{"id":18092,"date":"2025-07-01T19:24:00","date_gmt":"2025-07-01T17:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&p=18092"},"modified":"2026-10-23T19:29:04","modified_gmt":"2026-10-23T17:29:04","slug":"wplyw-transformacji-energetycznej-na-kwalifikacje-zawodowe-w-sektorze-cieplownictwa","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-3-2025\/wplyw-transformacji-energetycznej-na-kwalifikacje-zawodowe-w-sektorze-cieplownictwa\/","title":{"rendered":"Wp\u0142yw transformacji energetycznej na kwalifikacje zawodowe w sektorze ciep\u0142ownictwa"},"content":{"rendered":"\n

Dotychczasowy model polskiego ciep\u0142ownictwa opartego na w\u0119glu traci na znaczeniu. W obliczu zmian zwi\u0105zanych z transformacj\u0105 energetyczn\u0105 wzrasta zapotrzebowanie na nowe kwalifikacje i umiej\u0119tno\u015bci.<\/strong>

Transformacja energetyczna w ciep\u0142ownictwie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polskie ciep\u0142ownictwo oparte jest w du\u017cej mierze na paliwach kopalnych. G\u0142\u00f3wny cel transformacji energetycznej to przede wszystkim dekarbonizacja poprzez zwi\u0119kszenie udzia\u0142u odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii z wykorzystaniem pomp ciep\u0142a, biomasy oraz ciep\u0142a odpadowego. Szczeg\u00f3\u0142owo opisuje to \u201eStrategia transformacji ciep\u0142ownictwa do 2040 roku\u201d, a na poziomie unijnym Dyrektywa 2023\/1791 (EED) zaostrzaj\u0105ca kryteria dla efektywnych system\u00f3w ciep\u0142owniczych i ch\u0142odniczych (EDHC), kt\u00f3ra zak\u0142ada, \u017ce od 2050 r. systemy te b\u0119d\u0105 musia\u0142y korzysta\u0107 wy\u0142\u0105cznie z energii odnawialnej lub ciep\u0142a odpadowego (Ciep\u0142o przysz\u0142o\u015bci \u2013 tanio, czysto, bezpiecznie<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

Wdra\u017canie dyrektyw unijnych w polskich przedsi\u0119biorstwach oraz rosn\u0105ce koszty uprawnie\u0144 do emisji dwutlenku w\u0119gla (ETS) tworz\u0105 siln\u0105 presj\u0119 ekonomiczn\u0105. Koszt dekarbonizacji sektora ciep\u0142ownictwa w Polsce szacowany jest na 299\u2013466 mld z\u0142 do 2050 r., a ca\u0142kowity koszt dekarbonizacji ca\u0142ej gospodarki do 2040 r. mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 oko\u0142o 1,6 bln z\u0142 (Transformacja sektora elektroenergetycznego w Polsce<\/a>). Nadchodz\u0105ce zmiany i du\u017ce inwestycje b\u0119d\u0105 wymaga\u0142y znacznych przekszta\u0142ce\u0144 w sektorze pracowniczym.<\/p>\n\n\n\n

Kierunki zmian<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Kluczowym elementem strategii polskiego ciep\u0142ownictwa jest przej\u015bcie na odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii (OZE) oraz wykorzystanie ciep\u0142a odpadowego. W\u015br\u00f3d preferowanych technologii wymienia si\u0119: pompy ciep\u0142a, kolektory s\u0142oneczne, \u017ar\u00f3d\u0142a geotermalne, biomas\u0119 oraz kot\u0142y elektrodowe zasilane energi\u0105 elektryczn\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z OZE (Udzia\u0142 OZE w ciep\u0142ownictwie ro\u015bnie<\/a>). Cz\u0119sto przywo\u0142ywana jest technologia Power to Heat oraz integracja sektor\u00f3w elektroenergetyki i ciep\u0142ownictwa. Rozwa\u017ca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015bci zdecentralizowania sieci ciep\u0142owniczych i przej\u015bcia na uk\u0142ady rozproszone, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142yby systemy grzewcze zamieniaj\u0105ce energi\u0119 elektryczn\u0105 w ciep\u0142o w miejscu jego u\u017cytkowania za pomoc\u0105 grzejnik\u00f3w elektrycznych czy te\u017c kot\u0142\u00f3w elektrodowych (Transformacja ciep\u0142ownictwa 2030<\/a>). Wykorzystanie grzejnik\u00f3w elektrycznych obarczone jest du\u017co mniejszymi stratami zwi\u0105zanymi z przesy\u0142em ciep\u0142a i stanowi ciekaw\u0105 alternatyw\u0119 dla uk\u0142ad\u00f3w scentralizowanych.<\/p>\n\n\n\n

Wprowadzenie wielu nowych technologii i \u017ar\u00f3de\u0142 ciep\u0142a do klasycznego systemu ciep\u0142owniczego wp\u0142ywa znacz\u0105co na jego z\u0142o\u017cono\u015b\u0107. Specjalista z bran\u017cy ciep\u0142owniczej b\u0119dzie wi\u0119c musia\u0142 wiedzie\u0107, jak r\u00f3\u017cne no\u015bniki energii wp\u0142ywaj\u0105 na prac\u0119 sieci ciep\u0142owniczej i jak w zwi\u0105zku z tym mo\u017cna zarz\u0105dza\u0107 magazynami energii elektrycznej i ciep\u0142a, tak aby stworzy\u0107 stabilny i efektywny system ciep\u0142owniczy.<\/p>\n\n\n\n

Transformacja energetyczna oznacza r\u00f3wnie\u017c wprowadzanie nowoczesnych narz\u0119dzi informatycznych  i teletechnicznych do nadzoru, sterowania i monitorowania pracy systemu ciep\u0142owniczego, co umo\u017cliwia precyzyjn\u0105 analiz\u0119 parametr\u00f3w, szybkie lokalizowanie awarii oraz optymalizacj\u0119 zu\u017cycia energii. Standardem staje si\u0119 wykorzystanie analizy danych, sztucznej inteligencji oraz inteligentnych licznik\u00f3w do prognozowania zapotrzebowani na ciep\u0142o oraz redukcji strat. <\/p>\n\n\n\n

W przypadku du\u017cych system\u00f3w ciep\u0142owniczych dopuszcza si\u0119 wykorzystanie gazu ziemnego jako paliwa przej\u015bciowego. Jego rola b\u0119dzie jednak mala\u0142a na rzecz biometanu i zielonego wodoru.<\/p>\n\n\n\n

Ewolucja kwalifikacji zawodowych<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Transformacja energetyczna wymusza zatem na pracownikach sektora ciep\u0142owniczego ci\u0105g\u0142e zdobywanie nowych umiej\u0119tno\u015bci, a tak\u017ce tworzy zapotrzebowanie na zupe\u0142nie nowe specjalizacje.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe dla pracownik\u00f3w bran\u017cy ciep\u0142owniczej uprawnienia SEP (Stowarzyszenie Elektryk\u00f3w Polskich) pozostaj\u0105 nadal kluczowe, ale rozszerza si\u0119 zakres ich zastosowania. <\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142adowo specjali\u015bci z zakresu pomp ciep\u0142a b\u0119d\u0105 musieli posiada\u0107 co najmniej podstawow\u0105 wiedz\u0119 z zakresu elektryki i hydrauliki, co w przypadku kot\u0142\u00f3w gazowych w zasadzie nie by\u0142o potrzebne. Dodatkowo b\u0119d\u0105 musieli zna\u0107 zasady dzia\u0142ania, doboru parametr\u00f3w, diagnostyki i serwisowania pomp ciep\u0142a oraz posiada\u0107 certyfikat F-Gaz. W przypadku wykorzystania w\u00f3d geotermalnych mog\u0105 potrzebowa\u0107 geologicznych uprawnie\u0144 bran\u017cowych. Stworzenie efektywnego systemu opartego na pompach ciep\u0142a b\u0119dzie wymaga\u0142o ich wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania z magazynami ciep\u0142a, systemami fotowoltaicznymi czy te\u017c kot\u0142ami elektrodowymi. <\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnocze\u015bnie wzrasta znaczenie zawod\u00f3w zwi\u0105zanych z cyfryzacj\u0105 i automatyzacj\u0105, w tym analityk\u00f3w danych oraz specjalist\u00f3w z zakresu bezpiecze\u0144stwa. W obliczu rosn\u0105cych zagro\u017ce\u0144 kluczowa b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c ochrona system\u00f3w automatyki przemys\u0142owej, szyfrowanie danych oraz wykrywanie zagro\u017ce\u0144 i reagowanie na incydenty.<\/p>\n\n\n\n

Zacieraj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c granice pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi zawodami. Tak wi\u0119c instalator pomp ciep\u0142a b\u0119dzie musia\u0142 posiada\u0107 wiedz\u0119 z hydrauliki i elektryczno\u015bci, a analityk danych opr\u00f3cz wiedzy z zakresu funkcjonowania system\u00f3w IT powinien zna\u0107 podstawy termodynamiki.<\/p>\n\n\n\n

Automatyzacja z jednej strony b\u0119dzie prowadzi\u0142a do zmniejszenia zapotrzebowania na pracownik\u00f3w w zawodach tradycyjnych, r\u00f3wnocze\u015bnie generuj\u0105c nowe role zawodowe i specjalizacje. W\u015br\u00f3d nich mo\u017cna wymieni\u0107 doradc\u00f3w energetycznych, menad\u017cer\u00f3w projekt\u00f3w OZE, specjalist\u00f3w ds. integracji system\u00f3w czy te\u017c ekspert\u00f3w ds. paliw przysz\u0142o\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Rekomendacje zmian<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Przeprowadzenie skutecznej transformacji energetycznej w ciep\u0142ownictwie b\u0119dzie wymaga\u0142o skoordynowanych dzia\u0142a\u0144 na wielu poziomach, poczynaj\u0105c od wsparcia pracownik\u00f3w po zmiany w systemie edukacji. W tym celu nale\u017cy promowa\u0107 na ka\u017cdym etapie kszta\u0142cenia powstawanie interdyscyplinarnych kierunk\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych in\u017cynieri\u0119 elektryczn\u0105, mechaniczn\u0105, informatyk\u0119 i zarz\u0105dzanie energi\u0105. Istotne jest r\u00f3wnie\u017c rozwijanie praktycznych program\u00f3w szkoleniowych w zakresie instalacji, obs\u0142ugi i serwisowania nowoczesnych technologii OZE, system\u00f3w cyfrowych i rozwi\u0105za\u0144 z zakresu bezpiecze\u0144stwa. Zmiany w zakresie nowych technologii s\u0105 na tyle dynamiczne, \u017ce nale\u017cy wspiera\u0107 idee uczenia si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie, zapewniaj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie \u0142atw\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 i elastyczno\u015b\u0107 formy kszta\u0142cenia.<\/p>\n\n\n\n


Andrzej Go\u0142dasz<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dotychczasowy model polskiego ciep\u0142ownictwa opartego na w\u0119glu traci na znaczeniu. W obliczu zmian zwi\u0105zanych z transformacj\u0105 energetyczn\u0105 wzrasta zapotrzebowanie na nowe kwalifikacje i umiej\u0119tno\u015bci. Transformacja energetyczna w ciep\u0142ownictwie Polskie ciep\u0142ownictwo oparte jest w du\u017cej mierze na paliwach kopalnych. G\u0142\u00f3wny cel transformacji energetycznej to przede wszystkim dekarbonizacja poprzez zwi\u0119kszenie udzia\u0142u odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii z wykorzystaniem pomp […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":18095,"parent":18088,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-18092","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18097,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18092\/revisions\/18097"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18088"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18095"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18092"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=18092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}