{"id":17783,"date":"2023-10-02T15:18:00","date_gmt":"2023-10-02T13:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&p=17783"},"modified":"2026-10-22T15:26:35","modified_gmt":"2026-10-22T13:26:35","slug":"zdaniem-ekspertow","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-3-2023\/zdaniem-ekspertow\/","title":{"rendered":"Zdaniem ekspert\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Pytamy o znaczenie edukacji w zakresie przedsi\u0119biorczo\u015bci oraz o to, czy przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 to faktycznie kluczowa umiej\u0119tno\u015b\u0107?

Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 \u2212<\/strong> zdolno\u015b\u0107 wykorzystywania szans i pomys\u0142\u00f3w oraz przekszta\u0142cania ich w warto\u015b\u0107 dla innych os\u00f3b, oparta na kreatywno\u015bci, krytycznym my\u015bleniu i rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w, podejmowaniu inicjatywy, wytrwa\u0142o\u015bci oraz na zdolno\u015bci do wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania s\u0142u\u017c\u0105cego planowaniu projekt\u00f3w maj\u0105cych warto\u015b\u0107 kulturaln\u0105, spo\u0142eczn\u0105 lub finansow\u0105 i zarz\u0105dzaniu nimi.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zintegrowana Strategia Umiej\u0119tno\u015bci 2030<\/em><\/a>, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Warszawa 2019<\/p>\n\n\n\n

dr hab. Tomasz Rachwa\u0142<\/strong>, prof. UEK, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie<\/p>\n\n\n\n

Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jest traktowana jako jeden z filar\u00f3w rozwoju spo\u0142eczno-gospodarczego uk\u0142ad\u00f3w lokalnych, regionalnych i krajowych. Stanowi fundament nie tylko rozwoju przedsi\u0119biorstw, ale wszelkiej aktywno\u015bci cz\u0142owieka na r\u00f3\u017cnych polach \u017cycia zawodowego, spo\u0142ecznego i prywatnego. Dlatego powszechnie uznawana jest za jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych kompetencji, kt\u00f3r\u0105 powinno si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 na wszystkich etapach edukacji \u2013 od przedszkola po uniwersytety. W europejskim systemie edukacji zosta\u0142a uznana za jedn\u0105 z o\u015bmiu tzw. kompetencji kluczowych (i dlatego \u015bwiadomie pozostaj\u0119 przy okre\u015bleniu \u201ekompetencja\u201d, a nie \u201eumiej\u0119tno\u015b\u0107\u201d, i zapraszam do przeczytania artyku\u0142u Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jako kompetencja kluczowa w systemie edukacji<\/em><\/a>).<\/p>\n\n\n\n

Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 w tym uj\u0119ciu to mi\u0119dzy innymi zdolno\u015b\u0107 wykorzystywania szans oraz pomys\u0142\u00f3w i opiera si\u0119 na kreatywno\u015bci, krytycznym my\u015bleniu i rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w, podejmowaniu inicjatywy, wytrwa\u0142o\u015bci oraz na zdolno\u015bci do wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania s\u0142u\u017c\u0105cego planowaniu i realizacji r\u00f3\u017cnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. S\u0105 to umiej\u0119tno\u015bci niezb\u0119dne do funkcjonowania w \u017cyciu rodzinnym, spo\u0142ecznym i zawodowym, dlatego powinny by\u0107 kszta\u0142towane od najm\u0142odszych lat w systemie edukacji, aby realizowa\u0107 tym samym podstawowy cel edukacji jakim jest przygotowanie dzieci i m\u0142odzie\u017cy do doros\u0142ego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

<\/em>Daniel Nowak<\/strong>, ekspert, Departament Rozwoju Kadr w Przedsi\u0119biorstwach, Polska Agencja Rozwoju Przedsi\u0119biorczo\u015bci<\/p>\n\n\n\n

Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 nie ma jednej definicji. Dla jednych przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 to umiej\u0119tno\u015b\u0107 podejmowania takich decyzji, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 racjonalne i efektywne wykorzystanie zasob\u00f3w firmy\/organizacji. Inni natomiast podejd\u0105 do tego jak do aktu tworzenia i budowania czego\u015b nowego, co niejednokrotnie spotyka si\u0119 z otwarto\u015bci\u0105 na wyzwania i akceptacj\u0105 podejmowania ryzykownych decyzji. My\u015bl\u0105c o przedsi\u0119biorczo\u015bci, dobrze jest spojrze\u0107 na synonimy tego s\u0142owa. I s\u0105 to np.: zaradno\u015b\u0107, energiczno\u015b\u0107, aktywno\u015b\u0107, operatywno\u015b\u0107, zaanga\u017cowanie, pomys\u0142owo\u015b\u0107, inicjatywa. A wi\u0119c wszystko to, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z rozwojem albo adaptacyjno\u015bci\u0105, konieczn\u0105 do przetrwania w zmieniaj\u0105cym si\u0119 otoczeniu \u2013 niezale\u017cnie od tego, czy m\u00f3wimy o organizacji, czy o \u017cywej istocie. W tym sensie przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 to kluczowa umiej\u0119tno\u015b\u0107, bo pozwala przetrwa\u0107, ale te\u017c si\u0119 rozwija\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W Polskiej Agencji Rozwoju Przedsi\u0119biorczo\u015bci podejmujemy wiele dzia\u0142a\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych rozwojowi przedsi\u0119biorczo\u015bci, co mamy wpisane nie tylko w nasz\u0105 nazw\u0119, ale i nasz\u0105 misj\u0119. Agencja ponad dwie dekady temu powsta\u0142a jako instytucja wspieraj\u0105ca przedsi\u0119biorc\u00f3w, w tym dzia\u0142ania usprawniaj\u0105ce zarz\u0105dzanie firm\u0105, ale tak\u017ce ukierunkowane na powstawanie nowych podmiot\u00f3w gospodarczych.<\/p>\n\n\n\n

Niezale\u017cnie od tego, jak\u0105 definicj\u0105 przedsi\u0119biorczo\u015bci by\u015bmy si\u0119 pos\u0142ugiwali, oferta PARP b\u0119dzie j\u0105 spe\u0142nia\u0107. Mamy bowiem dzia\u0142ania kierowane zar\u00f3wno do start-up\u00f3w, jak i dojrza\u0142ych firm.<\/p>\n\n\n\n

Wspieramy innowacje w firmach, dzia\u0142alno\u015b\u0107 zagraniczn\u0105, rozwijamy kompetencje, pomagamy dostosowa\u0107 si\u0119 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 uwarunkowa\u0144 rynku. Co wa\u017cne, dostarczamy tak\u017ce wiedz\u0119 o przedsi\u0119biorczo\u015bci i przedsi\u0119biorcach, prowadzimy w\u0142asne badania, kt\u00f3rych wynikami dzielimy si\u0119 m.in. na naszej stronie internetowej, na kt\u00f3rej mo\u017cna te\u017c znale\u017a\u0107 ofert\u0119 dla firm: www.parp.gov.pl<\/p>\n\n\n\n

Alina B\u0105czar<\/strong>, wiceprezes zarz\u0105du, Fundacja GPW<\/p>\n\n\n\n

Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 to niezaprzeczalnie bardzo wa\u017cna i kluczowa umiej\u0119tno\u015b\u0107 w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka, pozwalaj\u0105ca prawid\u0142owo funkcjonowa\u0107 w wielu dziedzinach \u017cycia. Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 zwyczajowo kojarzy nam si\u0119 z prowadzeniem w\u0142asnego biznesu, ale warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jeden z bardziej codziennych aspekt\u00f3w przedsi\u0119biorczo\u015bci, kt\u00f3ry odnosi si\u0119 do zarz\u0105dzania naszymi finansami osobistymi.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas chcia\u0142aby dobrze porusza\u0107 si\u0119 w \u015bwiecie finans\u00f3w, co nie by\u0142oby realne bez konsekwentnego pozyskiwania niezb\u0119dnej ku temu wiedzy, kt\u00f3r\u0105, co wi\u0119cej, stale powinni\u015bmy aktualizowa\u0107. Taka postawa powinna nas przygotowa\u0107 do bardziej \u015bwiadomego korzystania z oferty rynk\u00f3w finansowych, jak i rozumienia swoich praw konsumenckich. Lepiej wyedukowane osoby maj\u0105 na pewno wi\u0119ksze szanse na umiej\u0119tne lokowanie swoich oszcz\u0119dno\u015bci, prawid\u0142ow\u0105 ocen\u0119 ryzyka i w rezultacie unikni\u0119cie k\u0142opot\u00f3w finansowych.<\/p>\n\n\n\n

Fundacja GPW prowadzi dla r\u00f3\u017cnych grup odbiorc\u00f3w liczne projekty o charakterze edukacyjnym, z kt\u00f3rych warto skorzysta\u0107, zanim rozpocznie si\u0119 samodzielne inwestowanie, oszcz\u0119dzanie na emerytur\u0119 lub realizacj\u0119 innych cel\u00f3w zwi\u0105zanych z finansami. Serdecznie zach\u0119cam do zapoznania si\u0119 z tymi projektami.<\/p>\n\n\n\n

Kacper Micha\u0142owski<\/strong>, prezes zarz\u0105du Lovebike sp. z o.o.<\/p>\n\n\n\n

Podstaw zawodu mechanika rowerowego mo\u017cna nauczy\u0107 si\u0119 w kilka tygodni. Za to umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkie niezb\u0119dne do jego wykonywania zdobywa si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie \u2212 przed rozpocz\u0119ciem szkolenia zawodowego i po jego zako\u0144czeniu. Z biegiem lat przekonuj\u0119 si\u0119, \u017ce to one s\u0105 kluczowe. Wiedza techniczna i sprawno\u015b\u0107 manualna nic nie znacz\u0105 bez dok\u0142adno\u015bci, zdolno\u015bci koncentracji i cierpliwo\u015bci. Podobnie jest z przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105. Bez w\u0105tpienia to umiej\u0119tno\u015b\u0107 kluczowa, kt\u00f3rej miar\u0105 jest zdolno\u015b\u0107 tworzenia warto\u015bci i ich komercjalizacji. Nie da si\u0119 jej sprowadzi\u0107 ani do akademickiej erudycji, ani do do\u015bwiadczenia, ani zwyk\u0142ej pracowito\u015bci i determinacji w d\u0105\u017ceniu do wyznaczonych cel\u00f3w. Jest ona synergicznym konglomeratem niezliczonych umiej\u0119tno\u015bci: oceny szans i ryzyka w oparciu o ograniczone dane, \u0142\u0105czenia r\u00f3\u017cnych dziedzin aktywno\u015bci ludzkiej w celu uzyskania po\u017c\u0105danego rezultatu, s\u0142uchania i rozumienia ludzkich potrzeb.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Wr\u00f3bel<\/strong> \u2013 nauczyciel podstaw przedsi\u0119biorczo\u015bci w kilku krakowskich liceach<\/p>\n\n\n\n

Program nauczania szkolnego przedmiotu podstawy przedsi\u0119biorczo\u015bci jest swoist\u0105 syntez\u0105 r\u00f3\u017cnych, zestawionych celowo dziedzin: wiedzy z zakresu finans\u00f3w, zarz\u0105dzania. Znajduj\u0105 si\u0119 tam tak\u017ce elementy prawa, politologii oraz psychologii. Ucze\u0144 ma szans\u0119 zapozna\u0107 si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi mechanizmami i procesami ekonomicznymi i zrozumie\u0107, co znaczy by\u0107 przedsi\u0119biorczym, a wi\u0119c tak\u017ce spo\u0142ecznie odpowiedzialnym.<\/p>\n\n\n\n

Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce przedmiot ten nie do ko\u0144ca spe\u0142nia pok\u0142adane w nim nadzieje. Dzieje si\u0119 tak z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w, po cz\u0119\u015bci organizacyjnych, a po cz\u0119\u015bci wynikaj\u0105cych ze specyfiki tego wymagaj\u0105cego przedmiotu \u2013 \u015bwiat biznesu zmienia si\u0119 szybciej ni\u017c inne dziedziny \u017cycia, tak wi\u0119c nauczyciel przedsi\u0119biorczo\u015bci powinien by\u0107 z tymi zmianami na bie\u017c\u0105co, obserwowa\u0107 trendy i nieustannie uelastycznia\u0107 sw\u00f3j warsztat metodyczny i merytoryczny.  Dlatego obecna dyskusja dotycz\u0105ca przedmiotu podstawy przedsi\u0119biorczo\u015bci wydaje si\u0119 konieczna, wymaga jednak spokoju, refleksji i wys\u0142uchania g\u0142osu praktyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Niew\u0105tpliwie przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 powinna by\u0107 nauczana w spos\u00f3b praktyczny. Testy, sprawdziany i kartk\u00f3wki to formy, kt\u00f3re sprzeczne s\u0105 cz\u0119\u015bciowo z za\u0142o\u017ceniami tego przedmiotu. Powinien on bazowa\u0107 na czerpaniu z wiedzy zapraszanych na lekcje go\u015bci, wyj\u015bciach uczni\u00f3w do zak\u0142ad\u00f3w pracy, podejmowaniu wsp\u00f3\u0142pracy szko\u0142y z firmami, instytucjami i organizacjami po\u017cytku publicznego, jednodniowych praktykach, konkursach i olimpiadach.<\/p>\n\n\n\n

<\/em>Ma\u0142gorzata Sobkowicz<\/strong>, prezes zarz\u0105du Fundacji M\u0142odzie\u017cowej Przedsi\u0119biorczo\u015bci<\/p>\n\n\n\n

Na pytanie, czy przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 to faktycznie kluczowa umiej\u0119tno\u015b\u0107, odpowiadamy w Fundacji M\u0142odzie\u017cowej Przedsi\u0119biorczo\u015bci od prawie 30 lat \u2013 \u201estanowczo tak!\u201d. Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 rozumiemy du\u017co szerzej ni\u017c w kategoriach prowadzenia w\u0142asnego biznesu. To zesp\u00f3\u0142 cech i postaw opisuj\u0105cy szczeg\u00f3lny spos\u00f3b post\u0119powania cz\u0142owieka (takich jak: inicjatywa, zaradno\u015b\u0107, kreatywno\u015b\u0107, konieczno\u015b\u0107 podejmowania decyzji w niepewnym \u015brodowisku), kt\u00f3ry w dodatku mo\u017cna rozwija\u0107 i doskonali\u0107. Nale\u017cy to robi\u0107 od pocz\u0105tku edukacji szkolnej m\u0142odych ludzi, poniewa\u017c przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107, jak \u017cadna inna cecha, zmienia ich \u017cycie w ka\u017cdym wymiarze na korzy\u015b\u0107. Pozwala lepiej przygotowa\u0107 si\u0119 do wyzwa\u0144 doros\u0142ego zawodowego \u017cycia, ale tak\u017ce poprawia funkcjonowanie w szkole i grupie r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie realizowane przed Fundacj\u0119 programy edukacyjne pomagaj\u0105 uczniom odkrywa\u0107 i szlifowa\u0107 swoj\u0105 osobist\u0105 przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107. Nasz flagowy projekt \u201eM\u0142odzie\u017cowe miniprzedsi\u0119biorstwo\u201d pokazuje m\u0142odzie\u017cy, jak to jest by\u0107 przedsi\u0119biorc\u0105 i prowadzi\u0107 w\u0142asn\u0105 firm\u0119, a jednocze\u015bnie rozwija w uczniach umiej\u0119tno\u015b\u0107 krytycznego my\u015blenia, wyrabia aktywny stosunek do \u017cycia, uczy kreatywno\u015bci, efektywnej komunikacji i pracy w grupie.<\/p>\n\n\n\n

Wag\u0119 przedsi\u0119biorczo\u015bci pokazuje ciekawa konstrukcja my\u015blowa. Osoba przedsi\u0119biorcza wcale nie musi by\u0107 przedsi\u0119biorc\u0105, czyli w\u0142a\u015bcicielem firmy. Ale czy mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107 odnosz\u0105cego sukcesy przedsi\u0119biorc\u0119, w\u0142a\u015bciciela firmy, kt\u00f3ry nie jest<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pytamy o znaczenie edukacji w zakresie przedsi\u0119biorczo\u015bci oraz o to, czy przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 to faktycznie kluczowa umiej\u0119tno\u015b\u0107? Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 \u2212 zdolno\u015b\u0107 wykorzystywania szans i pomys\u0142\u00f3w oraz przekszta\u0142cania ich w warto\u015b\u0107 dla innych os\u00f3b, oparta na kreatywno\u015bci, krytycznym my\u015bleniu i rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w, podejmowaniu inicjatywy, wytrwa\u0142o\u015bci oraz na zdolno\u015bci do wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania s\u0142u\u017c\u0105cego planowaniu projekt\u00f3w maj\u0105cych warto\u015b\u0107 kulturaln\u0105, spo\u0142eczn\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":17785,"parent":17746,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-17783","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17783","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17783\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17787,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17783\/revisions\/17787"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17746"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17783"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17783"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=17783"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}