimy my\u015blami do pierwszych spotka\u0144 interesariuszy ZSK odbywaj\u0105cych si\u0119 w latach 2016\u20132018, to nie spos\u00f3b zapomnie\u0107 o podstawowych oczekiwaniach, jakie stawiano wobec kwalifikacji rynkowych. Postulaty te najcz\u0119\u015bciej pada\u0142y ze strony podmiot\u00f3w zainteresowanych funkcjonowaniem w ramach systemu, w tym potencjalnych instytucji certyfikuj\u0105cych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych postulat\u00f3w dotyczy\u0142a dw\u00f3ch kwestii: finansowania oraz popytu na kwalifikacje ze strony potencjalnych odbiorc\u00f3w. W pierwszym przypadku oczekiwania skupia\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 \u201epa\u0144stwowo\u015bci\u201d ZSK, co mia\u0142o si\u0119 wi\u0105za\u0107 z oczekiwaniem zapewnienia jakiej\u015b formy publicznego finansowania uzyskiwania kwalifikacji dla potencjalnych grup odbiorc\u00f3w (czy to poprzez dystrybucj\u0119 \u015brodk\u00f3w publicznych, czy to nowy mechanizm finansowania przez pracodawc\u00f3w). Z drugiej strony wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce wraz z wej\u015bciem w \u017cycie systemu umo\u017cliwiaj\u0105cego zdobywanie u\u017cytecznych kwalifikacji, zgodnych z aktualnymi potrzebami rynku pracy, popyt na nie b\u0119dzie naturalny, samonap\u0119dzaj\u0105cy si\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Szybko jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wdro\u017cenie tak z\u0142o\u017conego systemu uzyskiwania kwalifikacji wymaga zaanga\u017cowania wielu interesariuszy. Organy pa\u0144stwowe musia\u0142y zaj\u0105\u0107 si\u0119 nie tylko obs\u0142ug\u0105 i finansowaniem systemu, ale przede wszystkim dzia\u0142aniami upowszechniaj\u0105cymi i edukacyjnymi na temat samej idei, za\u0142o\u017ce\u0144 i cel\u00f3w wdra\u017canych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re by\u0142y kierowane do samych przedstawicieli administracji pa\u0144stwowej, samorz\u0105dowej, instytucji rynku pracy, przedstawicieli instytucji edukacyjnych (z obszaru edukacji formalnej, pozaformalnej), a tak\u017ce obywateli i pracodawc\u00f3w. Wydaje si\u0119, \u017ce ten element okaza\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszym wyzwaniem, gdy\u017c po 7 latach od wdro\u017cenia ZSK, nadal wielu jego bezpo\u015brednich adresat\u00f3w (przede wszystkim obywateli i pracodawc\u00f3w) w og\u00f3le nie wie o jego istnieniu i mo\u017cliwo\u015bciach, jakie oferuje.<\/p>\n\n\n\n
W zwi\u0105zku z czasoch\u0142onnym procesem upowszechniania wiedzy o ZSK, a tak\u017ce w\u0142\u0105czania kwalifikacji do systemu, cz\u0119\u015b\u0107 instytucji, kt\u00f3ra z\u0142o\u017cy\u0142a wnioski o w\u0142\u0105czenie kwalifikacji rynkowych, zawiesi\u0142a ich nadawanie. Powod\u00f3w jest wiele: m.in. zbyt szybka dezaktualizacja danej kwalifikacji, brak zainteresowania dan\u0105 kwalifikacj\u0105, zbyt skomplikowane procedury zwi\u0105zane z nadawaniem kwalifikacji. Niekt\u00f3re instytucje zdecydowa\u0142y si\u0119 jednak na podj\u0119cie w\u0142asnych aktywno\u015bci, kt\u00f3rych celem by\u0142o dotarcie z informacj\u0105 o korzy\u015bciach zwi\u0105zanych z nadawaniem i uzyskiwaniem kwalifikacji rynkowych zar\u00f3wno do decydent\u00f3w odpowiedzialnych za edukacj\u0119, pracodawc\u00f3w, jak i do obywateli w r\u00f3\u017cnych grupach wiekowych. Takie podej\u015bcie zastosowa\u0142a tak\u017ce Fundacja VCC, kt\u00f3ra od samego pocz\u0105tku inwestowa\u0142a nie tylko w promocj\u0119 nadawanych przez siebie kwalifikacji, ale tak\u017ce w szerzenie og\u00f3lnej wiedzy o ZSK. Podejmowane dzia\u0142ania takie jak organizacja (liczonych ju\u017c w tysi\u0105cach) spotka\u0144 z przedstawicielami jednostek samorz\u0105du terytorialnego, organizowanie dziesi\u0105tek konferencji czy warsztat\u00f3w skupiaj\u0105cych r\u00f3\u017cnych interesariuszy i prezentuj\u0105cych kwalifikacje rynkowe w praktyce, a tak\u017ce budowanie wiarygodno\u015bci poprzez wysok\u0105 jako\u015b\u0107 i ekspercko\u015b\u0107, zaowocowa\u0142y dla samej Fundacji VCC uzyskaniem uprawnie\u0144 do nadawania 20 kwalifikacji rynkowych, z\u0142o\u017ceniem 38 wniosk\u00f3w o w\u0142\u0105czenie kwalifikacji z r\u00f3\u017cnych ga\u0142\u0119zi gospodarki (w tym pierwszej kwalifikacji rynkowej, kt\u00f3ra zosta\u0142a w\u0142\u0105czona: Montowanie stolarki budowlanej), a przede wszystkim wydaniem ponad 7100 certyfikat\u00f3w potwierdzaj\u0105cych nadanie kwalifikacji rynkowych.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cda z instytucji, kt\u00f3ra podejmuje trud z\u0142o\u017cenia wniosku o w\u0142\u0105czenie kwalifikacji rynkowej do systemu, musi si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce w ZSK b\u0119dzie mia\u0142a do czynienia z wielopoziomow\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z podmiotami, do kooperacji z kt\u00f3rymi podmioty rynkowe nie maj\u0105 zwykle wielu okazji, m.in. z przedstawicielami ministr\u00f3w, podmiotami konkurencyjnymi (podczas konsultacji \u015brodowiskowych), podmiotami nadzoruj\u0105cymi \u2013 podmiotami zewn\u0119trznego zapewniania jako\u015bci. Powoduje to konieczno\u015b\u0107 wypracowania ram i standard\u00f3w dla tej wsp\u00f3\u0142pracy, cz\u0119sto kompromis\u00f3w i nieustannego uczenia si\u0119 komunikacji.<\/p>\n\n\n\n