{"id":17706,"date":"2023-04-03T12:41:00","date_gmt":"2023-04-03T10:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&#038;p=17706"},"modified":"2026-10-22T12:44:23","modified_gmt":"2026-10-22T10:44:23","slug":"interesariusze-zsk-zmora-ekspertow-czy-niezbedny-komponent-systemu","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-2-2023\/interesariusze-zsk-zmora-ekspertow-czy-niezbedny-komponent-systemu\/","title":{"rendered":"Interesariusze ZSK \u2013 zmora ekspert\u00f3w czy niezb\u0119dny komponent systemu?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kim s\u0105 interesariusze Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i co jest niezb\u0119dne dla efektywnej komunikacji przedstawia Jakub Kus, wiceprzewodnicz\u0105cy Rady Interesariuszy ZSK i wiceprzewodnicz\u0105cy Sektorowej Rady ds. Kompetencji w Budownictwie.<br><br>Kilka lat po wej\u015bciu w \u017cycie ustawy o ZSK wci\u0105\u017c \u017cywa jest dyskusja na temat roli interesariuszy w systemie i identyfikacji podmiot\u00f3w wa\u017cnych dla jego funkcjonowania. W \u015brodowiskach zwi\u0105zanych z edukacj\u0105 i szkoleniem wci\u0105\u017c mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 (na szcz\u0119\u015bcie coraz bardziej odosobnione) opinie, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 interesariuszy to z\u0142o konieczne, przejaw poprawno\u015bci politycznej i niepotrzebne obci\u0105\u017cenie systemu konieczno\u015bci\u0105 konsultacji z partnerami, kt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105 jego istoty i potrzeb.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Interesariusze ZSK \u2013 czyli kto?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kim s\u0105 interesariusze Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji? To okre\u015blenie (t\u0142umaczone z angielskiego \u2013 <em>stakeholder<\/em>) pojawi\u0142o si\u0119 w polskim \u015bwiecie edukacji do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ano i wi\u0105\u017ce si\u0119 bardziej z biznesem, a nawet grami hazardowymi, ni\u017c ze \u015brodowiskiem zainteresowanym sprawami kszta\u0142cenia i szkolenia. A jednak to w\u0142a\u015bnie interesariusze s\u0105 w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji najwa\u017cniejsi i to w\u0142a\u015bnie oni s\u0105 adresatami wszystkich aktywno\u015bci i rozwi\u0105za\u0144 wprowadzanych w systemie. I od pocz\u0105tku prac nad ZSK byli obecni przy jego budowie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Interesariusz ZSK to bardzo szerokie poj\u0119cie. Gdyby przyj\u0105\u0107 bardzo u\u017cyteczn\u0105 koncepcj\u0119 <em>Quintuple Helix<\/em>, zastosowan\u0105 np. w metodologii projektu <em>Construction Blueprint<\/em>, interesariusze ZSK reprezentuj\u0105 cztery sfery: polityki, edukacji, gospodarki, kultury i \u015brodowiska. W ogromnym skr\u00f3cie: pierwsza odpowiada za regulacj\u0119 i legislacj\u0119, druga za sam proces kszta\u0142cenia i szkolenia, trzecia reprezentuje rynek pracy. Sfera kultury to \u015brodowisko kulturowego i spo\u0142ecznego kontekstu, a ostatnia sfera odnosi si\u0119 do kontekstu z obszaru ekologii i otoczenia naturalnego \u015brodowiska systemu. Ale je\u015bli po prostu wymienimy w\u015br\u00f3d interesariuszy ZSK struktury w\u0142adzy, systemu instytucji edukacyjnych i szkoleniowych, gospodarcze i zawodowe organizacje pracodawc\u00f3w i pracownik\u00f3w, szeroko rozumiane organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 problemami spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego i podmioty skoncentrowane w swych dzia\u0142aniach na problemach \u015brodowiska naturalnego \u2013 to te\u017c b\u0119dzie dobrze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najprostsza, formalna (i niestety niewystarczaj\u0105ca) definicja interesariuszy ZSK b\u0119dzie taka, \u017ce s\u0105 to organizacje i podmioty reprezentowane w Radzie Interesariuszy Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Ale nie wszyscy interesariusze s\u0105 reprezentowani w Radzie i zapewne nie wszyscy mog\u0105 si\u0119 w niej znale\u017a\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Interesariusze \u2013 kto najwa\u017cniejszy?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uprzejmo\u015b\u0107 wymaga stwierdzenia, \u017ce wszyscy s\u0105 r\u00f3wnie wa\u017cni. Ale to nieprawda. Zintegrowany System Kwalifikacji zosta\u0142 stworzony przede wszystkim po to, by mo\u017cna by\u0142o lepiej dostosowa\u0107 system kszta\u0142cenia i szkolenia do potrzeb uczestnik\u00f3w rynku pracy, a wi\u0119c pracodawc\u00f3w i pracownik\u00f3w. I to oni s\u0105 najwa\u017cniejszymi interesariuszami, cho\u0107 niestety nie zawsze najbardziej aktywnymi i wp\u0142ywowymi. Czy to znaczy, \u017ce to w\u0142a\u015bnie oni powinni zawsze decydowa\u0107 o kszta\u0142cie i dzia\u0142aniach systemu? To ich potrzeby powinny by\u0107 przede wszystkim brane pod uwag\u0119, ale z jednym zastrze\u017ceniem. Rynek pracy nie zawsze dzia\u0142a w spos\u00f3b racjonalny, a dzia\u0142ania gospodarki nie zawsze s\u0105 adekwatne do potrzeb spo\u0142ecznych. St\u0105d obecno\u015b\u0107 pozosta\u0142ych grup interesariuszy, koryguj\u0105ca, ale bardzo istotna. A decyzja podejmowana ostatecznie przez podmioty ze sfery polityki i id\u0105ce za ni\u0105 regulacje prawne powinny bra\u0107 pod uwag\u0119 wszystkie kategorie potrzeb i wszystkie sfery interes\u00f3w. Je\u015bli tak nie b\u0119dzie \u2013 system nie b\u0119dzie \u201ezintegrowany\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wa\u017cna jest tak\u017ce odpowied\u017a na inne pytanie. Czy dla Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji wa\u017cniejsi s\u0105 interesariusze ze szczebla centralnego, reprezentowani w Radzie Interesariuszy, czy podmioty i organizacje osadzone w realiach poszczeg\u00f3lnych sektor\u00f3w gospodarki i \u017cycia spo\u0142ecznego? To jest pozorna alternatywa, bo funkcje obydwu tych grup s\u0105 inne. Ci pierwsi maj\u0105 wp\u0142yw na kszta\u0142t strukturalny ca\u0142ego systemu, ci drudzy powinni mie\u0107 istotny, by\u0107 mo\u017ce najwa\u017cniejszy g\u0142os w sprawach zr\u00f3\u017cnicowanych potrzeb poszczeg\u00f3lnych bran\u017c. Wa\u017cna jest natomiast dobra komunikacja pomi\u0119dzy tymi grupami interesariuszy. A ta, z r\u00f3\u017cnych przyczyn, nie zawsze jest dobra.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Interesariusze w szczeg\u00f3\u0142ach<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Radzie Interesariuszy ZSK znajduj\u0105 si\u0119 przedstawiciele partner\u00f3w spo\u0142eczno-gospodarczych: pracodawc\u00f3w, pracownik\u00f3w, \u015brodowisk zwi\u0105zanych z edukacj\u0105, \u015brodowisk naukowych i zawodowych, rynkiem szkole\u0144 oraz os\u00f3b ucz\u0105cych si\u0119, jak r\u00f3wnie\u017c reprezentanci samorz\u0105du terytorialnego i administracji centralnej. Ka\u017cde z tych \u015brodowisk ma podobne cele w sferze kszta\u0142cenia i szkolenia, ale r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one w ocenie hierarchii potrzeb. To normalne i naturalne, tak jak to, \u017ce ka\u017cda grupa interesariuszy ma swoje w\u0142asne interesy wynikaj\u0105ce z jej wewn\u0119trznej struktury. I tak np. szko\u0142a jest podmiotem realizuj\u0105cym program edukacyjny, ale te\u017c rynkiem pracy dla jej pracownik\u00f3w i organu prowadz\u0105cego. Organizacje reprezentuj\u0105ce pracodawc\u00f3w bior\u0105 pod uwag\u0119 przede wszystkim bie\u017c\u0105ce potrzeby w zakresie kompetencji i umiej\u0119tno\u015bci pracownik\u00f3w, co nie znaczy, \u017ce nie s\u0105 \u015bwiadome dynamiki zmian w tym zakresie. Spojrzenia tu i teraz wymagaj\u0105 firmy b\u0119d\u0105ce cz\u0142onkami tych organizacji. Planowanie potrzeb kompetencyjnych z wyprzedzeniem i dostosowywanie dzia\u0142a\u0144 w tym zakresie do przysz\u0142ych wyzwa\u0144 nie jest najmocniejsz\u0105 stron\u0105 najwa\u017cniejszych interesariuszy polskiego rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Komunikacja i potrzeba wsp\u00f3lnego j\u0119zyka<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eksperci merytoryczni i metodologiczni przygotowuj\u0105cy projekt Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, eksperci przygotowuj\u0105cy podstawy programowe, opisy kwalifikacji rynkowych i standardy kwalifikacji zawodowych pos\u0142ugiwali si\u0119 i pos\u0142uguj\u0105 j\u0119zykiem efekt\u00f3w uczenia si\u0119. Oczywi\u015bcie odpowiednie zapisy tego j\u0119zyka odnosz\u0105 si\u0119 do terminologii stosowanej w bran\u017cy i w przedsi\u0119biorstwach. Ale pracodawcy i zwi\u0105zki zawodowe wielokrotnie w konsultacjach ze \u015brodowiskiem edukacyjnym i z sektorowymi radami ds. kompetencji zwracali uwag\u0119 na fakt, \u017ce j\u0119zyk efekt\u00f3w \u2013 u\u017cyteczny w Polskiej Ramie Kwalifikacji i podstawach programowych oraz porz\u0105dkuj\u0105cy ich struktur\u0119 \u2013 jest zrozumia\u0142y w\u015br\u00f3d ekspert\u00f3w ZSK i w \u015brodowiskach edukacyjnych, ale nie zawsze w \u015brodowiskach rynku pracy: w\u015br\u00f3d pracodawc\u00f3w, pracownik\u00f3w i w grupie nadzoru. J\u0119zyk efekt\u00f3w uczenia si\u0119 pomaga w standaryzacji i umo\u017cliwia walidacj\u0119, ale dzi\u015b cz\u0119sto nie daje interesariuszom informacji, \u201eo czym jest\u201d dana kwalifikacja. Dobrym rozwi\u0105zaniem jest to proponowane przez sektorowe rady ds. kompetencji. Podpowiada ono, \u017ce opisy \u201ejednostek efekt\u00f3w uczenia si\u0119\u201d powinny by\u0107 kompatybilne z opisami zwi\u0105zanych z nimi zada\u0144 zawodowych. Tylko wtedy zapewni si\u0119 komunikacj\u0119 tych r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk i tylko wtedy osi\u0105gni\u0119ty b\u0119dzie po\u017c\u0105dany efekt, czyli kwalifikacja odpowiadaj\u0105ca realnym potrzebom rynku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zrozumienie istoty j\u0119zyka efekt\u00f3w uczenia si\u0119 wymaga podstawowej wiedzy w zakresie taksonomii \u2013 klasyfikacji cel\u00f3w nauczania. Nie mo\u017cemy tego wymaga\u0107 od ka\u017cdego szefa firmy i pracownika. Nie ka\u017cdy czyta Niemierk\u0119 czy Blooma. Ale ju\u017c od tw\u00f3rc\u00f3w opis\u00f3w nowych kwalifikacji rynkowych (a ju\u017c na pewno nowych podstaw programowych) musimy wymaga\u0107. A z t\u0105 znajomo\u015bci\u0105 i jednocze\u015bnie umiej\u0119tno\u015bci\u0105 prze\u0142o\u017cenia tej wiedzy na j\u0119zyk zrozumia\u0142y dla partner\u00f3w na rynku pracy jest r\u00f3\u017cnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobra komunikacja pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi grupami interesariuszy jest kluczowa dla rozwoju ZSK. System si\u0119 rozwija, oczywi\u015bcie ewoluuje, ale ju\u017c dzi\u015b pokazuje sw\u0105 u\u017cyteczno\u015b\u0107 jako platforma integracji r\u00f3\u017cnych struktur i \u015bcie\u017cek uczenia si\u0119. Jednak o sukcesie ZSK b\u0119dziemy mogli m\u00f3wi\u0107 nie wtedy, gdy w ZRK b\u0119dziemy mieli 5000 kwalifikacji rynkowych, a wtedy, gdy zapewnimy skuteczny i trwa\u0142y mechanizm komunikacji z kluczowymi interesariuszami systemu. Pomijanie jakiejkolwiek z tych kluczowych grup b\u0119dzie gro\u017ane dla systemu. ZSK animowany wy\u0142\u0105cznie przez instytucje edukacji i szkolenia oraz autoryzowany przez w\u0142adze publiczne nie b\u0119dzie spe\u0142nia\u0142 swojego zadania \u2013 przede wszystkim w zakresie szybkiej identyfikacji zmieniaj\u0105cych si\u0119 potrzeb rynku pracy. Czyli, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, b\u0119dzie martwy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">O autorze:<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jakub Kus<\/strong>&nbsp; \u2013 wiceprzewodnicz\u0105cy Zwi\u0105zku Zawodowego \u201eBudowlani\u201d, wiceprzewodnicz\u0105cy Rady Interesariuszy ZSK i wiceprzewodnicz\u0105cy Sektorowej Rady ds. Kompetencji w Budownictwie, ekspert rynku pracy bior\u0105cy udzia\u0142 w przygotowywaniu podstaw programowych kszta\u0142cenia w zawodach budowlanych, standard\u00f3w kwalifikacji i kompetencji zawodowych. W latach 2008\u20132015 bra\u0142 udzia\u0142 w pracach zespo\u0142\u00f3w przygotowuj\u0105cych ZSK.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kim s\u0105 interesariusze Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i co jest niezb\u0119dne dla efektywnej komunikacji przedstawia Jakub Kus, wiceprzewodnicz\u0105cy Rady Interesariuszy ZSK i wiceprzewodnicz\u0105cy Sektorowej Rady ds. Kompetencji w Budownictwie. Kilka lat po wej\u015bciu w \u017cycie ustawy o ZSK wci\u0105\u017c \u017cywa jest dyskusja na temat roli interesariuszy w systemie i identyfikacji podmiot\u00f3w wa\u017cnych dla jego funkcjonowania. W [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":17709,"parent":17695,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-17706","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17711,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17706\/revisions\/17711"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17709"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17706"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=17706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}