{"id":18182,"date":"2025-10-01T20:53:00","date_gmt":"2025-10-01T18:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/?post_type=kwartalnik&p=18182"},"modified":"2026-10-23T20:56:40","modified_gmt":"2026-10-23T18:56:40","slug":"od-szkolnej-lawki-do-certyfikatu-jak-zsk-moze-wesprzec-ksztalcenie-zawodowe-w-polsce","status":"publish","type":"kwartalnik","link":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/kwartalnik\/kwartalnik-zsk-4-2025\/od-szkolnej-lawki-do-certyfikatu-jak-zsk-moze-wesprzec-ksztalcenie-zawodowe-w-polsce\/","title":{"rendered":"Od szkolnej \u0142awki do certyfikatu. Jak ZSK mo\u017ce wesprze\u0107 kszta\u0142cenie zawodowe w Polsce"},"content":{"rendered":"\n

Na spotkaniach bran\u017cowych organizowanych cyklicznie przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (<\/strong>Projekt FERS \u2013 Porozumienie bran\u017cowe na rzecz kszta\u0142cenia i szkolenia zawodowego<\/strong><\/a>)<\/strong> przedstawiciele wszystkich \u015brodowisk zwi\u0105zanych z rynkiem pracy wskazuj\u0105 zgodnie na potrzeb\u0119 dostosowania kszta\u0142cenia zawodowego w Polsce do dynamicznego rozwoju rynku pracy oraz zmieniaj\u0105cych si\u0119 technologii. O ile jeszcze kilka lat temu by\u0142a mowa o \u201ezr\u00f3wnowa\u017conym rozwoju\u201d i\u00a0 \u201estarzej\u0105cych si\u0119 kadrach\u201d, o tyle dzisiaj wskazuje si\u0119 na powa\u017cn\u0105 luk\u0119 demograficzn\u0105 i kompetencyjn\u0105, a\u00a0 przedsi\u0119biorcy apeluj\u0105 o przygotowanie uczni\u00f3w pod k\u0105tem zar\u00f3wno dodatkowych kwalifikacji, jak r\u00f3wnie\u017c kompetencji.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ZSK<\/strong> \u2013 poj\u0119ciownik<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Od 10 lat tematyka kwalifikacji ZSK przewija si\u0119 jako wa\u017cny temat na wielu konferencjach i spotkaniach, w kt\u00f3rych udzia\u0142 bior\u0105 przedstawiciele szk\u00f3\u0142 bran\u017cowych w ca\u0142ej Polsce. Najcz\u0119\u015bciej wypowiedzi prelegent\u00f3w promuj\u0105cych wdra\u017canie kwalifikacji wolnorynkowych do szk\u00f3\u0142 bran\u017cowych i technik\u00f3w spotykaj\u0105 si\u0119 z pewnym niedowierzaniem. W powszechnej opinii w szkole  mo\u017cna w ramach dodatkowych dzia\u0142a\u0144 podnosi\u0107  kompetencje uczni\u00f3w (np. poprzez ich udzia\u0142 w sta\u017cach, praktykach zagranicznych etc.), ale je\u015bli mowa jest o kwalifikacjach, wszyscy z regu\u0142y wskazuj\u0105 na tzw. kwalifikacje w zawodzie jako jedyne mo\u017cliwe do nabycia w szkolnej \u0142awie. By\u0107 mo\u017ce problemem jest j\u0119zyk \u2013 przecie\u017c kwalifikacje szkolne s\u0105 tak\u017ce cz\u0119\u015bci\u0105 ZSK z nadanym poziomem PRK, ale nie wszyscy z tego zdaj\u0105 sobie spraw\u0119. Brakuje zatem pomys\u0142u na przeniesienie na grunt szkolny informacji o ZSK, o kwalifikacjach wolnorynkowych i sektorowych, a poj\u0119cia \u201ewalidacja\u201d i \u201einstytucja certyfikuj\u0105ca\u201d s\u0105 na og\u00f3\u0142 nierozumiane przez \u015brodowiska szkolne. Powstaje mylne wra\u017cenie, \u017ce wprowadzenie do szk\u00f3\u0142 kwalifikacji wolnorynkowych i sektorowych jest to po prostu zbyt trudne do wdro\u017cenia i realizacji w ramach obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w prawa o\u015bwiatowego.<\/p>\n\n\n\n

Dwie ustawy i jedno rozporz\u0105dzenie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Tymczasem \u2013 jak pokazuje przyk\u0142ad szk\u00f3\u0142 korzystaj\u0105cych z mo\u017cliwo\u015bci  ZSK \u2013 przepisy prawa nie tylko nie przeszkadzaj\u0105, ale wr\u0119cz zach\u0119caj\u0105 do uatrakcyjnienia kszta\u0142cenia zawodowego i reguluj\u0105 to, o co prosi rynek pracy: uelastycznienie \u015bcie\u017cek rozwoju i potwierdzenia dodatkowych kompetencji nabytych w formie szkole\u0144, kurs\u00f3w, ale tak\u017ce podczas lekcji czy zaj\u0119\u0107 praktycznych w szko\u0142ach bran\u017cowych. Ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji<\/a>) wprowadzi\u0142a  m.in. kwalifikacje wolnorynkowe (2015 r.) oraz sektorowe (2024 r.). W zale\u017cno\u015bci od potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci szko\u0142a mo\u017ce wi\u0119c skorzysta\u0107 z rejestru i wybra\u0107 odpowiednie kwalifikacje wolnorynkowe czy sektorowe do wdro\u017cenia. Artyku\u0142 122a Ustawy Prawo o\u015bwiatowe z dnia 14 grudnia 2016 r. (Obwieszczenie Marsza\u0142ka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie og\u0142oszenia jednolitego tekstu ustawy \u2013 Prawo o\u015bwiatowe<\/a>) pozwala dyrektorowi po wybraniu okre\u015blonej kwalifikacji zawrze\u0107 umow\u0119 z instytucj\u0105 certyfikuj\u0105c\u0105, kt\u00f3ra przeprowadzi bezp\u0142atn\u0105 walidacj\u0119. Natomiast na podstawie Rozporz\u0105dzenia z 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych plan\u00f3w nauczania dla publicznych szk\u00f3\u0142 (Rozporz\u0105dzenie Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych plan\u00f3w nauczania dla publicznych szk\u00f3\u0142<\/a>) dyrektor mo\u017ce uj\u0105\u0107 w szkolnym planie nauczania obowi\u0105zkowe zaj\u0119cia edukacyjne przygotowuj\u0105ce uczni\u00f3w danej klasy do kwalifikacji wolnorynkowej lub kwalifikacji sektorowej zwi\u0105zanej z nauczanym zawodem. <\/p>\n\n\n\n

Teoria tak. Praktycznie<\/strong> \u2013 to jeszcze nie dzia\u0142a<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Pomimo mo\u017cliwo\u015bci prawnych i zach\u0119t ze strony zar\u00f3wno IBE PIB, jak i MEN w szko\u0142ach wdra\u017ca si\u0119 kwalifikacje ZSK z regu\u0142y w formie projektowej, z udzia\u0142em firm szkoleniowych. Dyrektorzy szk\u00f3\u0142 wskazuj\u0105 na brak kadry i pieni\u0119dzy. Aby przygotowa\u0107 uczni\u00f3w do walidacji, nauczyciel musia\u0142by sam uzyska\u0107 dodatkowe kwalifikacje, a ponadto szko\u0142y nie zawsze s\u0105 dobrze przygotowane technicznie do prowadzenia zaj\u0119\u0107 specjalistycznych, poniewa\u017c brakuje im zaplecza technicznego i \u015brodk\u00f3w na materia\u0142y. Warto postawi\u0107 pytanie, na ile to jest realny problem, a na ile ta sytuacja wynika z braku przekonania do korzy\u015bci zwi\u0105zanych z wdro\u017ceniem ZSK.<\/p>\n\n\n\n

ZSK<\/strong> \u2013  lubi\u0119 to<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Tymczasem rozw\u00f3j edukacji ustawicznej, powstanie Bran\u017cowych Centrum Umiej\u0119tno\u015bci i wpisywanie do ZRK kolejnych kwalifikacji wolnorynkowych i sektorowych wymaga od szk\u00f3\u0142 zmiany perspektywy spojrzenia na ZSK. Nale\u017cy dostrzec w ZSK szans\u0119 na rozw\u00f3j oferty kszta\u0142cenia, wzmocnienie potencja\u0142u i atrakcyjno\u015bci szk\u00f3\u0142 bran\u017cowych, do kt\u00f3rych z roku na rok trafia coraz wi\u0119cej absolwent\u00f3w szk\u00f3\u0142 podstawowych (Edukacja w Polsce \u2013 trendy i statystyki wspieraj\u0105ce decyzj\u0119 o kszta\u0142ceniu bran\u017cowym<\/a>). W d\u0142u\u017cszej perspektywie przetrwaj\u0105 tylko te szko\u0142y, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 oferowa\u0142y co\u015b wi\u0119cej ni\u017c \u201eprogram nauczania w zawodzie\u201d. Ju\u017c dzi\u015b wielu dyrektor\u00f3w poszukuje mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142pracy z instytucjami rynku pracy i firmami komercyjnymi na rzecz tworzenia przestrzeni nowoczesnego, innowacyjnego kszta\u0142cenia. Przyk\u0142adem s\u0105 cho\u0107by dzia\u0142ania zwi\u0105zane z powstawaniem BCU i wymogiem wsp\u00f3\u0142pracy tych\u017ce centr\u00f3w z partnerami bran\u017cowymi na rzecz walidacji i certyfikowania kwalifikacji uprzednio wpisanych do ZRK. <\/p>\n\n\n\n

Certyfikat w r\u0119ku<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Ucze\u0144 ko\u0144cz\u0105cy 5-letnie technikum \u017cywienia ma obecnie realn\u0105 szans\u0119 posiada\u0107 w swoim portfolio kilka kwalifikacji: dwie kwalifikacje szkolne potwierdzone egzaminami zawodowymi (HGT.02. Przygotowanie i wydawanie da\u0144; HGT.12. Organizacja \u017cywienia i us\u0142ug gastronomicznych) oraz kwalifikacje wolnorynkowe, np. Przygotowywanie potraw zgodnie z trendami rynkowymi i zasadami zdrowego \u017cywienia oraz Przygotowywanie i podawanie kawy (Barista. Kwalifikacja dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w kawy i nie tylko!<\/a>). Kwalifikacje rynkowe mo\u017ce naby\u0107 np.  podczas zaj\u0119\u0107 teoretycznych zawodowych lub dodatkowych \u2013 projektowych. Bez wzgl\u0119du na \u015bcie\u017ck\u0119 uzyskania kwalifikacji takie portfolio czyni ucznia zdecydowanie atrakcyjniejszym na rynku pracy. Ten przyk\u0142ad najlepiej pokazuje, \u017ce polska szko\u0142a nie ma innego kierunku rozwoju, je\u015bli chce sprosta\u0107 wymaganiom naszych czas\u00f3w i by\u0107 naprawd\u0119 innowacyjna.<\/p>\n\n\n\n

El\u017cbieta Urba\u0144ska-Golec<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na spotkaniach bran\u017cowych organizowanych cyklicznie przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (Projekt FERS \u2013 Porozumienie bran\u017cowe na rzecz kszta\u0142cenia i szkolenia zawodowego) przedstawiciele wszystkich \u015brodowisk zwi\u0105zanych z rynkiem pracy wskazuj\u0105 zgodnie na potrzeb\u0119 dostosowania kszta\u0142cenia zawodowego w Polsce do dynamicznego rozwoju rynku pracy oraz zmieniaj\u0105cych si\u0119 technologii. O ile jeszcze kilka lat temu by\u0142a mowa o \u201ezr\u00f3wnowa\u017conym […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":18183,"parent":18160,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[53,47,547],"autor":[],"class_list":["post-18182","kwartalnik","type-kwartalnik","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-funduszeeuropejskie","tag-funduszeue","tag-kwartalnik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kwartalnik"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18185,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18182\/revisions\/18185"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kwartalnik\/18160"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18182"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwalifikacje.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=18182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}