{"id":18138,"date":"2026-10-23T20:09:41","date_gmt":"2026-10-23T18:09:41","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&p=18138"},"modified":"2026-10-23T20:09:42","modified_gmt":"2026-10-23T18:09:42","slug":"kadry-polskiej-branzy-kosmicznej-trudne-poczatki","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-3-2025\/kadry-polskiej-branzy-kosmicznej-trudne-poczatki\/","title":{"rendered":"Kadry polskiej bran\u017cy kosmicznej\u2013 trudne pocz\u0105tki"},"content":{"rendered":"\n

Polski przemys\u0142 kosmiczny mia\u0142 trudne pocz\u0105tki. Jak bowiem zbudowa\u0107 kompetencje w nieistniej\u0105cej bran\u017cy? Obecnie wielu m\u0142odych in\u017cynier\u00f3w tworzy kosmiczne spin-offy, znajduje zatrudnienie w bran\u017cy kosmicznej w Polsce, a tak\u017ce odnosi sukcesy w europejskich firmach.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Trudne pocz\u0105tki<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bran\u017ca kosmiczna nale\u017cy do najbardziej innowacyjnych, pionierskich i wymagaj\u0105cych obszar\u00f3w gospodarki, cho\u0107 s\u0142abo rozpoznanych, zar\u00f3wno technologicznie, jak i biznesowo. Cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z bardzo du\u017cym ryzykiem finansowym, materialnym, a nawet politycznym. Tym wi\u0119ksze zdziwienie budzi\u0142y kosmiczne ambicje kraju na dorobku, kt\u00f3rym Polska nadal by\u0142a w pierwszej dekadzie XXI w. Stosunkowo niewielkie, lecz pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105ce \u015brodowisko d\u0105\u017cy\u0142o do wprowadzenia naszego kraju do Europejskiej Agencji Kosmicznej, co nast\u0105pi\u0142o w 2012 r. Zdawano sobie spraw\u0119 z tego,  to nie tylko \u201ekosmiczny\u201d (chocia\u017c d\u0142ugoterminowy) zwrot z inwestycji, ale tak\u017ce certyfikat jako\u015bci dla kraju, \u015bwiadectwo jego innowacyjno\u015bci, aspiracji, dysponowania wizj\u0105 i nadwy\u017ckami finansowymi. Jak jednak zdoby\u0107 ten zwrot z inwestycji po dekadach ja\u0142owienia i t\u0142umienia aspiracji kontrolowanych przez Wielkiego Brata, czyli ZSRR i jego program Interkosmos?<\/p>\n\n\n\n

Bardzo wiele napisano ju\u017c o polskich rakietach Meteor czy te\u017c znakomitych osi\u0105gni\u0119ciach Centrum Bada\u0144 Kosmicznych (CBK PAN), kt\u00f3re \u2013 nie licz\u0105c lotu genera\u0142a Hermaszewskiego \u2013 by\u0142o przez wiele lat g\u0142\u00f3wnym punktem na kosmicznej mapie Polski. Dlatego tutaj warto wspomnie\u0107 o kolejnym pokoleniu, kt\u00f3re zaczyna\u0142o swoj\u0105 kosmiczn\u0105 przygod\u0119 na pocz\u0105tku nowego stulecia. Jeszcze na studiach, przewa\u017cnie w otoczeniu, kt\u00f3re nie mia\u0142o za wiele kosmicznego do\u015bwiadczenia, a cz\u0119sto i woli, \u017ceby pom\u00f3c w budowie kompetencji w nieistniej\u0105cej w\u00f3wczas bran\u017cy. Nie by\u0142o praktycznie \u017cadnych kierunk\u00f3w studi\u00f3w zwi\u0105zanych z bran\u017c\u0105 kosmiczn\u0105, z wyj\u0105tkiem zaj\u0119\u0107 prowadzonych przez profesora Piotra Wola\u0144skiego na Politechnice Warszawskiej. Zainteresowani w\u0142\u0105czeniem si\u0119 w projekty kosmiczne mogli liczy\u0107 przede wszystkim na organizacje pozarz\u0105dowe. CBK PAN by\u0142o plac\u00f3wk\u0105 hermetyczn\u0105, je\u015bli chodzi\u0142o o  mo\u017cliwo\u015b\u0107 zatrudnienia, ale bardzo otwart\u0105 w kwestii dzielenia si\u0119 wiedz\u0105. Dwie g\u0142\u00f3wne organizacje astronautyczne, Polskie Towarzystwo Astronautyczne (PTA<\/a>) i Mars Society Polska (MSP<\/a>), znalaz\u0142y go\u015bcin\u0119 pod dachem CBK PAN, jednak od strony profesjonalnej w bran\u017cy tej zasadniczo nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci zatrudnienia. Mo\u017cna by\u0142o jedynie wyemigrowa\u0107 do Ameryki i szuka\u0107 kosmicznego eldorado w NASA. Polscy obywatele nie mogli nawet bezpo\u015brednio aplikowa\u0107 do Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), gdy\u017c nie byli\u015bmy jeszcze jej cz\u0142onkiem. <\/p>\n\n\n\n

Kosmiczne inicjatywy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Jednak to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki organizacjom pozarz\u0105dowym praktycznie ka\u017cdy, nawet bez wykszta\u0142cenia kierunkowego, m\u00f3g\u0142 si\u0119 zaanga\u017cowa\u0107 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 kosmiczn\u0105. Tak tworzy\u0142o si\u0119 ciekawe i interdyscyplinarne \u015brodowisko ludzi, kt\u00f3rych \u0142\u0105czy\u0142a prawdziwa pasja i determinacja. Szereg organizacji, takich jak: Polskie Towarzystwo Rakietowe (PTR<\/a>), Polskie Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Astronomii (PTMA<\/a>) czy nawet Studenckie Ko\u0142o Astronautyczne Politechniki Warszawskiej (SKA PW<\/a>), dostrzeg\u0142o potrzeb\u0119 zrzeszania si\u0119 i aktywnego kreowania trend\u00f3w. Organizowano cykliczne imprezy takie jak Festiwal Metora PTR, gdzie pierwsze rakiety budowa\u0142 zesp\u00f3\u0142 Space Forest, obecnie jedna z wiod\u0105cych firm sektora, realizuj\u0105ca pierwszy polski prywatny programem rakiet suborbitalnych. Na jednej z takich imprez (Mars Festiwal 2027) studenci z Politechniki Warszawskiej, Politechniki Wroc\u0142awskiej, Politechniki Bia\u0142ostockiej i Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu postanowili zmierzy\u0107 si\u0119 z uczestnictwem w konkursie \u0142azik\u00f3w marsja\u0144skich University Rover Challenge w USA (URC<\/a>) i \u2013 pomimo wielu trudno\u015bci \u2013 przyst\u0105pili do budowy robot\u00f3w. Dzi\u0119ki wsparciu wielu \u017cyczliwych os\u00f3b pochodz\u0105cych z najr\u00f3\u017cniejszych \u015brodowisk m\u0142odzi in\u017cynierowie zacz\u0119li regularnie wygrywa\u0107 ten konkurs, co otworzy\u0142o nie tylko portfele ministr\u00f3w, rektor\u00f3w i sponsor\u00f3w, ale tak\u017ce zamkni\u0119te dot\u0105d i sceptyczne umys\u0142y, kt\u00f3re dostrzeg\u0142y, \u017ce dysponujemy ludzkim i technologicznym kapita\u0142em zdolnym do zbudowania du\u017cego kawa\u0142ka polskiej gospodarki. <\/p>\n\n\n\n

Program stymulowania post\u0142azikowej kosmicznej robotyki pozostawa\u0142 inicjatyw\u0105 oddoln\u0105, jednak zdoby\u0142 zaufanie i wsparcie administracji. W 2013 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego wspar\u0142o kampani\u0119 Mars Society Polska, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu zmobilizowanie wszystkich polskich uczelni technicznych do wystawienia zespo\u0142u \u0142azikowego. Wtedy te\u017c po raz pierwszy Europejska Fundacja Kosmiczna zorganizowa\u0142a w Polsce European Rover Challenge (ERC<\/a>). Dzisiaj to najwi\u0119ksza tego typu impreza na \u015bwiecie organizowana przez interdyscyplinarny zesp\u00f3\u0142, skupiaj\u0105c\u0105 rokrocznie ponad 400 student\u00f3w, sponsor\u00f3w, go\u015bci z ESA, NASA, a tak\u017ce liczn\u0105 publiczno\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Perspektywy sektora kosmicznego<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Obecnie wielu m\u0142odych in\u017cynier\u00f3w tworzy kosmiczne spin-offy, znajduje zatrudnienie w bran\u017cy kosmicznej w Polsce, a tak\u017ce odnosi sukcesy w europejskich firmach. Opr\u00f3cz amatorskich stowarzysze\u0144 mamy te\u017c profesjonalne struktury, takie jak: Polska Agencja Kosmiczna (POLSA), stowarzyszenia zawodowe Zwi\u0105zek Pracodawc\u00f3w Sektora Kosmicznego\u00a0 (ZPSK) i Stowarzyszenie Polskich Profesjonalist\u00f3w Sektora Kosmicznego (PSPA), a tak\u017ce jeste\u015bmy cz\u0142onkiem ESA. Agencja Rozwoju Przemys\u0142u prowadzi profesjonalny program sta\u017cowy, powstaj\u0105 te\u017c raporty dotycz\u0105ce bran\u017cy i jej kadr. Czy jednak oznacza to, \u017ce w sektorze kosmicznym jest miejsce tylko dla in\u017cynier\u00f3w? Czy dzisiaj nadal mo\u017cna zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w dzia\u0142ania tego sektora, nie b\u0119d\u0105c absolwentem kt\u00f3rego\u015b z kosmicznych kierunk\u00f3w licznych politechnik i uniwersytet\u00f3w? Mo\u017cna, a nawet trzeba. Lot S\u0142awosza Uzna\u0144skiego-Wi\u015bniewskiego to dobry moment na refleksj\u0119 nad tym, czy powinni\u015bmy traktowa\u0107 bran\u017c\u0119 jako hermetyczne \u015brodowisko, czy te\u017c raczej wyj\u015b\u0107 z ni\u0105 do spo\u0142ecze\u0144stwa. Opowiada\u0107 o tym, co kosmos daje spo\u0142ecze\u0144stwu i kogo bran\u017ca potrzebuje: mened\u017cer\u00f3w, finansist\u00f3w, prawnik\u00f3w, technik\u00f3w, popularyzator\u00f3w, lekarzy, biotechnolog\u00f3w, geolog\u00f3w, \u0142\u0105czno\u015bciowc\u00f3w. A przede wszystkim \u2013 u\u017cytkownik\u00f3w i odbiorc\u00f3w us\u0142ug, produkt\u00f3w i technologii. Oraz \u2013 entuzjast\u00f3w, kt\u00f3rzy dostrzeg\u0105 w niej sens i b\u0119d\u0105 chcieli\u00a0 inwestowa\u0107 w ni\u0105 swoje podatki. To spo\u0142ecze\u0144stwo definiuje potrzeby. In\u017cynierowie \u201etylko\u201d buduj\u0105 urz\u0105dzenia, kt\u00f3re maj\u0105 je zaspokoi\u0107. Jeste\u015bmy dzisiaj spo\u0142ecze\u0144stwem aspiruj\u0105cym do pozyskiwania zasob\u00f3w kosmicznych i eksploracji Ksi\u0119\u017cyca. Musimy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, czego nie widzimy z powierzchni Ziemi, a co wida\u0107 z orbity: zmian klimatu, katastrof, zagro\u017ce\u0144, krucho\u015bci naszej planety, a tak\u017ce niewykorzystanego potencja\u0142u. Uwierzmy w to raz jeszcze, tak jak uwierzyli studenci z kilku uczelni w 2007 r. 50 lat zastoju od ostatnich lot\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych czy te\u017c polskich lot\u00f3w za\u0142ogowych to d\u0142ugi okres. Teraz trzeba nadrobi\u0107 te op\u00f3\u017anienia. Zapraszamy do wielkiej przygody!<\/p>\n\n\n\n

Mateusz J\u00f3zefowicz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polski przemys\u0142 kosmiczny mia\u0142 trudne pocz\u0105tki. Jak bowiem zbudowa\u0107 kompetencje w nieistniej\u0105cej bran\u017cy? Obecnie wielu m\u0142odych in\u017cynier\u00f3w tworzy kosmiczne spin-offy, znajduje zatrudnienie w bran\u017cy kosmicznej w Polsce, a tak\u017ce odnosi sukcesy w europejskich firmach. Trudne pocz\u0105tki Bran\u017ca kosmiczna nale\u017cy do najbardziej innowacyjnych, pionierskich i wymagaj\u0105cych obszar\u00f3w gospodarki, cho\u0107 s\u0142abo rozpoznanych, zar\u00f3wno technologicznie, jak i biznesowo. […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":18139,"parent":18088,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-18138","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18141,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18138\/revisions\/18141"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18088"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18138"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=18138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}