Polska Rama Kwalifikacji (PRK) porządkuje kwalifikacje zdobywane w edukacji – formalnej i pozaformalnej. Rama ma osiem poziomów. Każdy z nich opisuje, co wiesz, co umiesz i jakie masz kompetencje społeczne. Poziomy 1 i 2 uwzględniają proste zadania i nieduży zakres samodzielności i odpowiedzialności. Jednak te kwalifikacje dają możliwość dalszej edukacji i rozwoju, jak i pozwalają wejść na rynek pracy.
Najpierw poziom PRK 1
Poziom PRK 1 jest właściwy dla najprostszych kwalifikacji. Tu potrzebne są elementarna wiedza i podstawowe umiejętności. Osoba z kwalifikacją na poziomie PRK 1 potrafi wykonywać nieskomplikowane zadania według instrukcji, zawsze też ktoś nadzoruje jej pracę. A jakie trzeba mieć umiejętności? W większości obejmują one wykonywanie prostych czynności, takich jak pakowanie produktów czy prace porządkowe. Taka osoba potrafi korzystać z podstawowych narzędzi, przeprowadzi też bardzo proste pomiary obiektów, zjawisk i procesów. Kompetencje społeczne są ważne, ale koncentrują się głównie na współpracy w zespole oraz przestrzeganiu ustalonych zasad.
To pierwszy krok − osoba z taką kwalifikacją zdobywa doświadczenia, buduje w sobie poczucie sprawczości i świadomość swoich kompetencji.
Kolejny krok – poziom PRK 2
Poziom PRK 2 oznacza nieco wyższy poziom samodzielności i szerszy zakres umiejętności. Osoba, która ma kwalifikację na tym poziomie, rozumie już podstawowe zależności. Potrafi też wykonywać proste zadania samodzielnie, choć nadal ktoś ją częściowo wspiera. Ma wiedzę, dzięki której może korzystać z odpowiednich narzędzi, maszyn i urządzeń. Wie, gdzie powinna szukać dodatkowych informacji, umie ocenić, czy są użyteczne. Potrafi też wykorzystać procedury, żeby sprawdzić rezultat własnej pracy. Dzięki zdobytym kompetencjom społecznym jest gotowa przyjąć też większą odpowiedzialność za własne działania oraz współpracę z innymi. Taka osoba jest gotowa nawiązywać i utrzymywać kontakty zawodowe.
Poziom PRK 2 oznacza więc większą samodzielność, odpowiedzialność za rzetelną realizację zadań i jakość pracy zespołu.
Kwalifikacje w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji
Wszystkie kwalifikacje w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK) mają przypisany poziom PRK. Rejestr ten zbiera i udostępnia informacje o kwalifikacjach nadawanych przez różne instytucje – szkoły, firmy szkoleniowe czy organizacje branżowe.
Kwalifikacje z przypisanymi poziomami 1 i 2 PRK mają charakter ogólny (to np. świadectwo ukończenia szkoły podstawowej), ale też i praktyczny (np. są związane z prostymi pracami pomocniczymi w gastronomii, usługach czy przy organizacji wydarzeń). Umożliwiają one wejście na rynek pracy prawie wszystkim osobom, nawet tym, dla których edukacja czy potwierdzanie swoich umiejętności i doświadczeń są trudne.
Kwalifikacje a włączanie na rynek pracy
Dla niektórych osób kwalifikacje z przypisanymi poziomami 1 i 2 PRK mogą wydawać się proste, są one jednak nadal bardzo potrzebne. Wspierają też aktywizację zawodową tych grup, którym czasem trudniej odnaleźć się na rynku. Te kwalifikacje pozwalają np. osobom z niepełnosprawnościami intelektualnymi potwierdzić swoje kompetencje, wiedzę i umiejętności oraz przygotować się do wejścia na rynek pracy.
Kwalifikacje:
- potwierdzają umiejętności praktyczne,
- zwiększają szanse na zatrudnienie,
- budują samodzielność i poczucie własnej wartości,
- wspierają aktywizację w życiu społecznym.
Cenni pracownicy
Warto podkreślić, że osoby z niepełnosprawnościami intelektualnymi nie mogą być postrzegane wyłącznie przez pryzmat ograniczeń – są wartościowymi pracownikami i wsparciem na rynku pracy. To bardzo zróżnicowana grupa – najwięcej jest osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, wśród z nich znajdą się np. osoby ze słabszą podzielnością uwagi czy takie, które mają obniżoną zdolność koncentracji. Osoby te są na ogół jednak samodzielne i zaradne społecznie (zob. Dunaj, 2023).
Według raportu Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badawczego „osoby z niepełnosprawnością intelektualną to osoby rzetelne, zmotywowane do pracy oraz dokładne, które są w stanie nauczyć się wielu prostych prac przydatnych do wykonywania różnych zawodów” (zob. Pawłowska-Cyprysiak i Hildt-Ciupińska, 2022).
Kwalifikacje z poziomów 1 i 2 PRK pomagają obiektywnie potwierdzić kompetencje tych osób. Dzięki temu pracodawca otrzymuje jasną informację o tym, jakie zadania dana osoba potrafi wykonywać.
Duże zmiany dla rynku i dla pracowników
Nawet najprostsze kwalifikacje mają znaczenie dla funkcjonowania rynku pracy. Pracownicy wykonujący podstawowe zadania są częścią zespołów, a ich praca wpływa na działania innych osób. Dostępność dla osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi kwalifikacji z przypisanymi poziomami 1 i 2 PRK pokazuje, że osoby te chcą i mogą być pełnoprawnymi i wartościowymi uczestnikami rynku pracy – kompetentnymi, zaangażowanymi i potrzebnymi w wielu obszarach gospodarki.
Sprawdź w ZRK kwalifikacje na poziomach 1 i 2 PRK, np.:
Pracownik pomocniczy mechanika
Projektowanie i wytwarzanie prostych wyrobów odzieżowych
Asystowanie w przygotowaniu potraw
Certyfikat umiejętności komputerowych – poziom podstawowy
Zobacz nagranie Możliwość zatrudniania uczniów szkół przysposabiających do pracy
Zapraszamy do kontaktu firmy, które chciałyby certyfikować kwalifikacje:
Obróbka wstępna warzyw i owoców
Pakowanie posiłków i pomoc w dostarczaniu do odbiorcy
Wstępna i cieplna obróbka mięsa i ryb
Zobacz, jak zostać instytucją certyfikującą: https://kwalifikacje.gov.pl/dla-instytucji/instytucje-certyfikujace/
Sprawdź źródła:
Dunaj, M. (2023). Możliwość uzyskiwania kwalifikacji cząstkowych przez osoby z niepełnosprawnościami. IBE PIB, 29.Pawłowska-Cyprysiak, K., Hildt-Ciupińska, K. (2022). Praca i zatrudnienie osób z niepełnosprawnością intelektualną.CIOP-PIB,11.