{"id":17724,"date":"2023-04-03T13:44:00","date_gmt":"2023-04-03T11:44:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&#038;p=17724"},"modified":"2026-10-22T13:50:29","modified_gmt":"2026-10-22T11:50:29","slug":"zapewnianie-jakosci-dla-kwalifikacji-rynkowych-w-zintegrowanym-systemie-kwalifikacji","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-2-2023\/zapewnianie-jakosci-dla-kwalifikacji-rynkowych-w-zintegrowanym-systemie-kwalifikacji\/","title":{"rendered":"Zapewnianie jako\u015bci dla kwalifikacji rynkowych w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istnienie Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK) ma uzasadnienie jedynie w\u00f3wczas, gdy uj\u0119te w nim kwalifikacje s\u0105 wysokiej jako\u015bci. Czyli stosowane procedury s\u0105 wystandaryzowane, a przez to powtarzalne i por\u00f3wnywalne.<br><br>Funkcjonowanie ZSK i Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK), na kt\u00f3rej jest on oparty, umo\u017cliwia wysoka jako\u015b\u0107 prowadzonych walidacji i certyfikacji. PRK pozwala na skorelowanie polskich poziom\u00f3w kwalifikacji z Europejsk\u0105 Ram\u0105 Kwalifikacji (ERK), a przez ni\u0105 \u2013 z poziomami kwalifikacji w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach UE. Pomimo tak du\u017cego znaczenia zapewniania jako\u015bci, ustawa o ZSK nie podaje definicji kluczowych poj\u0119\u0107 dla tego procesu, jakimi s\u0105 monitoring i ewaluacja. Zosta\u0142y one opisane po\u015brednio poprzez zakres dzia\u0142a\u0144 i zada\u0144 do wykonania przez instytucje zaanga\u017cowane w procesy zapewniania jako\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>monitoring<\/strong> to \u2013 <a href=\"https:\/\/international-partnerships.ec.europa.eu\/policies\/monitoring-and-evaluation_en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>wed\u0142ug definicji Komisji Europejskiej<\/strong><\/a> \u00a0\u2013 ci\u0105g\u0142y proces badania realizowanych dzia\u0142a\u0144, prowadzony w celu natychmiastowej korekty zidentyfikowanych nieprawid\u0142owo\u015bci;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ewaluacja<\/strong> to \u2013 wed\u0142ug definicji Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego \u2013 ocena warto\u015bci podejmowanych dzia\u0142a\u0144 z zastosowaniem okre\u015blonych kryteri\u00f3w w celu ich usprawnienia i rozwoju.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Troska o jako\u015b\u0107, rozumian\u0105 jako powtarzalno\u015b\u0107 wymaga\u0144 i procedur, jest jednocze\u015bnie trosk\u0105 o to, aby ZSK spe\u0142nia\u0142 swoje zadanie. Oznaczenie certyfikat\u00f3w kwalifikacji poziomem ERK umo\u017cliwia ich wykorzystywanie we wszystkich pa\u0144stwach, kt\u00f3re ERK przyj\u0119\u0142y. Dzi\u0119ki temu du\u017co \u0142atwiejszy staje si\u0119 przep\u0142yw pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie musz\u0105 ju\u017c nostryfikowa\u0107 potwierdze\u0144 (dyplom\u00f3w, certyfikat\u00f3w itp.) swoich kwalifikacji za granic\u0105 pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym je uzyskali.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Budowa systemu zapewniania jako\u015bci, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy podmiotom zajmuj\u0105cym do tej pory r\u00f3\u017cn\u0105 pozycj\u0119 na rynku i gwarantuje poprawno\u015b\u0107 wykonywania zada\u0144 zwi\u0105zanych z rolami w ZSK, jest wyzwaniem bezprecedensowym i trudnym. Od jego funkcjonowania zale\u017cy bowiem powodzenie wdro\u017cenia ZSK w zakresie kwalifikacji rynkowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dwa wymiary zapewniania jako\u015bci<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ustawa o ZSK opisuje system zapewniania jako\u015bci dla walidowania i certyfikowania kwalifikacji rynkowych w dw\u00f3ch aspektach: zewn\u0119trznym i wewn\u0119trznym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na zewn\u0119trzny system zapewniania jako\u015bci (ZSZJ) sk\u0142adaj\u0105 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>monitorowanie wewn\u0119trznego systemu zapewniania jako\u015bci stosowanego w danej instytucji certyfikuj\u0105cej (IC), w tym analiza informacji kwartalnych IC, sprawozda\u0144 IC z dzia\u0142alno\u015bci (sk\u0142adanych co najmniej raz na 2 lata) oraz raport\u00f3w IC z ewaluacji wewn\u0119trznej (przygotowywanych co najmniej raz na 3 lata);<\/li>\n\n\n\n<li>monitorowanie spe\u0142niania przez IC wymaga\u0144 wst\u0119pnych dotycz\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci pe\u0142nienia roli, czemu s\u0142u\u017cy analiza dokumentacji wykonywana albo podczas wizyt monitoruj\u0105cych, albo zdalnie;<\/li>\n\n\n\n<li>ewaluacja zewn\u0119trzna walidacji i certyfikowania prowadzonych przez dan\u0105 IC oraz funkcjonowania wewn\u0119trznego systemu zapewniania jako\u015bci w danej IC, z zastosowaniem r\u00f3\u017cnych metod ewaluacyjnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ewaluacja oraz monitoring powinny odbywa\u0107 si\u0119 wed\u0142ug wcze\u015bniej opracowanego planu, jako rodzaj badania spo\u0142ecznego. Dlatego najpierw nale\u017cy sformu\u0142owa\u0107 pytania badawcze, na kt\u00f3re podmiot zewn\u0119trznego zapewniania jako\u015bci (PZZJ) pragnie uzyska\u0107 odpowiedzi. Chocia\u017c proces ten nie zosta\u0142 opisany w ustawie o ZSK, jest on scharakteryzowany w literaturze przedmiotu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trzy wymienione powy\u017cej elementy ZSZJ z jednej strony maj\u0105 charakter ci\u0105g\u0142y, z drugiej za\u015b \u2014 uwzgl\u0119dniaj\u0105 wykonanie pewnych dzia\u0142a\u0144 punktowych. Nale\u017cy do nich analizowanie dokumentacji przygotowywanej przez IC, w tym informacji kwartalnych, sprawozda\u0144 z dzia\u0142alno\u015bci oraz raport\u00f3w z ewaluacji wewn\u0119trznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ustawa o ZSK nie precyzuje, w jaki spos\u00f3b IC powinna monitorowa\u0107 swoje procesy i przeprowadza\u0107 ewaluacj\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 (samoocen\u0119). Raport z ewaluacji wewn\u0119trznej, do kt\u00f3rego sporz\u0105dzenia zobowi\u0105zana jest ta instytucja po przeprowadzeniu samooceny, powinien zawiera\u0107 m.in. analiz\u0119 dokumentacji z proces\u00f3w walidacji i certyfikowania, ocen\u0119 metod wykorzystanych do walidacji pod wzgl\u0119dem ich zgodno\u015bci z opisem kwalifikacji oraz informacje o dzia\u0142aniach podj\u0119tych w celu doskonalenia tych czynno\u015bci. Ustawa wskazuje kierunek dzia\u0142ania i ramy, kt\u00f3re powinny zosta\u0107 nast\u0119pnie wype\u0142nione dobrymi praktykami ewaluacyjnymi. Czytelniczki i Czytelnik\u00f3w zainteresowanych szczeg\u00f3\u0142owym zakresem dokumentacji przygotowywanej przez IC i analizowanej przez PZZJ odsy\u0142amy do publikacji Instytutu Bada\u0144 Edukacyjnych (<strong>Rekomendacje w zakresie funkcjonowania Instytucji Certyfikuj\u0105cych w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji<\/strong>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na koniec ca\u0142ego okresu prowadzenia monitoringu i ewaluacji PZZJ sporz\u0105dza raport z zewn\u0119trznego zapewniania jako\u015bci przez dan\u0105 IC.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raport powinien by\u0107 przygotowywany nie rzadziej ni\u017c raz na 5 lat i zawiera\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wyniki weryfikacji spe\u0142niania przez IC wymaga\u0144 do pe\u0142nienia roli;<\/li>\n\n\n\n<li>analiz\u0119 walidacji i certyfikowania przeprowadzanych przez IC;<\/li>\n\n\n\n<li>analiz\u0119 i ocen\u0119 funkcjonowania wewn\u0119trznego systemu zapewniania jako\u015bci w IC;<\/li>\n\n\n\n<li>opis nieprawid\u0142owo\u015bci w dzia\u0142aniu IC, je\u017celi zosta\u0142y stwierdzone, oraz ich zakresu, przyczyn i skutk\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n<li>rekomendacje zmian s\u0142u\u017c\u0105cych poprawie jako\u015bci walidacji i certyfikacji przeprowadzanych przez IC oraz funkcjonowania wewn\u0119trznego systemu zapewniania jako\u015bci w IC.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na tym ko\u0144czy si\u0119 jeden cykl zewn\u0119trznego zapewniania jako\u015bci dla jednej kwalifikacji rynkowej. Cykl ten zak\u0142ada powtarzalno\u015b\u0107 i zachowanie ci\u0105g\u0142o\u015bci proces\u00f3w zapewniania jako\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PZZJ wykorzystuje w swojej pracy materia\u0142y przygotowane przez Instytucj\u0119 Certyfikuj\u0105c\u0105. Sama IC jest r\u00f3wnie\u017c zobowi\u0105zana do zapewniania jako\u015bci \u2014 m\u00f3wimy w\u00f3wczas o wewn\u0119trznym systemie zapewniania jako\u015bci (WSZJ). Ma on charakter ewaluacji bie\u017c\u0105cej. Zapewnianie jako\u015bci walidacji i certyfikacji powinno by\u0107 sta\u0142e i skutkowa\u0107 aktualizacjami\/zmianami, b\u0119d\u0105cymi odpowiedzi\u0105 na diagnozowane potrzeby i uwarunkowania (np. w czasie pandemii COVID-19, za zgod\u0105 poszczeg\u00f3lnych ministr\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, cz\u0119\u015b\u0107 IC wprowadzi\u0142a walidacj\u0119 na odleg\u0142o\u015b\u0107 z wykorzystaniem \u015brodk\u00f3w komunikacji elektronicznej).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rola PZZJ-ot\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PZZJ jako instytucja przygl\u0105daj\u0105ca si\u0119 z zewn\u0105trz sposobowi wdra\u017cania procedur w IC i jej dzia\u0142aniom skierowanym do uczestnik\u00f3w walidacji ma za zadanie wsparcie podmiot\u00f3w wykonuj\u0105cych walidacj\u0119 i certyfikacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzia\u0142anie PZZJ-otu ma na celu stworzenie uczestnikom walidacji jak najlepszych warunk\u00f3w do potwierdzenia swoich umiej\u0119tno\u015bci, wiedzy oraz kompetencji spo\u0142ecznych opisanych w danej kwalifikacji rynkowej. Nie zawsze \u0142atwo jest prze\u0142o\u017cy\u0107 wymogi kwalifikacji na narz\u0119dzia walidacyjne. Wsparcie instytucji do\u015bwiadczonej w prowadzeniu ewaluacji jest zatem po\u017c\u0105dane, zw\u0142aszcza dla tych IC, kt\u00f3re w ZSK stawiaj\u0105 pierwsze kroki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niejednokrotnie podczas spotka\u0144 roboczych podkre\u015blamy, \u017ce rol\u0105 PZZJ-otu nie jest \u201e\u0142apanie IC na b\u0142\u0119dach\u201d, lecz optymalizacja jej dzia\u0142a\u0144 i procedur. Nie bez powodu ustawodawca za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce PZZJ-otem dla danej grupy kwalifikacji mo\u017ce zosta\u0107 jedynie taka instytucja, kt\u00f3ra nie tylko dysponuje wiedz\u0105 i do\u015bwiadczeniem w zakresie ewaluacji, ale tak\u017ce wsp\u00f3\u0142pracuje z ekspertami z danej dziedziny. St\u0105d nierzadko na li\u015bcie PZZJ-ot\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 uczelnie kszta\u0142c\u0105ce w tej dyscyplinie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ramach wspierania instytucji odpowiedzialnych za zapewnianie jako\u015bci nadawania kwalifikacji rynkowych (bezpo\u015brednio IC, PZZJ, ale te\u017c ministr\u00f3w w roli organ\u00f3w nadzoruj\u0105cych) IBE podejmuje wsp\u00f3lnie z nimi dzia\u0142ania dookre\u015blaj\u0105ce metodologi\u0119 badania ewaluacyjnego i inne czynno\u015bci badawcze.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lista obecnych PZZJ-ot\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug stanu na koniec kwietnia 2023 r., kiedy przygotowywano ten artyku\u0142, na list\u0119 prowadzon\u0105 przez ministra koordynatora ZSK by\u0142o wpisanych 28 instytucji. PZZJ-oty w trzech naborach zosta\u0142y okre\u015blone dla 47 grup. Kwalifikacje z tych grup wchodz\u0105 w obszar 31 dzia\u0142\u00f3w administracji rz\u0105dowej, zarz\u0105dzanych \u0142\u0105cznie przez 16 ministr\u00f3w w\u0142a\u015bciwych. Lista PZZJ-ot\u00f3w znajduje si\u0119 na stronie internetowej ZSK.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0179r\u00f3d\u0142a aktualnych informacji o PZZJ-otach<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aktualne informacje na temat PZZJ-\u00f3w w ZSK s\u0105 zebrane na stronach:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>www.kwalifikacje.edu.pl<\/strong> w zak\u0142adce <em>Baza wiedzy<\/em> -> <em>Dzia\u0142aj w ZSK<\/em> -> <em>Funkcjonowanie w systemie<\/em> -> <em>Lista PZZJ<\/em> \u2013 jedynie PZZJ-oty dla kwalifikacji rynkowych, jednak bez wzgl\u0119du na to, czy s\u0105 aktywne (maj\u0105 podpisane umowy na zapewnianie jako\u015bci dla konkretnych kwalifikacji), czy nie;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>www.kwalifikacje.gov.pl<\/strong> (wykaz podmiot\u00f3w w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji \u2013 ZRK) w zak\u0142adce <em>Instytucje w rejestrze<\/em> \u2013 po wybraniu z menu po lewej stronie opcji <em>Funkcja w ZSK<\/em> (podmiot po funkcji) wy\u015bwietli si\u0119 lista podmiot\u00f3w zapewniaj\u0105cych jako\u015b\u0107 dla ka\u017cdego rodzaju kwalifikacji w ZSK, przy czym b\u0119dzie to tylko lista podmiot\u00f3w aktywnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poszczeg\u00f3lne instytucje informuj\u0105 na stronach internetowych w zr\u00f3\u017cnicowany spos\u00f3b o swojej roli jako PZZJ-otu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Og\u0142oszenia zwi\u0105zane z prowadzeniem nabor\u00f3w na list\u0119 PZZJ-ot\u00f3w s\u0105 dost\u0119pne w ZRK w dziale <em>Og\u0142oszenia<\/em> -&gt; <em>Nab\u00f3r na list\u0119 PZZJ<\/em>. Mo\u017cna si\u0119 tam zapozna\u0107 z pe\u0142n\u0105 dokumentacj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 przeprowadzonych dotychczas trzech nabor\u00f3w: 2016\/2017, 2018 i 2022\/2023 (og\u0142oszenia o rozpocz\u0119ciu nabor\u00f3w, wyniki, odpowiedzi na cz\u0119sto zadawane pytania, za\u0142\u0105czniki itp.).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>O autorce:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Agata Wi\u015bniewska<\/strong>\u2013<strong>G\u00f3rczewska<\/strong> \u2013 ekspertka ds. wsparcia Podmiot\u00f3w Zewn\u0119trznego Zapewniania Jako\u015bci; w Instytucie Bada\u0144 Edukacyjnych przy Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji pracuje od po\u0142owy 2018 r. Z wykszta\u0142cenia jest antropolo\u017ck\u0105 kultury. Ma do\u015bwiadczenie zawodowe zwi\u0105zane z organizacjami pozarz\u0105dowymi, administracj\u0105 rz\u0105dow\u0105, szkolnictwem wy\u017cszym i biznesem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Istnienie Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK) ma uzasadnienie jedynie w\u00f3wczas, gdy uj\u0119te w nim kwalifikacje s\u0105 wysokiej jako\u015bci. Czyli stosowane procedury s\u0105 wystandaryzowane, a przez to powtarzalne i por\u00f3wnywalne. Funkcjonowanie ZSK i Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK), na kt\u00f3rej jest on oparty, umo\u017cliwia wysoka jako\u015b\u0107 prowadzonych walidacji i certyfikacji. PRK pozwala na skorelowanie polskich poziom\u00f3w kwalifikacji z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":16087,"parent":17695,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-17724","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17725,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17724\/revisions\/17725"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17724"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=17724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}