{"id":17691,"date":"2023-01-02T10:50:00","date_gmt":"2023-01-02T09:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&#038;p=17691"},"modified":"2026-10-22T10:53:13","modified_gmt":"2026-10-22T08:53:13","slug":"zmiana-zawodowa","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-1-2023\/zmiana-zawodowa\/","title":{"rendered":"Zmiana zawodowa"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Funkcjonowanie na rynku pracy wymaga czasami radykalnych decyzji. Na podstawie bada\u0144 przeprowadzonych przez IBE, kt\u00f3rych wyniki zosta\u0142y przedstawione w publikacji \u201eZmiana zawodowa \u2013 wielkie wysi\u0142ki w imi\u0119 niepewnych efekt\u00f3w\u201d prezentujemy obraz zmiany zawodowej, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 daleki od jednoznaczno\u015bci.<br><br>Poj\u0119cie <strong>kariery zawodowej<\/strong> odwo\u0142uje si\u0119 do postrzegania historii indywidualnej aktywno\u015bci zawodowej jako czego\u015b na kszta\u0142t g\u00f3rskiej w\u0119dr\u00f3wki. Opisy karier s\u0105 przesi\u0105kni\u0119te s\u0142ownictwem nawi\u0105zuj\u0105cym do tej symboliki. Kto\u015b \u201ewspina si\u0119 po szczeblach kariery\u201d, kto\u015b inny \u201eznalaz\u0142 si\u0119 na zakr\u0119cie\u201d. Kto\u015b \u201ezaprzepa\u015bci\u0142 karier\u0119\u201d, kto\u015b inny w\u0142a\u015bnie \u201eosi\u0105gn\u0105\u0142 szczyt\u201d. Poj\u0119cie kariery zawodowej promuje r\u00f3wnie\u017c okre\u015blon\u0105 wizj\u0119 cz\u0142owieka. To kto\u015b w typie alpinisty \u2013 aktywny, zdeterminowany i&nbsp;wzgl\u0119dnie autonomiczny. Tymczasem, gdyby szuka\u0107 metafory bardziej adekwatnie opisuj\u0105cej historie zawodowe uczestnik\u00f3w badania, jednocze\u015bnie rozm\u00f3wc\u00f3w autor\u00f3w publikacji, by\u0142aby to w\u0119dr\u00f3wka po obcym mie\u015bcie bez mapy i&nbsp;nawigacji, za to z&nbsp;gar\u015bci\u0105 \u2013 nie zawsze u\u017cytecznych \u2013 wskaz\u00f3wek i&nbsp;porad. W praktyce <strong>zmiana zawodowa<\/strong> oznacza konieczno\u015b\u0107 podj\u0119cia wielkiego wysi\u0142ku z&nbsp;niepewnym efektem. Przypominamy najwa\u017cniejsze <strong>wnioski z badania IBE<\/strong>, kt\u00f3rego celem by\u0142a eksploracja tematu zmiany zawodowej ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem jej uwarunkowa\u0144. Poni\u017cszy tekst pochodzi z publikacji <a href=\"https:\/\/kwalifikacje.edu.pl\/wp-content\/uploads\/Zmiana-Zawodowa-internet.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Zmiana zawodowa \u2013 wielkie wysi\u0142ki w imi\u0119 niepewnych efekt\u00f3w<\/strong><\/a>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Zmiana zawodowa to zadanie skomplikowane, anga\u017cuj\u0105ce emocjonalnie i\u00a0 obarczone ryzykiem.<\/li>\n\n\n\n<li>Zmiana zawodowa to odwlekana ostateczno\u015b\u0107, najcz\u0119\u015bciej staramy si\u0119 jej unikn\u0105\u0107.<\/li>\n\n\n\n<li>Na zmian\u0119 zawodow\u0105 decyduj\u0105 si\u0119 przede wszystkim ludzie bardzo niezadowoleni z\u00a0dotychczasowej pracy albo z tego, jak wp\u0142ywa ona na inne sfery \u017cycia. Za decyzj\u0105 o\u00a0zmianie kryj\u0105 si\u0119 przewa\u017cnie negatywne i\u00a0silne emocje: zniech\u0119cenie, niezadowolenie, \u017cal, z\u0142o\u015b\u0107, frustracja, depresja.<\/li>\n\n\n\n<li>Zmian\u0119 zawodow\u0105 cz\u0119sto poprzedza d\u0142ugi proces dojrzewania, kt\u00f3ry obejmuje snucie fantazji, wst\u0119pne analizy, planowanie czy te\u017c mierzenie si\u0119 z\u00a0w\u0105tpliwo\u015bciami. Jednak sama zmiana wydarza si\u0119 na og\u00f3\u0142 niespodziewanie i\u00a0w\u00a0najmniej dogodnym momencie. Najcz\u0119\u015bciej ludzie decyduj\u0105 si\u0119 na ni\u0105 w\u00a0jaki\u015b spos\u00f3b przyparci do \u015bciany.<\/li>\n\n\n\n<li>Zmianie zawodowej towarzysz\u0105 nieraz du\u017ce zmiany w\u00a0\u017cyciu prywatnym, np. powi\u0119kszenie rodziny, powr\u00f3t do pracy po urodzeniu dziecka, rozstanie z\u00a0partnerem czy choroba wymuszaj\u0105ca zmian\u0119 stylu i\u00a0trybu \u017cycia. Rekonfiguracja jednego elementu \u017cyciowej uk\u0142adanki sprawia, \u017ce \u0142atwiej ruszy\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne jej elementy.<\/li>\n\n\n\n<li>Mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa typy postaw wobec zmiany zawodowej, b\u0119d\u0105cych emanacj\u0105 szerszej postawy \u017cyciowej. Typy te wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z\u00a0odmiennymi stylami narracji (autonomia vs uwarunkowania zewn\u0119trzne) oraz sposobami radzenia sobie z\u00a0wyzwaniami (analiza i\u00a0planowanie vs uwa\u017cno\u015b\u0107 i\u00a0elastyczno\u015b\u0107).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Postawa autonomiczna akcentuje indywidualne dzia\u0142anie i\u00a0sprawczo\u015b\u0107 (tak\u017ce wtedy, gdy sprawczo\u015b\u0107 ta jest w\u00a0istocie ograniczona). Osoby reprezentuj\u0105ce t\u0119 postaw\u0119 wykazuj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 gotowo\u015b\u0107 do analiz i\u00a0planowania.<\/li>\n\n\n\n<li>Postawa \u201eli\u015bcia na wietrze\u201d akcentuje rol\u0119 przypadku i\u00a0okoliczno\u015bci zewn\u0119trznych, odwo\u0142uje si\u0119 do intuicji oraz spostrzegawczo\u015bci. W\u00a0narracjach os\u00f3b reprezentuj\u0105cych tak\u0105 postaw\u0119 cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 zwroty typu: \u201etak jako\u015b wysz\u0142o\u201d, \u201elos tak chcia\u0142\u201d, co mo\u017ce sprawia\u0107 wra\u017cenie \u017cyciowej bierno\u015bci. Jednak za pasywn\u0105 retoryk\u0105 kryj\u0105 si\u0119 nieraz spore pok\u0142ady samodzielno\u015bci i\u00a0zaradno\u015bci \u017cyciowej. Postawa \u201eli\u015bcia na wietrze\u201d sprzyja szybkiemu i\u00a0elastycznemu reagowaniu na czynniki zewn\u0119trzne.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Osoby kieruj\u0105ce si\u0119 w\u00a0zmianie zawodowej zasad\u0105 minimalizowania wysi\u0142ku i\u00a0dora\u017anego reagowania osi\u0105gaj\u0105 nie gorsze efekty ni\u017c osoby przyk\u0142adaj\u0105ce wi\u0119cej wagi do planowania, analizy i\u00a0autorefleksji. Wydaje si\u0119 to zwi\u0105zane z\u00a0tym, \u017ce silne emocje towarzysz\u0105ce zmianie zaburzaj\u0105 racjonalny ogl\u0105d sytuacji.<\/li>\n\n\n\n<li>W\u00a0procesie zmiany zawodowej zdolno\u015bci interpersonalne okazuj\u0105 si\u0119 wa\u017cniejsze ni\u017c posiadany kapita\u0142 spo\u0142eczny (w\u00a0znacznej mierze dziedziczony lub przypisany \u2013 z\u00a0racji miejsca zamieszkania, \u015bcie\u017cki edukacyjnej itp.). Innymi s\u0142owy, umiej\u0119tno\u015b\u0107 nawi\u0105zywania kontakt\u00f3w i\u00a0wchodzenia w\u00a0przygodne interakcje jest wa\u017cniejsza ni\u017c posiadane znajomo\u015bci. Zdolno\u015bci interpersonalne pomagaj\u0105 wchodzi\u0107 w\u00a0nowy obszar rynku pracy.<\/li>\n\n\n\n<li>W\u00a0niekt\u00f3rych osobach silnie zakorzenione jest przekonanie, \u017ce warto\u015bciow\u0105 prac\u0119 mo\u017cna zdoby\u0107 jedynie \u201eprzez znajomo\u015bci\u201d. Najcz\u0119\u015bciej wyznaj\u0105 je ludzie o\u00a0niskim poczuciu \u201erynkowej warto\u015bci\u201d, nieraz mocno do\u015bwiadczeni przez los i\u00a0nieufni wobec \u015bwiata instytucji.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>W\u00a0przypadku tych os\u00f3b zaanga\u017cowanie w\u00a0poszukiwanie pracy, proces doradczy czy rekrutacyjny w\u00a0 znacznym stopniu mo\u017ce zale\u017ce\u0107 od tego, czy mog\u0105 liczy\u0107 na ludzk\u0105 \u017cyczliwo\u015b\u0107 i\u00a0personalne traktowanie, czy te\u017c maj\u0105 do czynienia ze stricte formalnym i\u00a0rzeczowym podej\u015bciem.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Otwarto\u015b\u0107 na zmian\u0119 i\u00a0uczenie si\u0119 bywa zar\u00f3wno czynnikiem sprzyjaj\u0105cym procesowi zmiany zawodowej, jak i\u00a0jej rezultatem. Mo\u017ce zosta\u0107 wywo\u0142ana lub wzmocniona przez do\u015bwiadczenie zmiany, zw\u0142aszcza je\u015bli by\u0142o ono pozytywne.<\/li>\n\n\n\n<li>Zmiana zawodowa bardzo cz\u0119sto jest zwi\u0105zana z\u00a0konieczno\u015bci\u0105 uczenia si\u0119: nabywaniem kompetencji niezb\u0119dnych do wykonywana nowego zawodu lub te\u017c uwiarygodnianiem ju\u017c posiadanych. Rozpocz\u0119cie nowej pracy cz\u0119sto oznacza wej\u015bcie w\u00a0nowy etap nauki, aby sprawnie porusza\u0107 si\u0119 w\u00a0nowym zawodzie.<\/li>\n\n\n\n<li>Spo\u015br\u00f3d kompetencji przydatnych w\u00a0procesie zmiany najwi\u0119ksze znaczenie mia\u0142y uniwersalne kompetencje mi\u0119kkie. Pewn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142y tak\u017ce kompetencje twarde, szczeg\u00f3lnie te o\u00a0charakterze specjalistycznym.<\/li>\n\n\n\n<li>Istotne znaczenie dla badanych w\u00a0 pozyskaniu pracy oraz zaadaptowaniu si\u0119 w\u00a0 nowym miejscu mia\u0142y kompetencje zdobyte w\u00a0wyniku uczenia si\u0119 nieformalnego (podczas wychowywania dzieci, samodzielnej nauki) oraz dyspozycje osobiste (pracowito\u015b\u0107, determinacja, systematyczno\u015b\u0107), kt\u00f3re trenowali i\u00a0wzmacniali w\u00a0r\u00f3\u017cnych kontekstach \u017cycia osobistego i\u00a0zawodowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter is-resized\"><a class=\"no-lightbox\" href=\"https:\/\/kwalifikacje.edu.pl\/wp-content\/uploads\/Zmiana-Zawodowa-internet.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kwalifikacje.edu.pl\/wp-content\/uploads\/zmiana.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-25039\" style=\"aspect-ratio:0.7142857142857143;width:475px;height:auto\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dyplomy i\u00a0certyfikaty nie odgrywa\u0142y kluczowej roli w\u00a0procesie zmiany zawodowej. Przewa\u017cnie pe\u0142ni\u0142y funkcj\u0119 przepustki, kt\u00f3ra pozwala\u0142a przedosta\u0107 si\u0119 przez pierwsze sito procesu rekrutacyjnego: uprawomocnia\u0142y starania o\u00a0stanowisko w\u00a0danej bran\u017cy, dobrze wygl\u0105da\u0142y w\u00a0CV i\u00a0wzmacnia\u0142y pewno\u015b\u0107 siebie.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>W\u00a0niekt\u00f3rych przypadkach podstaw\u0105 do zatrudnienia by\u0142y nie tyle posiadane kompetencje, ile zdolno\u015b\u0107 uczenia si\u0119. W\u00a0tych procesach rekrutacyjnych spos\u00f3b doj\u015bcia (nabywania umiej\u0119tno\u015bci) liczy\u0142 si\u0119 co najmniej tak samo jak ostateczny efekt \u2013 pozwala\u0142 bowiem lepiej uchwyci\u0107 potencja\u0142 przysz\u0142ego pracownika. Z\u00a0punktu widzenia pracodawcy ocena potencja\u0142u pracownika mo\u017ce by\u0107 nieraz wa\u017cniejsza od jego kompetencji.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Z\u00a0perspektywy p\u00f3\u017aniejszych los\u00f3w zawodowych naszych rozm\u00f3wc\u00f3w znaczenie okresu szkolnego by\u0142o niewielkie, je\u015bli chodzi o\u00a0 nabywanie wiedzy przydatnej na rynku pracy. Szko\u0142a (zw\u0142aszcza na szczeblu podstawowym i\u00a0\u015brednim) by\u0142a dla nich miejscem socjalizacji oraz budowania relacji: praktycznej nauki tego, jak budowa\u0107 relacje z\u00a0innymi lud\u017ami i\u00a0jak funkcjonowa\u0107 w\u00a0organizacji.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Niekt\u00f3re osoby w\u00a0 procesie zmiany zawodowej wykorzystywa\u0142y znajomo\u015bci zdobyte w\u00a0okresie szkolnym \u2013 uzyskuj\u0105c wiedz\u0119 o\u00a0zapotrzebowaniu na pracownika w\u00a0konkretnym miejscu, rekomendacje czy wsparcie merytoryczne.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Badani pytani o\u00a0to, co najbardziej pomog\u0142o im przej\u015b\u0107 przez zmian\u0119 zawodu, wskazywali na indywidualne dyspozycje, takie jak determinacja i\u00a0pracowito\u015b\u0107.<\/li>\n\n\n\n<li>Przekrojowa analiza historii zmian zawodowych pokazuje jednak, \u017ce niezwykle istotne by\u0142o r\u00f3wnie\u017c wsparcie spo\u0142eczne \u2013 przede wszystkim emocjonalne. Wsparcie spo\u0142eczne okaza\u0142o si\u0119 kluczowym czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na stopie\u0144 sukcesu zmiany zawodowej, tj. zmiany zgodnej z\u00a0 celami, kt\u00f3re przy\u015bwieca\u0142y decyzji o\u00a0 zmianie, oraz deklarowanymi priorytetami \u017cyciowymi.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0179r\u00f3d\u0142em wsparcia emocjonalnego najcz\u0119\u015bciej by\u0142 partner, ale bywa\u0142 nim tak\u017ce przyjaciel, znajomy, cz\u0142onek rodziny, a\u00a0nawet doradca zawodowy.<\/li>\n\n\n\n<li>Osoby samodzielnie zmagaj\u0105ce si\u0119 ze zmian\u0105 zawodow\u0105 cz\u0119\u015bciej do\u015bwiadcza\u0142y zatracenia si\u0119 w\u00a0tym procesie, gubi\u0142y kierunek i\u00a0sens podj\u0119tego wysi\u0142ku, a\u00a0ich determinacja i\u00a0samozaparcie przy\u0107miewa\u0142y kwestie zwi\u0105zane z\u00a0trosk\u0105 o\u00a0w\u0142asny dobrostan i\u00a0ca\u0142o\u015bciowy bilans zmiany.<\/li>\n\n\n\n<li>W\u00a0zidentyfikowanym przez nas przypadku pomocnego doradcy jako\u015b\u0107 relacji z\u00a0klientem okaza\u0142a si\u0119 wa\u017cniejsza ni\u017c faktyczna u\u017cyteczno\u015b\u0107 udzielonej pomocy. W\u00a0centrum uwagi by\u0142 cz\u0142owiek \u2013 w\u00a0odr\u00f3\u017cnieniu od standardowego podej\u015bcia do obs\u0142ugi klienta, kt\u00f3re k\u0142adzie nacisk na za\u0142atwienie sprawy. To dzi\u0119ki dyskretnie spersonalizowanej relacji urz\u0105d pracy sta\u0142 si\u0119 dla naszej rozm\u00f3wczyni faktycznym sojusznikiem wspieraj\u0105cym j\u0105 w\u00a0poszukiwaniu pracy oraz rozwoju zawodowym.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Urz\u0105d pracy ma pewien potencja\u0142, aby wspiera\u0107 ludzi w\u00a0zmianie zawodowej, ale barier\u0105 jest dominuj\u0105cy wizerunek tej instytucji. W\u00a0pierwszym rz\u0119dzie kojarzy si\u0119 ona z\u00a0bezrobociem, a\u00a0korzystanie z\u00a0jej us\u0142ug stygmatyzuje. Do\u015bwiadczenie korzystania z\u00a0us\u0142ug urz\u0119du pracy cz\u0119sto umacnia wra\u017cenie, \u017ce ma si\u0119 do czynienia z\u00a0instytucj\u0105 dla \u201eludzi gorszej kategorii\u201d \u2013 zbiurokratyzowan\u0105, uprzedmiotawiaj\u0105c\u0105 i\u00a0g\u0142\u00f3wnie oferuj\u0105c\u0105 s\u0142abo p\u0142atne prace dla os\u00f3b nisko wykwalifikowanych.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce do urz\u0119du pracy trafiaj\u0105 ludzie w\u00a0szczeg\u00f3lnie trudnym momencie \u017cycia, nierzadko z\u00a0naruszonym poczuciem w\u0142asnej warto\u015bci i\u00a0w\u00a0stanie podwy\u017cszonej wra\u017cliwo\u015bci (osoba rejestruj\u0105ca samoch\u00f3d w\u00a0obdrapanym urz\u0119dzie widzi obdrapane \u015bciany, osoba znajduj\u0105ca si\u0119 na \u017cyciowym zakr\u0119cie w\u00a0tych samych \u015bcianach \u0142atwiej dostrze\u017ce odbicie w\u0142asnego \u017cyciowego rozpadu).<\/li>\n\n\n\n<li>Indywidualne, \u017cyczliwe potraktowanie cz\u0142owieka nakierowane na odbudowywanie poczucia w\u0142asnej warto\u015bci mo\u017ce by\u0107 wa\u017cniejsze ni\u017c faktyczna jako\u015b\u0107 udzielonego wsparcia.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Porz\u0105dkuj\u0105c zgromadzone historie, okre\u015blili\u015bmy cztery typy zmian. Typy r\u00f3\u017cnicuj\u0105 m.in.: powody stoj\u0105ce za zmian\u0105, nat\u0119\u017cenie emocji jej towarzysz\u0105cych, dynamika procesu czy te\u017c potrzeby, kt\u00f3re zmiana ma zaspokoi\u0107.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Poszukiwanie w\u0142asnej drogi zaczyna si\u0119 od narastaj\u0105cego przekonania o\u00a0potrzebie zmiany, ale bez konkretnego wyobra\u017cenia o\u00a0jej kierunku. G\u0142\u00f3wnym wyzwaniem staje si\u0119 znalezienie odpowiedzi na pytanie: \u201eco dalej?\u201d.<\/li>\n\n\n\n<li>Pocz\u0105tkiem zmiany jest niespodziewana okazja lub propozycja, kt\u00f3r\u0105 nast\u0119pnie rozwa\u017ca si\u0119 i\u00a0sprawdza, szacuje ryzyko i\u00a0zyski, a\u00a0wreszcie zestawia z\u00a0w\u0142asnymi potrzebami. Za okazjami pod\u0105\u017caj\u0105 ludzie otwarci na zmiany, potrafi\u0105cy zrezygnowa\u0107 z\u00a0wypracowanej pozycji.<\/li>\n\n\n\n<li>Ucieczk\u0119 poprzedza przewa\u017cnie d\u0142ugotrwa\u0142e narastanie frustracji do momentu, gdy byle iskra mo\u017ce spowodowa\u0107 wybuch. Gdy ju\u017c do niego dojdzie, potrzeba zmiany przes\u0142ania pytanie o\u00a0jej kierunek \u2013 cz\u0142owiek koncentruje si\u0119 przede wszystkim na tym, czego nie chce ju\u017c d\u0142u\u017cej robi\u0107. Wyb\u00f3r \u015bcie\u017cki zawodowej cz\u0119sto jest podejmowany pod wp\u0142ywem innych os\u00f3b lub przypadkowych okoliczno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li>Czasami zmiana jest konieczno\u015bci\u0105 wymuszon\u0105 przez czynniki zewn\u0119trzne (np. choroba, wypadek, ustawowe regulacje uniemo\u017cliwiaj\u0105ce wykonywanie dotychczasowego zawodu). Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 w\u00f3wczas pytanie o\u00a0mo\u017cliwo\u015bci w\u00a0zasi\u0119gu r\u0119ki, kt\u00f3re jako\u015b wpisuj\u0105 si\u0119 w\u00a0posiadane oczekiwania i\u00a0preferencje \u2013 zw\u0142aszcza te dotycz\u0105ce w\u0142asnego dobrostanu fizycznego i\u00a0psychicznego.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Publikacja<\/em> <strong><a href=\"https:\/\/kwalifikacje.edu.pl\/wp-content\/uploads\/Zmiana-Zawodowa-internet.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Zmiana zawodowa \u2013 wielkie wysi\u0142ki w imi\u0119 niepewnych efekt\u00f3w<\/em><\/a><\/strong> <em>powsta\u0142a na podstawie rozm\u00f3w przeprowadzonych z osobami, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y radykalnej zmiany zawodowej \u2013 zmieni\u0142y miejsce pracy i bran\u017c\u0119. W ramach pog\u0142\u0119bionych wywiad\u00f3w autorzy rozmawiali o do\u015bwiadczeniach zwi\u0105zanych ze zmian\u0105, wcze\u015bniejszych losach edukacyjno-zawodowych, a wreszcie i \u017cyciu jako takim (rodzina, priorytety, kluczowe momenty w \u017cyciu, dost\u0119pne zasoby itp.).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>G\u0142\u00f3wnej narracji raportu towarzysz\u0105 minireporta\u017ce, skupiaj\u0105ce si\u0119 na indywidualnym wymiarze zmiany i przybli\u017caj\u0105ce \u017cyciowo-zawodowe historie kilkorga spo\u015br\u00f3d naszych rozm\u00f3wc\u00f3w. Istotnym uzupe\u0142nieniem wniosk\u00f3w z bada\u0144 s\u0105 rekomendacje skierowane do os\u00f3b, kt\u00f3re staj\u0105 w obliczu konieczno\u015bci lub ch\u0119ci dokonania zmiany zawodowej, oraz zalecenia adresowane do instytucji rynku pracy, wypracowane podczas warsztat\u00f3w z coachami i doradcami zawodowymi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Autorzy: Micha\u0142 Danielewicz i Kamila Hernik, wsp\u00f3\u0142praca Aleksandra Leyk<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Instytut Bada\u0144 Edukacyjnych, Warszawa 2020<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Funkcjonowanie na rynku pracy wymaga czasami radykalnych decyzji. Na podstawie bada\u0144 przeprowadzonych przez IBE, kt\u00f3rych wyniki zosta\u0142y przedstawione w publikacji \u201eZmiana zawodowa \u2013 wielkie wysi\u0142ki w imi\u0119 niepewnych efekt\u00f3w\u201d prezentujemy obraz zmiany zawodowej, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 daleki od jednoznaczno\u015bci. Poj\u0119cie kariery zawodowej odwo\u0142uje si\u0119 do postrzegania historii indywidualnej aktywno\u015bci zawodowej jako czego\u015b na kszta\u0142t g\u00f3rskiej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":17692,"parent":17650,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-17691","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17694,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17691\/revisions\/17694"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17650"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17691"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=17691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}