{"id":17670,"date":"2023-01-02T10:29:00","date_gmt":"2023-01-02T09:29:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&p=17670"},"modified":"2026-10-22T10:33:34","modified_gmt":"2026-10-22T08:33:34","slug":"kwalifikacje-rynkowe-na-dobry-start","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-1-2023\/kwalifikacje-rynkowe-na-dobry-start\/","title":{"rendered":"Kwalifikacje rynkowe na dobry start"},"content":{"rendered":"\n

W por\u00f3wnaniu z r\u00f3wie\u015bnikami za granic\u0105 m\u0142odzi Polacy p\u00f3\u017ano podejmuj\u0105 prac\u0119 zarobkow\u0105. Tymczasem zetkni\u0119cie z rynkiem pracy ju\u017c w okresie edukacji szkolnej mog\u0142oby wesprze\u0107 m\u0142odych ludzi w wyborze \u015bcie\u017cki zawodowej. Kwalifikacje z 1 i 2 poziomem Polskiej Ramy Kwalifikacji mog\u0105 pom\u00f3c w potwierdzaniu kompetencji i zdobywaniu pierwszych do\u015bwiadcze\u0144 na rynku pracy.

W Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji kwalifikacje rynkowe z pierwszym lub drugim poziomem Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) stanowi\u0105 zdecydowan\u0105 mniejszo\u015b\u0107. Poziom pierwszy lub drugi PRK odnosz\u0105 si\u0119 do prostych czynno\u015bci wykonywanych pod nadzorem w przewidywalnych warunkach pracy. Nie wskazuj\u0105 przy tym na mo\u017cliwo\u015bci intelektualne os\u00f3b zainteresowanych jej potwierdzeniem, ale na stopie\u0144 skomplikowania wymaganych dla niej umiej\u0119tno\u015bci. I takimi kryteriami kieruj\u0105 si\u0119 eksperci przypisuj\u0105cy poziom PRK do kwalifikacji rynkowych. Obecnie w ZRK znale\u017a\u0107 mo\u017cna mi\u0119dzy innymi kwalifikacje: Pakowanie posi\u0142k\u00f3w i pomoc w dostarczaniu do odbiorcy<\/a><\/strong> (PRK1), Wst\u0119pna i cieplna obr\u00f3bka mi\u0119sa i ryb<\/a><\/strong> (PRK 1), Asystowanie w organizacji wydarze\u0144 sportowych dla os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami<\/a><\/strong> (PRK 2), Asystowanie w przygotowaniu potraw<\/a><\/strong> (PRK 2).<\/p>\n\n\n\n

Budowanie potencja\u0142u na rynku pracy<\/h2>\n\n\n\n

Warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej, w jaki spos\u00f3b kwalifikacje rynkowe z 1 i 2 poziomem PRK mog\u0105 by\u0107 pomocne w budowaniu potencja\u0142u na rynku pracy, zar\u00f3wno w odniesieniu do oczekiwa\u0144 pracownik\u00f3w w stosunku do pracy, jak i pracodawc\u00f3w w stosunku do pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli kwalifikacje rynkowe potraktujemy jako wska\u017aniki poziom\u00f3w kompetencji w danym obszarze zawodowym, to wi\u0105zki kwalifikacji z r\u00f3\u017cnymi poziomami Polskiej Ramy Kwalifikacji b\u0119d\u0105 wskazywa\u0107 drog\u0119 rozwoju zawodowego. Na przyk\u0142ad od osoby wykonuj\u0105cej proste czynno\u015bci w przewidywalnych warunkach pod nadzorem bardziej do\u015bwiadczonego pracownika, po osob\u0119 samodzieln\u0105, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w warunkach nieprzewidywalnych i projektuj\u0105c\u0105 warunki pracy podleg\u0142ego zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z powy\u017cszym mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce pracownik posiadaj\u0105cy kwalifikacje rynkowe z pierwszym lub drugim poziomem Polskiej Ramy Kwalifikacji to osoba znaj\u0105ca specyfik\u0119 wykonywania danej pracy, b\u0119d\u0105ca cz\u0142onkiem zespo\u0142u zarz\u0105dzanego przez kogo\u015b innego, kt\u00f3rej praca jest na tyle wa\u017cna, \u017ce bez wykonywanych przez ni\u0105 dzia\u0142a\u0144 zak\u0142adany efekt ko\u0144cowy nie zostanie osi\u0105gni\u0119ty. Z czasem, dzi\u0119ki rozwojowi swoich kompetencji i potwierdzaniu umiej\u0119tno\u015bci, osoba ta mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 pracownikiem zarz\u0105dzaj\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n

Taki spos\u00f3b dzia\u0142ania mo\u017ce odpowiada\u0107 ameryka\u0144skiemu podej\u015bciu do rynku pracy. Nawet je\u015bli patrzymy na niego wy\u0142\u0105cznie przez pryzmat seriali i film\u00f3w, to bardzo wyra\u017anie wida\u0107, \u017ce promowane jest tam podejmowanie pracy dorywczej przez m\u0142odzie\u017c w wieku szkolnym i nie chodzi tu wy\u0142\u0105cznie o uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 kszta\u0142c\u0105cych w okre\u015blonych zawodach, a o m\u0142odzie\u017c ze szk\u00f3\u0142 og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych. Nawet je\u015bli podejmowana przez nich praca nie jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z obran\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 edukacyjn\u0105, to pozwala m\u0142odemu cz\u0142owiekowi pozna\u0107 specyfik\u0119 zatrudnienia oraz rozwija\u0107 transferowalne kompetencje mi\u0119kkie, jak na przyk\u0142ad praca w grupie czy radzenie sobie ze stresem.  Pomaga mu te\u017c zaznajomi\u0107 si\u0119 z regu\u0142ami obowi\u0105zuj\u0105cymi na rynku pracy, jak chocia\u017cby punktualno\u015b\u0107, odpowiedzialno\u015b\u0107 za powierzone zadania, wykonywanie zada\u0144 zleconych przez innych, szacunek dla pracy innych os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142odzi Polacy na rynku pracy<\/h2>\n\n\n\n

Badania pokazuj\u0105, \u017ce w Polsce m\u0142odzi ludzie zaczynaj\u0105 prac\u0119 w wieku 22 lat, podczas gdy ich r\u00f3wie\u015bnicy z Unii Europejskiej dwa lata wcze\u015bniej (zob. Wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci dla m\u0142odych na rynku pracy<\/a><\/strong>). <\/p>\n\n\n\n

Sytuacj\u0119 na rynku pracy polskiej m\u0142odzie\u017cy w wieku 15\u221229 lat na tle innych pa\u0144stw Unii Europejskiej przedstawia poni\u017cszy wykres (zob. Badanie Eurostat dotycz\u0105ce sytuacji m\u0142odych ludzi w edukacji formalnej i na rynku pracy 2021 r.<\/strong><\/a>). Wida\u0107 na nim, \u017ce procent m\u0142odzie\u017cy ucz\u0105cej si\u0119 i jednocze\u015bnie pracuj\u0105cej jest do\u015b\u0107 niski w por\u00f3wnaniu z innymi krajami Unii Europejskiej takimi jak Holandia, Dania, Finlandia, Niemcy, Malta czy Estonia.<\/p>\n\n\n\n

Na wykresie pokazano, w podziale na grupy pa\u0144stw, jak nak\u0142ada si\u0119 na siebie aktywno\u015b\u0107 na rynku pracy z uczestnictwem w procesie edukacji w omawianej grupie wiekowej. Polska znalaz\u0142a si\u0119 w pierwszej grupie. Obserwuje si\u0119 tu ma\u0142e uczestnictwo w rynku pracy os\u00f3b ucz\u0105cych si\u0119 w wieku 15\u221229 lat. Autorzy raportu wskazuj\u0105 dwie mo\u017cliwe przyczyny takiego stanu rzeczy. Z jednej strony przyczyn\u0105 mo\u017ce by\u0107 wstrzymywanie si\u0119 z poszukiwaniem pierwszej pracy do czasu uko\u0144czenia edukacji lub niedost\u0119pno\u015b\u0107 pracy mo\u017cliwej do podj\u0119cia przez uczni\u00f3w: z elastycznym grafikiem i w niepe\u0142nym wymiarze godzin.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Badanie Eurostat dotycz\u0105ce sytuacji m\u0142odych ludzi w edukacji formalnej i na rynku pracy 2021 r.<\/a>                                                           <\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony, jak wynika z badania M\u0142odzi Polacy na rynku pracy<\/a><\/strong> przeprowadzonego w maju 2022 w\u015br\u00f3d student\u00f3w i absolwent\u00f3w przez PwC, Well.hr i Absolvent Consulting, m\u0142odzi ludzie rozpoczynaj\u0105cy swoj\u0105 przygod\u0119 z rynkiem pracy maj\u0105 bardzo konkretne oczekiwania wobec pracy i pracodawc\u00f3w. Ponad po\u0142owa badanych uzna\u0142a, \u017ce wysokie zarobki s\u0105 jednym z kluczowych aspekt\u00f3w pracy obok zdobywania do\u015bwiadczenia, poczucia sensu i elastycznych godzin pracy, w tym mo\u017cliwo\u015bci pracy zdalnej. Studenci i absolwenci nastawieni s\u0105 przede wszystkim na wykonywanie pracy zgodnej z profilem wykszta\u0142cenia (50,4% respondent\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

Co ciekawe, wskazane przez nich kompetencje kluczowe na rynku pracy w przysz\u0142o\u015bci to otwarto\u015b\u0107 na zmiany i szybka adaptacja w nowych warunkach, \u0142\u0105czenie r\u00f3\u017cnych umiej\u0119tno\u015bci, szybkie uczenie si\u0119 nowych rzeczy, IT i znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w programowania.<\/p>\n\n\n\n

Jawi si\u0119 tu obraz \u015bwiadomego studenta i absolwenta, z jasnymi i konkretnymi oczekiwaniami wobec rynku pracy i pracodawcy. Bior\u0105c pod uwag\u0119 to, kiedy m\u0142ody cz\u0142owiek styka si\u0119 po raz pierwszy z rynkiem pracy, pojawia si\u0119 pytanie, na czym ta wizja rynku pracy jest budowana i na ile te oczekiwania s\u0105 realne do osi\u0105gni\u0119cia na pocz\u0105tkowym etapie kariery zawodowej. Nie dziwi rozczarowanie m\u0142odych ludzi rynkiem pracy i rozczarowanie pracodawc\u00f3w m\u0142odymi pracownikami maj\u0105cymi bardzo wyg\u00f3rowane oczekiwania, niewsp\u00f3\u0142mierne z zasobami oferowanymi pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ucze\u0144 bardzo wcze\u015bnie musi podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o wyborze \u015bcie\u017cki edukacji, kt\u00f3ra rzutowa\u0107 b\u0119dzie na jego karier\u0119 zawodow\u0105. Podejmuj\u0105c t\u0119 decyzj\u0119, nie opiera si\u0119 na do\u015bwiadczeniu tego, co mu sprawia przyjemno\u015b\u0107, w czym si\u0119 odnajduje, co jest dla niego ciekawe, w czym \u201ejest dobry\u201d. Opiera si\u0119 zazwyczaj tylko na swoich wyobra\u017ceniach lub podpowiedziach otoczenia, w co warto inwestowa\u0107 swoje si\u0142y, \u017ceby w przysz\u0142o\u015bci zapewni\u0107 sobie i swoim bliskim dobre \u017cycie. Ucze\u0144 w Polsce ma si\u0119 nie rozprasza\u0107 innymi dzia\u0142aniami i skupi\u0107 na nauce.<\/p>\n\n\n\n

Wybory zawodowe oparte na do\u015bwiadczeniu<\/h2>\n\n\n\n

Jednak my\u015bl\u0105c o rozwoju m\u0142odego cz\u0142owieka, warto zadba\u0107 o etap do\u015bwiadczania. Je\u015bli podejmie zatrudnienie b\u0119d\u0105c uczniem, w warunkach laboratoryjnych mo\u017ce popatrze\u0107 na siebie z perspektywy rynku pracy, do\u015bwiadczy\u0107 r\u00f3\u017cnych modeli organizacyjnych, r\u00f3\u017cnych zada\u0144 zawodowych, a tak\u017ce rozwija\u0107 od najm\u0142odszych lat wspomniane wy\u017cej transferowalne kompetencje mi\u0119kkie. Takie podej\u015bcie zapewni\u0142oby m\u0142odej osobie poczucie komfortu zwi\u0105zanego z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zmiany decyzji o \u015bcie\u017cce kariery, bez poczucia ogromnej straty w odniesieniu do w\u0142o\u017conego wysi\u0142ku i nak\u0142ad\u00f3w. A takie poczucie mo\u017cna mie\u0107 wtedy, kiedy na przyk\u0142ad pomy\u015bli si\u0119 o absolwentach szk\u00f3\u0142 \u015brednich ze \u017ale wybranym profilem klasy lub absolwentach studi\u00f3w licencjackich czy magisterskich, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 si\u0119 na podj\u0119cie pierwszego zatrudnienia po zako\u0144czeniu \u015bcie\u017cki edukacyjnej. Nie chodzi jednak o to, \u017ceby m\u0142odzie\u017c ucz\u0105ca si\u0119  budowa\u0142a swoj\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 zawodow\u0105 w oparciu o posiadane kwalifikacje rynkowe w 1 lub 2 poziomem PRK, ale skorzysta\u0142a z nich  do tego, \u017ceby zaistnie\u0107 na rynku pracy i budowa\u0107 sw\u00f3j kapita\u0142 na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z zalet kwalifikacji rynkowych jest to, \u017ce oferuj\u0105 elastyczno\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 potwierdzania kompetencji bez poczucia, \u017ce to wyb\u00f3r na ca\u0142e \u017cycie. Certyfikat kwalifikacji rynkowej jest w tym kontek\u015bcie wa\u017cnym dokumentem mog\u0105cym by\u0107 ekwiwalentem do\u015bwiadczenia zawodowego, kt\u00f3rego wymagaj\u0105 pracodawcy. Pozwoli\u0142by on m\u0142odemu cz\u0142owiekowi wyj\u015b\u0107 z b\u0142\u0119dnego ko\u0142a, jakim jest brak do\u015bwiadczenia zawodowego jako warunku niezb\u0119dnego do znalezienia pracy. Brak do\u015bwiadczenia oznacza brak mo\u017cliwo\u015bci zdobycia pracy, a bez pracy nie mo\u017cna tego do\u015bwiadczenia zdoby\u0107. B\u0119dzie to zarazem element gromadzenia osi\u0105gni\u0119\u0107 na r\u00f3\u017cnych etapach \u017cycia. I nawet je\u015bli posiadacz kwalifikacji rynkowej: Pakowanie posi\u0142k\u00f3w i pomoc w dostarczaniu do odbiorcy<\/a><\/strong> ostatecznie nie zdecyduje si\u0119 na prac\u0119 w tej bran\u017cy gastronomicznej, to b\u0119dzie potrafi\u0142 nazwa\u0107 nabyte w \u015brodowisku pracy kompetencje mi\u0119kkie, poda\u0107 ich przyk\u0142ady na podstawie w\u0142asnego do\u015bwiadczenia i zastosowa\u0107 w innej bran\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z powy\u017cszym warto doceni\u0107 kwalifikacje rynkowe z 1 i 2 poziomem PRK. Mog\u0105 one by\u0107 przepustk\u0105 dla m\u0142odzie\u017cy ucz\u0105cej si\u0119  do zdobycia pierwszych do\u015bwiadcze\u0144 na rynku pracy i rozwijania transferowalnych kompetencji mi\u0119kkich w warunkach rzeczywistych. Pracodawcy zyskiwaliby pracownika z potwierdzonymi kompetencjami w danym obszarze, a w perspektywie d\u0142ugoterminowej w pe\u0142ni \u015bwiadomego i do\u015bwiadczonego uczestnika rynku pracy dysponuj\u0105cego kompetencjami mi\u0119kkimi i innymi zasobami potrzebnymi do wykonywania pracy zgodnie z obran\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 kariery.<\/p>\n\n\n\n

O autorce:<\/h3>\n\n\n\n

Agnieszka Grabowska<\/strong> \u2212 g\u0142\u00f3wna ekspertka do spraw opisu kwalifikacji w Instytucie Bada\u0144 Edukacyjnych. Absolwentka studi\u00f3w podyplomowych: Job-Coaching \u2013 nowoczesne doradztwo zawodowe i coaching kariery. Od 2010 roku zwi\u0105zana z sektorem pozarz\u0105dowym. Koordynatorka projekt\u00f3w lokalnych i mi\u0119dzynarodowych. G\u0142\u00f3wne obszary zainteresowa\u0144 to: edukacja pozaformalna, dost\u0119pno\u015b\u0107, m\u0142odzie\u017c, uczenie mi\u0119dzykulturowe i rynek pracy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W por\u00f3wnaniu z r\u00f3wie\u015bnikami za granic\u0105 m\u0142odzi Polacy p\u00f3\u017ano podejmuj\u0105 prac\u0119 zarobkow\u0105. Tymczasem zetkni\u0119cie z rynkiem pracy ju\u017c w okresie edukacji szkolnej mog\u0142oby wesprze\u0107 m\u0142odych ludzi w wyborze \u015bcie\u017cki zawodowej. Kwalifikacje z 1 i 2 poziomem Polskiej Ramy Kwalifikacji mog\u0105 pom\u00f3c w potwierdzaniu kompetencji i zdobywaniu pierwszych do\u015bwiadcze\u0144 na rynku pracy. W Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":17671,"parent":17650,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-17670","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17673,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17670\/revisions\/17673"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17650"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17670"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=17670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}