Co sprawia, \u017ce wykszta\u0142ceni i przedsi\u0119biorczy mieszka\u0144cy powiatowych miast Polski pozostaj\u0105 i realizuj\u0105 si\u0119 w swoich miastach? I czy zawsze jedyn\u0105 szans\u0105 na sukces zawodowy jest podj\u0119cie studi\u00f3w i pracy w wi\u0119kszych o\u015brodkach miejskich?
Z bada\u0144 przeprowadzonych przez Instytut Bada\u0144 Edukacyjnych wynika, \u017ce ma\u0142a i \u015brednia wielko\u015b\u0107 miast, na og\u00f3\u0142 rozpatrywana jako wyzwanie dla lokalnego rynku pracy, jest jednocze\u015bnie potencja\u0142em przy wspieraniu uczenia si\u0119. \u017byj\u0105ce w nich wsp\u00f3lnoty maj\u0105 wi\u0119cej przestrzeni i mo\u017cliwo\u015bci, by uczy\u0107 si\u0119 od siebie nawzajem, motywuj\u0105c si\u0119 i stymuluj\u0105c do rozwoju osobistego i zawodowego.<\/p>\n\n\n\n
W latach 2021-2022 Instytut Bada\u0144 Edukacyjnych przeprowadzi\u0142 badania na temat roli uczelni we wspieraniu mo\u017cliwo\u015bci uczenia si\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w w miastach oddalonych co najmniej o 50 km od miast wojew\u00f3dzkich oraz licz\u0105cych najwy\u017cej 50 tys. mieszka\u0144c\u00f3w: Ciechanowie, Kro\u015bnie, Skierniewicach oraz Wa\u0142czu. O wyborze w\u0142a\u015bnie tych miast zadecydowa\u0142a atrakcyjno\u015b\u0107 oferty uczenia si\u0119 dla doros\u0142ych proponowana przez miejscowe uczelnie.<\/p>\n\n\n\n
\u0141\u0105cznie w toku badania przeprowadzono 40 wywiad\u00f3w indywidualnych, 4 wywiady grupowe i 40 spacer\u00f3w badawczych, by pos\u0142ucha\u0107 o tym, czym dla reprezentant\u00f3w uczelni ma\u0142ych miast, innych instytucji wspieraj\u0105cych uczenie si\u0119 oraz ich odbiorc\u00f3w jest uczenie si\u0119, kogo ta aktywno\u015b\u0107 dotyczy i jak mo\u017cna j\u0105 wspiera\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Prowadzone rozmowy pokaza\u0142y, \u017ce oferta uczenia si\u0119 doros\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w miast jest mocno osadzona w kontek\u015bcie geograficznym, historycznym i kulturowym. W du\u017cej mierze zale\u017cy od ich zasob\u00f3w, np. atrakcyjno\u015bci turystycznej, s\u0105siedztwa innych miast, tradycji kulturowej. Mniej oczywisty wniosek dotyczy sposobu funkcjonowania miasta oraz \u017cycia jego mieszka\u0144c\u00f3w. Pomys\u0142 na miasto, siatka aktywnych, uwa\u017cnych na r\u00f3\u017cne potrzeby i style \u017cycia instytucji miejskich, zaanga\u017cowanie lokalnych autorytet\u00f3w, a w ko\u0144cu silne wi\u0119zi s\u0105siedzkie oraz energia i ch\u0119\u0107 do dzia\u0142ania \u2013 kszta\u0142tuj\u0105 miasto jako przestrze\u0144 uczenia si\u0119 i samorealizacji w \u017cyciu osobistym i zawodowym.<\/p>\n\n\n\n
Jak zatem uczelnie i inne instytucje lokalne mog\u0105 sprzyja\u0107 rozwojowi umiej\u0119tno\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w, wspiera\u0107 i dynamizowa\u0107 lokalny rynek pracy? Przede wszystkim rozgl\u0105daj\u0105c si\u0119 dooko\u0142a i dokonuj\u0105c inwentaryzacji tego, co w mie\u015bcie jest, a czego nie ma. Istotne jest nie tylko szerokie spojrzenie na rzeczywist\u0105 rol\u0119 instytucji funkcjonuj\u0105cych w mie\u015bcie \u2013 wszak nie tylko uczelnie, szko\u0142y i instytucje kultury ucz\u0105. Badanie dowiod\u0142o, \u017ce szans\u0105 na doskonalenie umiej\u0119tno\u015bci przydatnych w pracy lub inspiracj\u0105 do nowej aktywno\u015bci zawodowej mo\u017ce by\u0107 wolontariat w schronisku dla zwierz\u0105t czy rozmowy o historii miasta z jego najstarszymi mieszka\u0144cami. Jak si\u0119 okazuje, rozw\u00f3j osobisty i zawodowy inspirowany jest po prostu kontaktem z innymi lud\u017ami \u2013 udzia\u0142em w wydarzeniach wa\u017cnych dla miasta, wsp\u00f3lnym sp\u0119dzaniem czasu w przestrzeni, na\u015bladowaniem lokalnych autorytet\u00f3w. Uwa\u017cno\u015b\u0107 na te obserwacje i spojrzenie na uczenie si\u0119 z perspektywy do\u015bwiadczania codzienno\u015bci przez mieszka\u0144ca to droga do doskonalenia oferty. Dotyczy to zar\u00f3wno dopasowania jej do potrzeb, jak te\u017c motywowania do aktywnego dzia\u0142ania na rzecz otoczenia. Przyk\u0142ad\u00f3w potwierdzaj\u0105cych ten wniosek wy\u0142onili\u015bmy w naszym badaniu wiele. Poni\u017cej kilka wybranych.<\/p>\n\n\n\n
Jednym z ciekawych przyk\u0142ad\u00f3w potencja\u0142u oddolnych inicjatywy jest historia pewnej mieszkanki, kt\u00f3ra rozkr\u0119ci\u0142a grup\u0119 towarzysk\u0105 kobiet gotowych do wymiany wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od osobistej historii \u2013 kobieta zainteresowana tematyk\u0105 gimnastyki pras\u0142owia\u0144skiej podj\u0119\u0142a specjalistyczne szkolenia w tym zakresie. Kolejnym krokiem do uruchomienia grupy by\u0142a przypadkowa rozmowa ze znajom\u0105, kt\u00f3ra, jak si\u0119 okaza\u0142o, mia\u0142a do dyspozycji sal\u0119 gimnastyczn\u0105 i zaciekawi\u0142a si\u0119 nietypow\u0105 pasj\u0105 kole\u017canki. Sta\u0142o si\u0119 to impulsem do zorganizowania paczki znaj\u0105cych si\u0119 kobiet zaintrygowanych tematem \u0107wicze\u0144 i gotowych do regularnych spotka\u0144 o charakterze towarzyskim. Z czasem do grupy do\u0142\u0105cza\u0142y kolejne uczestniczki, a obszary dzielonych umiej\u0119tno\u015bci wci\u0105\u017c si\u0119 poszerza\u0142y, np. o zio\u0142olecznictwo czy prac\u0119 ze swoimi emocjami. Nasza rozm\u00f3wczyni dzi\u0119ki tym spotkaniom doskonali\u0142a sw\u00f3j warsztat trenerski, nabiera\u0142a pewno\u015bci siebie i z czasem sta\u0142a si\u0119 gotowa na przek\u0142ucie pasji w bardziej profesjonaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kolejne przyk\u0142ady pokazuj\u0105, jak wa\u017cna jest si\u0142a lokalnych autorytet\u00f3w i historie ich sukcesu. Jednym z nich jest w\u0142a\u015bcicielka otwartej pracowni artystycznej w jednym z miast, kt\u00f3ra porzuci\u0142a prac\u0119 w korporacji, by odda\u0107 si\u0119 pasji tworzenia, tym samym zupe\u0142nie zmieniaj\u0105c kurs zawodowy. Sukces, jaki przyni\u00f3s\u0142 ten do\u015b\u0107 ryzykowny krok \u2013 urz\u0105dzenie miejsca pracy jak z bajki oraz spe\u0142nienie marzenia \u2013 sta\u0142 si\u0119 inspiracj\u0105 dla lokals\u00f3w. Odwiedzaj\u0105c w\u0142a\u015bcicielk\u0119 pracowni i obserwuj\u0105c j\u0105 w dzia\u0142aniu, deklarowali powracanie do dawnych zainteresowa\u0144 i odkurzanie starych umiej\u0119tno\u015bci artystycznych. Przekonywali si\u0119 do my\u015bli, \u017ce prac\u0119 zawodow\u0105 mo\u017cna prze\u0142amywa\u0107 dodatkowymi aktywno\u015bciami i nie jest wykluczone, \u017ce to one stan\u0105 si\u0119 pewnego dnia g\u0142\u00f3wnym zaj\u0119ciem.<\/p>\n\n\n\n
W jednym z miast dw\u00f3jka przyjaci\u00f3\u0142 dzieli\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107 do starych dom\u00f3w \u2013 skrzypi\u0105cych pod\u0142\u00f3g i \u015bcian, kt\u00f3re widzia\u0142y niejedno. Swoj\u0105 pasj\u0119 przekuli w czyn. Zorganizowali lokalny miniprojekt, podczas kt\u00f3rego wys\u0142uchali opowie\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w starych dom\u00f3w oraz uzupe\u0142nili je fotoreporta\u017cem odwiedzanych miejsc. Ma\u0142a oddolna inicjatywa sk\u0142oni\u0142a jedn\u0105 z mieszkanek miasta do wzi\u0119cia udzia\u0142u w radiowym konkursie, w kt\u00f3rym nagrod\u0105 by\u0142o specjalistyczne szkolenie i wsparcie w przygotowaniu profesjonalnego podcastu. Projekt nie tylko pom\u00f3g\u0142 naby\u0107 nowe umiej\u0119tno\u015bci i otworzy\u0142 przed mieszkank\u0105 nowe drogi, ale tak\u017ce anga\u017cowa\u0142 otoczenie, jednocze\u015bnie b\u0119d\u0105c dowodem na to, \u017ce w ma\u0142ym miasteczku te\u017c wiele ciekawego mo\u017cna zobaczy\u0107 i pozna\u0107.<\/p>\n\n\n\n
S\u0105siedzko\u015b\u0107 i relacyjno\u015b\u0107 jako nap\u0119d dla doskonalenia umiej\u0119tno\u015bci musi trafi\u0107 na podatny grunt. A tym s\u0105 odpowiednie przestrzenie i oferta rekreacyjna. Bez tego miasto umiera ze wszystkimi tego negatywnymi konsekwencjami. Mo\u017cna wspomnie\u0107 o nie zawsze wykorzystanym potencjale \u017cycia akademickiego. Niejednokrotnie zdarza si\u0119, \u017ce studenci, zamiast nada\u0107 miastu kolorytu, zape\u0142niaj\u0105c parki i kawiarnie, tocz\u0105c intelektualne rozmowy i planuj\u0105c akademickie inicjatywy, wracaj\u0105 bezpo\u015brednio po zaj\u0119ciach do domu. Miasto, w kt\u00f3rym strasz\u0105 opustosza\u0142e rynki i ulice, t\u0142umi spo\u0142eczn\u0105 energi\u0119, nie pozwalaj\u0105c rozwin\u0105\u0107 si\u0119 inicjatywom, kt\u00f3rych celem jest jedno \u2013 wyj\u015bcie z domu i zainteresowanie si\u0119 otoczeniem. Zdarza si\u0119 tak\u017ce, \u017ce z tego samego powodu przybyli do miasta nowi s\u0105siedzi odczuwaj\u0105 trudno\u015bci w odnalezieniu si\u0119 na lokalnym rynku pracy \u2013 ze wzgl\u0119du na brak spo\u0142ecznych kontakt\u00f3w, ograniczone mo\u017cliwo\u015bci ich nawi\u0105zania i poznania miasta \u201eod \u015brodka\u201d. By temu przeciwdzia\u0142a\u0107, lokalna oferta uczenia si\u0119, w tym doskonalenia zawodowego, musi i\u015b\u0107 w parze z atrakcyjn\u0105 ofert\u0105 rekreacyjn\u0105 i rozrywkow\u0105, kt\u00f3rej celem jest po prostu dobra zabawa, mi\u0142e sp\u0119dzanie czasu i kontakty towarzyskie.<\/p>\n\n\n\n
Hermetyczna struktura miasta oraz skierowanie oferty jedynie do najlepiej wykszta\u0142conych i naturalnie zaanga\u017cowanych mieszka\u0144c\u00f3w to niewykorzystanie ogromnego potencja\u0142u, jaki drzemie w spo\u0142ecznej energii i zasobach reszty wsp\u00f3lnoty, cho\u0107 nie zawsze jest to widoczne go\u0142ym okiem.<\/p>\n\n\n\n
Uczelnie oraz inne instytucje wspieraj\u0105ce rozw\u00f3j umiej\u0119tno\u015bci, je\u015bli s\u0105 skoncentrowane na tym, by zaciekawi\u0107 i przyci\u0105gn\u0105\u0107 r\u00f3\u017cne grupy obywateli oraz gotowe korzysta\u0107 z tego, co mieszka\u0144cy komunikuj\u0105 przez oddolne inicjatywy, mog\u0105 na tym budowa\u0107 ofert\u0119, dopasowuj\u0105c j\u0105 do nie zawsze nazwanych potrzeb oraz pe\u0142niej wykorzystywa\u0107 spo\u0142eczn\u0105 energi\u0119, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 i ch\u0119\u0107 do dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n
dr Ma\u0142gorzata Osowska<\/strong> \u2212 absolwentka socjologii i polityki spo\u0142ecznej na Uniwersytecie Warszawskim, socjolo\u017cka, badaczka. Autorka publikacji z zakresu smart city<\/em>, innowacji, uczenia si\u0119 i rozwoju umiej\u0119tno\u015bci. Aktywnie zaanga\u017cowana w projekty naukowe realizowane z Programu Horyzont Europa oraz inicjatywy na rzecz wspierania wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzysektorowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Co sprawia, \u017ce wykszta\u0142ceni i przedsi\u0119biorczy mieszka\u0144cy powiatowych miast Polski pozostaj\u0105 i realizuj\u0105 si\u0119 w swoich miastach? I czy zawsze jedyn\u0105 szans\u0105 na sukces zawodowy jest podj\u0119cie studi\u00f3w i pracy w wi\u0119kszych o\u015brodkach miejskich? Z bada\u0144 przeprowadzonych przez Instytut Bada\u0144 Edukacyjnych wynika, \u017ce ma\u0142a i \u015brednia wielko\u015b\u0107 miast, na og\u00f3\u0142 rozpatrywana jako wyzwanie dla lokalnego […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":17680,"parent":17650,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-17678","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17678","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17678\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17679,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17678\/revisions\/17679"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17650"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17678"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=17678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}