{"id":17792,"date":"2022-10-03T15:30:00","date_gmt":"2022-10-03T13:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&#038;p=17792"},"modified":"2026-10-22T15:34:58","modified_gmt":"2026-10-22T13:34:58","slug":"przedsiebiorczosc-jako-cecha-typow-osob-uczacych-sie-w-doroslosci","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-3-2023\/przedsiebiorczosc-jako-cecha-typow-osob-uczacych-sie-w-doroslosci\/","title":{"rendered":"Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jako cecha typ\u00f3w os\u00f3b ucz\u0105cych si\u0119 w doros\u0142o\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wnioski na temat przedsi\u0119biorczo\u015bci u doros\u0142ych uczestnik\u00f3w dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych z wykorzystaniem narz\u0119dzi service design i user experience.<br><br>Czy s\u0105 okre\u015blone typy os\u00f3b doros\u0142ych uczestnicz\u0105cych w edukacji? Czy przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jest cech\u0105, kt\u00f3ra charakteryzuje te osoby? Na te pytania pozwoli\u0142a odpowiedzie\u0107 analiza danych z badania wymiaru instytucjonalnego dotycz\u0105cego uczenia si\u0119 w doros\u0142o\u015bci z wykorzystaniem narz\u0119dzia, jakim s\u0105 persony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Persony to jedno z narz\u0119dzi analitycznych stosowanych w ramach projektowania us\u0142ug (ang. <em>service design<\/em>) uwzgl\u0119dniaj\u0105ce do\u015bwiadczenia u\u017cytkownik\u00f3w (ang. <em>user experience<\/em>). Projektowanie person w procesie badawczym s\u0142u\u017cy zbudowaniu sylwetek\/archetyp\u00f3w poszczeg\u00f3lnych u\u017cytkownik\u00f3w us\u0142ugi, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na lepsze rozpoznanie i zrozumienie potrzeb u\u017cytkownik\u00f3w. Persony nie powstaj\u0105 wskutek za\u0142o\u017ce\u0144 czy domys\u0142\u00f3w badaczy zaanga\u017cowanych w proces, lecz s\u0105 efektem szczeg\u00f3\u0142owych analiz danych i stanowi\u0105 ich syntetyczne odzwierciedlenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku badania wymiaru instytucjonalnego persony powsta\u0142y na bazie informacji zebranych w ramach wywiad\u00f3w IDI i zosta\u0142y stworzone dla dw\u00f3ch typ\u00f3w kszta\u0142cenia wyr\u00f3\u017cnionych w pr\u00f3bie badawczej: kurs\u00f3w zawodowych oraz liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego dla doros\u0142ych. Nast\u0119pnie pos\u0142u\u017cy\u0142y jako narz\u0119dzie wspomagaj\u0105ce w trakcie grupowych wywiad\u00f3w zogniskowanych (ang. <em>focus group interview \u2212 FGI<\/em>) z nauczycielami pracuj\u0105cymi w plac\u00f3wkach kszta\u0142cenia doros\u0142ych. Stanowi\u0142y one punkt wyj\u015bcia do dyskusji na temat postrzegania uczestnik\u00f3w i ich potrzeb przez nauczycieli. &nbsp;Zaprezentowane persony pozwoli\u0142y rozm\u00f3wcom wczu\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych uczestnik\u00f3w i uczestniczki prowadzonych przez siebie dzia\u0142a\u0144 i podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 odwzorowania ich odczu\u0107 oraz sposobu my\u015blenia. \u0106wiczenie pozwoli\u0142o im lepiej zrozumie\u0107 persony os\u00f3b podejmuj\u0105cych nauk\u0119 w doros\u0142o\u015bci i empatyzowa\u0107 z nimi, co potencjalnie mo\u017ce prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na lepsze zrozumienie ich potrzeb w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Jak powsta\u0142y persony?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na podstawie zebranych w badaniu materia\u0142\u00f3w wyodr\u0119bniono dwa typy kszta\u0142cenia: kursy zawodowe oraz licea og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce dla doros\u0142ych. Do ka\u017cdego z typ\u00f3w skonstruowano po trzy persony. Ka\u017cda z person zosta\u0142a zilustrowana poprzez:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>odpowiedni cytat charakteryzuj\u0105cy istot\u0119 persony;<\/li>\n\n\n\n<li>imi\u0119 (nazw\u0119) \u2013 oddaj\u0105ce g\u0142\u00f3wn\u0105 motywacj\u0119 uczestnika\/uczestniczki do edukacji (np. Mirek Dodatkowy Doch\u00f3d) lub jego\/jej postaw\u0119 wobec procesu kszta\u0142cenia (np. Paulina Niepewna);<\/li>\n\n\n\n<li>dane, kt\u00f3re zosta\u0142y okre\u015blone na podstawie analizy tre\u015bci wywiad\u00f3w takie jak: wiek, powody uczestnictwa, niedogodno\u015bci, jakie persona dostrzega w kontek\u015bcie uczestnictwa w edukacji (ang. <em>pain point<\/em>) i zalety, jakie persona dostrzega w kontek\u015bcie uczestnictwa w edukacji (ang<em>. gain point<\/em>);<\/li>\n\n\n\n<li>informacje biograficzne maj\u0105ce na celu jak najwi\u0119ksze urealnienie persony i nadanie jej kontekstu szerszego ni\u017c tylko proces edukacji; znalaz\u0142y si\u0119 w nich np. informacje dotycz\u0105ce statusu rodzinnego, zawodowego oraz g\u0142\u00f3wnej motywacji podj\u0119cia edukacji;<\/li>\n\n\n\n<li>rodzaj kszta\u0142cenia, jakie podj\u0119\u0142a persona, np. kurs stylizacji paznokci, liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce dla doros\u0142ych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rys. 1. Pogl\u0105dowy szablon persony przygotowany w aplikacji MIRO<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter is-resized\"><a class=\"oceanwp-lightbox\" href=\"https:\/\/kwalifikacje.edu.pl\/wp-content\/uploads\/szablonpersony.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kwalifikacje.edu.pl\/wp-content\/uploads\/szablonpersony-1024x640.png\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1.6;width:1024px;height:auto\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Opracowanie w\u0142asne, Agata Pa\u0142ka i Maria Tulisow.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Przedsi\u0119biorcza postawa uczestnik\u00f3w edukacji w doros\u0142o\u015bci<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stworzenie person os\u00f3b ucz\u0105cych si\u0119 w doros\u0142o\u015bci pozwoli\u0142o na wy\u0142onienie wzorc\u00f3w (ang<em>. patterns<\/em>) zachowa\u0144 i postaw, jakie przyjmuj\u0105 uczestnicy i uczestniczki edukacji doros\u0142ych. Jednym ze wsp\u00f3lnych wzorc\u00f3w, kt\u00f3ry pos\u0142u\u017cy\u0142 do ich stworzenia, by\u0142y przedsi\u0119biorcza postawa badanych wobec swojej sytuacji na rynku pracy i podejmowanie dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych w celu jej poprawy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w kurs\u00f3w zawodowych zidentyfikowano nast\u0119puj\u0105ce postawy \u0142\u0105cz\u0105ce si\u0119 z przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Udzia\u0142 w edukacji w doros\u0142o\u015bci ze wzgl\u0119du na potrzeb\u0119 zabezpieczenia swojej pozycji na rynku pracy w okresie przedemerytalnym, kt\u00f3ra by\u0142a zagro\u017cona ze wzgl\u0119du na k\u0142opoty zdrowotne utrudniaj\u0105ce wykonywanie dotychczasowej pracy \u2013 postawa ta zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z person\u0105 m\u0119\u017cczyzny w wieku 58 lat.<\/li>\n\n\n\n<li>Udzia\u0142 w edukacji w doros\u0142o\u015bci zwi\u0105zany z ch\u0119ci\u0105 powrotu na rynek pracy po nieobecno\u015bci ze wzgl\u0119du na zajmowanie si\u0119 dzie\u0107mi \u2013 postawa zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z person\u0105 kobiety w wieku 36 lat, kt\u00f3ra uczestniczy w kursie zawodowym realizowanym w ramach oferty urz\u0119du pracy.<\/li>\n\n\n\n<li>Udzia\u0142 w edukacji w doros\u0142o\u015bci wynikaj\u0105cy z proaktywnej postawy zwi\u0105zanej z potrzeb\u0105 zdobycia nowej, lepiej p\u0142atnej pracy (awans z pracownika produkcyjnego na pracownika administracyjnego) \u2013 postawa ta zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z person\u0105 kobiety w wieku 30 lat, kt\u00f3ra deklaruje, \u017ce zawsze lubi\u0142a si\u0119 uczy\u0107 i postrzega siebie jako osob\u0119 ambitn\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w edukacji na poziomie liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego dla doros\u0142ych pojawi\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce wzorce dotycz\u0105ce przedsi\u0119biorczo\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Podj\u0119cie nauki w liceum ze wzgl\u0119du na ch\u0119\u0107 uzupe\u0142nienia wykszta\u0142cenia \u015bredniego w celu podj\u0119cia studi\u00f3w, kt\u00f3re docelowo maj\u0105 zapewni\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 awansu zawodowego niemo\u017cliwego bez dyplomu uczelni wy\u017cszej \u2013 postawa ta zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z person\u0105 m\u0119\u017cczyzny w wieku 44 lat, kt\u00f3ry jako g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0119 rezygnacji z edukacji w przesz\u0142o\u015bci podaje wczesne za\u0142o\u017cenie rodziny.<\/li>\n\n\n\n<li>Podj\u0119cie nauki w liceum jako forma organizacji czasu w\u0142asnego i zapewnienia sobie mo\u017cliwo\u015bci podj\u0119cia decyzji o swojej przysz\u0142o\u015bci zawodowej \u2013 postawa ta zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z person\u0105 kobiety w wieku 22 lat, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a edukacj\u0119 formaln\u0105 w szkole zawodowej i liczy na to, \u017ce matura zapewni jej lepsze perspektywy na rynku pracy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dalsze wnioski z person<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nale\u017cy tutaj zaznaczy\u0107, \u017ce wsp\u00f3lnym \u017ar\u00f3d\u0142em postawy przedsi\u0119biorczej u wszystkich przedstawionych w artykule person jest motyw zmiany \u017cyciowej, kt\u00f3ra popycha do dzia\u0142ania i staje si\u0119 impulsem do rozpocz\u0119cia nauki. Uczestnicy edukacji zak\u0142adali, \u017ce udzia\u0142 w dzia\u0142aniach prze\u0142o\u017cy si\u0119 na polepszenie ich sytuacji \u017cyciowej. Liczyli, \u017ce podnosz\u0105c swoje kompetencje i kwalifikacje, zwi\u0119ksz\u0105 swoj\u0105 atrakcyjno\u015b\u0107 na rynku pracy, a w konsekwencji otrzymaj\u0105 lepsz\u0105 prac\u0119 i wy\u017csze zarobki oraz nabior\u0105 wi\u0119cej pewno\u015bci siebie. Decyzj\u0119 t\u0119 podejmowali najcz\u0119\u015bciej pod wp\u0142ywem czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych, kt\u00f3re ich motywowa\u0142y i u\u0142atwia\u0142y rozpocz\u0119cie nauki. Dla wielu os\u00f3b takim czynnikiem by\u0142y wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci czasowe ze wzgl\u0119du na przej\u015bcie na emerytur\u0119 lub uko\u0144czenie szko\u0142y, a tak\u017ce, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d kobiet,&nbsp; mniej obowi\u0105zk\u00f3w zwi\u0105zanych z zajmowaniem si\u0119 rodzin\u0105. Innym czynnikiem by\u0142o pojawienie si\u0119 realnej perspektywy zmiany w \u017cyciu zawodowym, takiej jak otrzymanie awansu w swoim miejscu pracy lub przej\u015bcie na emerytur\u0119. Wielu uczestnik\u00f3w zach\u0119ca\u0142y tak\u017ce historie i wsparcie os\u00f3b ze swojego otoczenia, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y si\u0119 na podobne dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Analizuj\u0105c dalej przyczyny podejmowania dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych, zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna r\u00f3\u017cne tendencje w motywacjach uczestnik\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od podejmowanego przez nich rodzaju kursu (d\u0142ugiego lub kr\u00f3tkiego). W przypadku kr\u00f3tkich kurs\u00f3w dominuj\u0105 motywacje pragmatyczne, powi\u0105zane z potrzeb\u0105 poprawy swojej sytuacji na rynku pracy. Natomiast w przypadku d\u0142ugich kurs\u00f3w, poza personami opisanymi powy\u017cej, mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 jeszcze jeden wzorzec zachowania, kt\u00f3ry ukierunkowany jest na wzmacnianie poczucia swojej warto\u015bci. Postawa ta w analizie zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z person\u0105 kobiety w wieku 42 lat, kt\u00f3ra podj\u0119\u0142a nauk\u0119 w liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym dla doros\u0142ych po d\u0142ugiej przerwie w edukacji zwi\u0105zanej z narodzinami pierwszego dziecka. Po latach zdecydowa\u0142a si\u0119 na udzia\u0142 w kursie, poniewa\u017c chcia\u0142a zrobi\u0107 co\u015b dla siebie i zawsze lubi\u0142a si\u0119 uczy\u0107. Uczestniczenie w zaj\u0119ciach da\u0142o jej r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania nowych os\u00f3b oraz przepe\u0142ni\u0142o dum\u0105 z powodu swoich wynik\u00f3w i zdobytej wiedzy, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na&nbsp; wi\u0119ksz\u0105 pewno\u015b\u0107 siebie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, wykorzystanie narz\u0119dzia person umo\u017cliwi\u0142o wyodr\u0119bnienie r\u00f3\u017cnych postaw uczestnik\u00f3w i uczestniczek kurs\u00f3w oraz dalsz\u0105 analiz\u0119 wzorc\u00f3w pod k\u0105tem motywacji i przedsi\u0119biorczo\u015bci. Dzi\u0119ki personom mo\u017cemy gromadzi\u0107, porz\u0105dkowa\u0107 i przekazywa\u0107 wi\u0119kszej grupie odbiorc\u00f3w wiedz\u0119 na temat potrzeb os\u00f3b doros\u0142ych szukaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci wprowadzania zmian \u017cyciowych poprzez udzia\u0142 w dzia\u0142aniach edukacyjnych. Mo\u017ce si\u0119 to okaza\u0107 skutecznym narz\u0119dziem pozwalaj\u0105cym na dostosowanie form edukacji do potrzeb odbiorc\u00f3w (u\u017cytkownik\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">O autorkach:<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Agata Pa\u0142ka<\/strong> \u2212 ekspertka merytoryczna w ZSK5, gdzie eksploruje temat <em>service design<\/em> i <em>user experience<\/em>. Z IBE zwi\u0105zana od 2019 r. Zawodowo zajmowa\u0142a si\u0119 m.in. wsp\u00f3\u0142prac\u0105 NGO z administracj\u0105 publiczn\u0105. Absolwentka specjalno\u015bci edukacja ustawiczna i andragogika na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego oraz Polityki Spo\u0142ecznej w specjalno\u015bci rynek pracy na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Maria Tulisow<\/strong> \u2212 g\u0142\u00f3wna specjalistka ds. bada\u0144 i analiz w ZSK5, z IBE zwi\u0105zana od bie\u017c\u0105cego roku. Zawodowo zajmowa\u0142a si\u0119 m.in. animacj\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Absolwentka Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej na Uniwersytecie Warszawskim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wnioski na temat przedsi\u0119biorczo\u015bci u doros\u0142ych uczestnik\u00f3w dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych z wykorzystaniem narz\u0119dzi service design i user experience. Czy s\u0105 okre\u015blone typy os\u00f3b doros\u0142ych uczestnicz\u0105cych w edukacji? Czy przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jest cech\u0105, kt\u00f3ra charakteryzuje te osoby? Na te pytania pozwoli\u0142a odpowiedzie\u0107 analiza danych z badania wymiaru instytucjonalnego dotycz\u0105cego uczenia si\u0119 w doros\u0142o\u015bci z wykorzystaniem narz\u0119dzia, jakim s\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":17793,"parent":17746,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-17792","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17792","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17795,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17792\/revisions\/17795"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/17746"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17792"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=17792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}