Pracownicy, kt\u00f3rzy mog\u0105 liczy\u0107 na wsparcie ich rozwoju w miejscu pracy, nie tylko s\u0105 bardziej efektywni i kompetentni, ale tak\u017ce czuj\u0105 si\u0119 docenieni i wa\u017cni dla organizacji. M\u00f3wi\u0105 o tym uczestnicy badania \u201e\u015acie\u017cki edukacyjne ucz\u0105cych si\u0119 doros\u0142ych w Polsce\u201d.
Inwestowanie w rozw\u00f3j pracownik\u00f3w powinno by\u0107 traktowane jako inwestycja w przedsi\u0119biorstwo, a nie wy\u0142\u0105cznie jako koszt. Organizacje zyskuj\u0105 istotne korzy\u015bci ze wspierania aktywno\u015bci edukacyjnej swoich pracownik\u00f3w. Przede wszystkim zwi\u0119kszaj\u0105 swoj\u0105 konkurencyjno\u015b\u0107 i innowacyjno\u015b\u0107. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce przedsi\u0119biorstwa maj\u0105 potencja\u0142 do bycia \u015brodowiskiem uczenia si\u0119 w dzia\u0142aniu i od innych, co jest cz\u0119sto preferowanym i efektywnym podej\u015bciem w uczeniu si\u0119 doros\u0142ych. Dlatego zarz\u0105dzanie potencja\u0142em kompetencyjnym i rozwojowym kadr oraz ich talentami jest wa\u017cnym obszarem dzia\u0142alno\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych przedsi\u0119biorstw. Co zatem wp\u0142ywa na to, \u017ce miejsce pracy mo\u017cna nazwa\u0107 \u015brodowiskiem sprzyjaj\u0105cym uczeniu si\u0119?<\/p>\n\n\n\n
Klimat organizacyjny tworzony jest przez menad\u017cer\u00f3w i kierownictwo, dlatego nie mo\u017cna rozdziela\u0107 klimatu i kultury uczenia si\u0119 w organizacji od postaw i dzia\u0142a\u0144 lider\u00f3w. Lider jako propagator uczenia si\u0119 w organizacji jest \u015bwiadomy roli rozwoju pracownik\u00f3w, anga\u017cuje si\u0119 w kszta\u0142towanie zasad, sam jest przyk\u0142adem, wspiera i docenia pracownik\u00f3w oraz ich inicjatywy prorozwojowe. Uznanie przez kadr\u0119 zarz\u0105dzaj\u0105c\u0105 warto\u015bci i inicjowanie uczenia si\u0119, otwarto\u015b\u0107 na potrzeby pracownik\u00f3w dotycz\u0105ce rozwoju sprzyjaj\u0105 zwi\u0119kszaniu zaanga\u017cowania. Jeden z uczestnik\u00f3w badania wskazuje dyrektora instytucji, w kt\u00f3rej pracuje, jako bezpo\u015brednie \u017ar\u00f3d\u0142o motywacji do aktywnego uczenia si\u0119. Z jednej strony wynika to z zach\u0119caj\u0105cych dzia\u0142a\u0144 dyrekcji wobec pracownik\u00f3w, a z drugiej z ujawnianej prorozwojowej postawy, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 odbierana jako przyk\u0142ad i wz\u00f3r dla m\u0142odego pracownika.<\/p>\n\n\n\n
\nTen m\u00f3j bezpo\u015bredni dyrektor jest humanist\u0105, wi\u0119c on to po prostu rozumie. I on raczej namawia do tego, ludzi do szkole\u0144, do uczenia si\u0119 w og\u00f3le. To wynika z jego kompetencji i takiego obycia, \u017ce takim jest po prostu cz\u0142owiekiem te\u017c wychowanym, jakby w takiej kulturze uczenia si\u0119 (Fryderyk).<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Przejrzyste procedury i warunki do rozwoju<\/h2>\n\n\n\n
Z perspektywy pracownik\u00f3w pomocna jest wiedza na temat istniej\u0105cych w organizacji procedur zwi\u0105zanych z rozwojem umiej\u0119tno\u015bci, np. zasad finansowania, planowania dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych, zasad doboru i selekcji pracownik\u00f3w do oferty edukacyjnej. Mo\u017ce u\u0142atwia\u0107 ona planowanie i organizowanie swojego rozwoju zawodowego. Wa\u017cne okazywa\u0142o si\u0119 przy tym, aby istniej\u0105ce zasady by\u0142y zrozumia\u0142e, przejrzyste i jawne dla pracownik\u00f3w, a tak\u017ce \u017ceby pracownicy mieli poczucie sprawiedliwego dost\u0119pu do tych rozwi\u0105za\u0144. Tak zorganizowany system wspierania rozwoju pracownik\u00f3w ujawnia si\u0119 w wypowiedzi jednej z uczestniczek badania:<\/p>\n\n\n\n
\nS\u0105 takie procedury wewn\u0119trzne dotycz\u0105ce polityki szkoleniowej i \u017ce dana jednostka organizacyjna planuje swoje szkolenia dla pracownik\u00f3w z uwzgl\u0119dnieniem oczywi\u015bcie tych, kt\u00f3re s\u0105 zg\u0142oszone przez nich plus te szkolenia, kt\u00f3re je\u015bli tam nagle oka\u017c\u0105 si\u0119 niezb\u0119dne (Antonina).<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Wa\u017cnym czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na rozw\u00f3j w pracy jest zarz\u0105dzanie czasem pracownik\u00f3w i przedsi\u0119biorstwa. Cz\u0119\u015b\u0107 rozm\u00f3wc\u00f3w podkre\u015bla\u0142a rol\u0119 dobrej organizacji i ograniczenia wynikaj\u0105ce z trybu pracy. Zapewnienie warunk\u00f3w do rozwoju, mo\u017cliwo\u015bci realizacji zada\u0144 zawodowych, ci\u0105g\u0142o\u015bci funkcjonowania organizacji oraz systemy elastycznej organizacji pracy w istotny spos\u00f3b oddzia\u0142uj\u0105 na gotowo\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 do anga\u017cowania si\u0119 w zdobywanie i rozwijanie kompetencji. Wp\u0142ywa na to r\u00f3wnie\u017c zwracanie uwagi na obci\u0105\u017cenie pracownik\u00f3w bie\u017c\u0105cymi zadaniami oraz dostosowywanie planowanych aktywno\u015bci edukacyjnych do rytmu obci\u0105\u017ce\u0144 w organizacji. Przyk\u0142ad, kt\u00f3ry pokazuje, w jaki spos\u00f3b organizowanie pracy mo\u017ce negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na korzystanie z oferty rozwojowej, przedstawia wypowied\u017a jednej z uczestniczek badania:<\/p>\n\n\n\n
\nBo no sam fakt, \u017ce ja bardzo chcia\u0142am si\u0119 zapisa\u0107, kurs Excela. Nie dosta\u0142am go, bo mnie nie poinformowali. A potem mia\u0142am go m\u00f3c, ale nie mog\u0142am, bo mi liderka nie pozwala\u0142a, bo kto\u015b musia\u0142 pracowa\u0107. Wi\u0119c to, \u017ce praca w korpo, \u017ce jak si\u0119 idzie i masz list\u0119 benefit\u00f3w i m\u00f3wi\u0105, szkolenia i w og\u00f3le, to si\u0119 pokazuje, \u017ce z po\u0142owy nie masz czasu skorzysta\u0107, bo nie masz czasu, \u017ceby podzieli\u0107 czas pracy na czas szkolenia, a mo\u017cesz szkolenie robi\u0107 tylko w czasie pracy. Wi\u0119c super, \u017ce s\u0105 [\u015bmiech] (Otylia).<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Zarz\u0105dzanie rozwojem pracownik\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Rozw\u00f3j pracownik\u00f3w powinien by\u0107 \u015bwiadomie zaplanowany w relacji mi\u0119dzy potrzebami organizacji a d\u0105\u017ceniami rozwojowymi samych zainteresowanych. Dobre praktyki wskazywane przez uczestnik\u00f3w badania to identyfikowanie potrzeb rozwojowych w organizacji i w\u015br\u00f3d indywidualnych pracownik\u00f3w, a tak\u017ce tworzenie jasnych i przejrzystych \u015bcie\u017cek rozwoju oraz awansu. Wa\u017cne jest przy tym indywidualizowanie tych dzia\u0142a\u0144 i adekwatne powi\u0105zanie potrzeb pracodawcy dotycz\u0105cych rozwoju kadr z potencja\u0142em i oczekiwaniami pracownik\u00f3w (proponowanie nieadekwatnej oferty mo\u017ce budzi\u0107 op\u00f3r i zniech\u0119cenie). Tworzenie plan\u00f3w rozwojowych pracownik\u00f3w, dostosowywanie oferty edukacyjnej do tych plan\u00f3w oraz identyfikowanie osi\u0105gni\u0119\u0107 pracownik\u00f3w i wykorzystywanie talent\u00f3w w organizacji cz\u0119sto wp\u0142ywaj\u0105 na zwi\u0119kszenie indywidualnej motywacji do rozwoju i pomagaj\u0105 okre\u015bli\u0107 kierunki \u015bcie\u017cek edukacyjnych w ramach pracy. Z drugiej strony brak okre\u015blenia perspektyw rozwoju, rozwijania kompetencji i mo\u017cliwo\u015bci awansu wp\u0142ywa negatywnie na zaanga\u017cowanie pracownik\u00f3w, o czym m\u00f3wi pan Albert:<\/p>\n\n\n\n
\nPo prostu jestem takim zwyk\u0142ym pracownikiem, kt\u00f3ry dzisiaj jest, jutro mo\u017ce go nie by\u0107. 11 lat, a tu tak naprawd\u0119 nie znacz\u0119 nic w tej bran\u017cy, no bo jestem takim zwyk\u0142ym szarakiem, kt\u00f3ry na co dzie\u0144 tam przychodzi, pracuje. Stwierdzi\u0142em, \u017ce jednak musz\u0119 si\u0119 rozwin\u0105\u0107 w jakim\u015b tam temacie innym, nie? No i od tego si\u0119 to zacz\u0119\u0142o, \u017ce, kurcz\u0119, tak troch\u0119 si\u0119 marnuj\u0119 w tej pracy? Bo robi\u0119 jedno i to samo, nie jestem doceniany. Ja sam stwierdzi\u0142em, \u017ce to jest ostatni dzwonek, bo jak ja si\u0119 tam zaszufladkuj\u0119, to ja tam zostan\u0119 do emerytury i b\u0119d\u0119 si\u0119 wiecznie wkurza\u0142, \u017ce mog\u0142em tutaj zrobi\u0107 inaczej, a nie zrobi\u0142em (Albert).<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Oferta edukacyjna w miejscu pracy \u2013 nie tylko szkolenia<\/h2>\n\n\n\n
Wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em wsparcia, wprost wskazywanym przez uczestnik\u00f3w badania, by\u0142a dost\u0119pna oferta edukacyjna w organizacji. Wa\u017cne jest zr\u00f3\u017cnicowanie tej oferty i form uczenia si\u0119. Inaczej ucz\u0105 si\u0119 osoby na r\u00f3\u017cnych etapach rozwoju kariery w organizacji. Inne potrzeby maj\u0105 pracownicy wdra\u017caj\u0105cy si\u0119 do pracy na danym stanowisku (np. instrukta\u017c stanowiskowy, uczenie si\u0119 od bardziej do\u015bwiadczonych pracownik\u00f3w w dzia\u0142aniu, job-shadowing<\/em>), a inne \u2013 osoby do\u015bwiadczone i kszta\u0142tuj\u0105ce swoj\u0105 karier\u0119 w organizacji (np. coaching, dzielenie si\u0119 wiedz\u0105, szkolenia specjalistyczne). Dostosowanie oferty w ten spos\u00f3b sprzyja utrzymaniu motywacji i zaanga\u017cowania pracownika w rozw\u00f3j. Stosowane s\u0105 rozwi\u0105zania s\u0142u\u017c\u0105ce wspieraniu uczenia si\u0119 na zewn\u0105trz organizacji (finansowanie szkole\u0144, studi\u00f3w), ale tak\u017ce dzia\u0142ania rozwojowe w miejscu pracy (szkolenia wewn\u0119trzne, udzia\u0142 w zespo\u0142ach projektowych, mentoring). Jeden z rozm\u00f3wc\u00f3w wskaza\u0142 na warto\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia oferty zewn\u0119trznej z transferem wiedzy wewn\u0105trz organizacji.<\/p>\n\n\n\n
\nA powiem, teraz w tej pracy, co jestem, to jestem zadowolony, bo naprawd\u0119 jak na przyk\u0142ad powiem szefowi: S\u0142uchaj, to i to by\u015bmy potrzebowali. Nie ma problemu. Idziemy w to, idziemy na to szkolenie, nie. \u017be naprawd\u0119, gdzie\u015b tam pracodawca te\u017c widzi. Je\u017celi wykszta\u0142ci informatyka, no to wtedy on to przeka\u017ce wiedz\u0119 innym (Seweryn).<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Dlatego wa\u017cne jest w\u0142\u0105czanie do oferty nieformalnych form uczenia si\u0119, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem uczenia si\u0119 wsp\u00f3lnego, transferu wiedzy i uczenia si\u0119 w dzia\u0142aniu. Doro\u015bli szczeg\u00f3lnie ceni\u0105 sobie uczenie si\u0119 w praktyce, je\u015bli dostrzegaj\u0105 bezpo\u015bredni\u0105 u\u017cyteczno\u015b\u0107 zdobytych kompetencji w wykonywanej pracy.<\/p>\n\n\n\n
Otoczenie organizacji<\/h2>\n\n\n\n
Organizacje funkcjonuj\u0105 w otoczeniu i wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z innymi przedsi\u0119biorstwami, instytucjami i sieciami podmiot\u00f3w. Struktury te mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na mo\u017cliwo\u015bci wspierania rozwoju pracownik\u00f3w przez wymian\u0119 oferty edukacyjnej, dost\u0119p do informacji o ofercie, mechanizmy finansowania lub innego wsparcia w dzia\u0142aniach prorozwojowych. Przyk\u0142adem s\u0105 bran\u017cowe powi\u0105zania pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi podmiotami (producenci, dystrybutorzy, sprzedawcy), publiczne mechanizmy wspieraj\u0105ce uczenie si\u0119 w miejscu pracy, z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 pracodawcy (np. \u015brodki unijne, KFS, ZSK), jak r\u00f3wnie\u017c szkolnictwo bran\u017cowe i wy\u017csze, kt\u00f3re mo\u017ce odpowiada\u0107 na potrzeby zwi\u0105zane z lukami kompetencyjnymi w poszczeg\u00f3lnych bran\u017cach.<\/p>\n\n\n\n
\nMam szefa, kt\u00f3ry tak na dobr\u0105 spraw\u0119 wszystkie dokumenty, kt\u00f3re by\u0142y niezb\u0119dne, \u017ceby z tych szkole\u0144 skorzysta\u0107, on zawsze wype\u0142nia\u0142. Zawsze pyta\u0142, jakie kursy chcia\u0142abym sko\u0144czy\u0107, no i jak by\u0142y dost\u0119pne mo\u017cliwo\u015bci, no to sk\u0142ada\u0142 zawsze wnioski o dofinansowanie do tych kurs\u00f3w. Tak\u017ce to, \u017ce mam takie a nie inne mo\u017cliwo\u015bci zawodowe wynika\u0142o nie tylko z moich stara\u0144, ale g\u0142\u00f3wnie ze stara\u0144 szefa, kt\u00f3ry wykorzystywa\u0142 te dost\u0119pne \u015brodki pa\u0144stwowe chocia\u017cby, czy unijne (Karolina).<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Kszta\u0142towanie klimatu uczenia si\u0119<\/h2>\n\n\n\n
Ca\u0142o\u015b\u0107 podejmowanych dzia\u0142a\u0144 na rzecz rozwoju pracownik\u00f3w w organizacji oddaje og\u00f3lny klimat uczenia si\u0119 w miejscu pracy. Uczestnicy badania wskazywali na takie organizacje, w kt\u00f3rych czuli, \u017ce si\u0119 rozwijaj\u0105, a ten rozw\u00f3j jest doceniany i wykorzystywany, oraz na takie, kt\u00f3re nie stwarza\u0142y szans rozwojowych. Przejawia si\u0119 to w panuj\u0105cej w organizacji atmosferze dotycz\u0105cej uczenia si\u0119 \u2013 na ile pracownicy do\u015bwiadczaj\u0105 dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z rozwojem i uczeniem si\u0119 w miejscu pracy, czy dziel\u0105 si\u0119 wiedz\u0105, przekazuj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119dzy sob\u0105. Chodzi w takim przypadku bardziej o wypracowane praktyki i zwyczaje zwi\u0105zane z uczeniem si\u0119 ni\u017c procedury (kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 ich elementem). Kszta\u0142tuje to otwarto\u015b\u0107 pracownik\u00f3w i kadry zarz\u0105dzaj\u0105cej na rozw\u00f3j, identyfikowanie rozwijania kompetencji jako istotnej warto\u015bci dla organizacji, a innowacyjno\u015bci jako elementu jej to\u017csamo\u015bci. Jeden z uczestnik\u00f3w badania, opowiadaj\u0105c o takiej organizacji, przedstawi\u0142 jeden ze zwyczaj\u00f3w praktykowanych w tej firmie:<\/p>\n\n\n\n
\nNa przyk\u0142ad przychodzili\u015bmy do piwnicy, mieli\u015bmy tak\u0105 piwnic\u0119, tam by\u0142 dzia\u0142 bada\u0144 i researchu. I tam na przyk\u0142ad si\u0119 spotykali\u015bmy i szef m\u00f3wi: dzisiaj b\u0119dziemy gada\u0107 o analizie czynnikowej, pami\u0119tasz co\u015b ze statystyki? No jak to zrobi\u0107 w SPSS i tak dalej. To by\u0142o naprawd\u0119 jedyne miejsce pracy, gdzie byli ludzie naprawd\u0119 o wysokich kwalifikacjach takich intelektualnych, statystycznych. I ja si\u0119 tam bardzo du\u017co nauczy\u0142em (Jan).<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
O autorze:<\/h3>\n\n\n\n
dr Wojciech Gola<\/strong> \u2212 doktor nauk spo\u0142ecznych, ekspert kluczowy w Instytucie Bada\u0144 Edukacyjnych. Zajmowa\u0142 si\u0119 szeroko poj\u0119t\u0105 problematyk\u0105 uczenia si\u0119 i edukacji jako badacz spo\u0142eczny, streetworker, trener, nauczyciel akademicki i koordynator projekt\u00f3w. Od 2018 roku pracuje w IBE przy projektach wspieraj\u0105cych rozw\u00f3j Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Koordynowa\u0142 realizacj\u0119 badania i powstania publikacji \u015acie\u017cki edukacyjne ucz\u0105cych si\u0119 doros\u0142ych w Polsce<\/strong><\/a>.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pracownicy, kt\u00f3rzy mog\u0105 liczy\u0107 na wsparcie ich rozwoju w miejscu pracy, nie tylko s\u0105 bardziej efektywni i kompetentni, ale tak\u017ce czuj\u0105 si\u0119 docenieni i wa\u017cni dla organizacji. M\u00f3wi\u0105 o tym uczestnicy badania \u201e\u015acie\u017cki edukacyjne ucz\u0105cych si\u0119 doros\u0142ych w Polsce\u201d. Inwestowanie w rozw\u00f3j pracownik\u00f3w powinno by\u0107 traktowane jako inwestycja w przedsi\u0119biorstwo, a nie wy\u0142\u0105cznie jako koszt. […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":17688,"parent":17650,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-17687","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17690,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17687\/revisions\/17690"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17650"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17687"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=17687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}