Czy wiesz, kogo szukają do pracy w Twoim województwie? Sprawdzasz prognozy, jakie zawody będą potrzebne w następnych latach? Jeśli interesuje Cię rynek pracy i chcesz znaleźć profesje, które nie znikną po roku, możemy podpowiedzieć kilka źródeł, do których warto sięgnąć.
Co się dzieje z rynkiem pracy w Europie?
Zmiany na rynku pracy są widoczne nie tylko w Polsce. Przykładem instytucji, która zbiera informacje z krajów Unii Europejskiej jest CEDEFOP, czyli Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (fr. Centre Européen pour le Développement de la Formation Professionnelle).
Co aktualnie podkreślają analizy CEDEFOP-u? Kładą one nacisk choćby na to, że:
- specjaliści przenoszą się za granicę w poszukiwaniu pracy – braki w wybranych sektorach powodują migracje pracowników,
- niektóre zawody są coraz bardziej automatyzowane,
- pojawiają się też stanowiska wymagające nowych zestawów umiejętności.
Najnowsze prognozy CEDEFOP dotyczą lat 2022–2035 i pokazują zarówno wzrosty, jak i spadki zapotrzebowania na wiele zawodów. Centrum zwraca uwagę, że zmniejszy się zatrudnienie np. w rolnictwie, leśnictwie, górnictwie, usługach dostarczania energii. Jednak zdecydowanie więcej pracowników będzie zatrudnianych w takich obszarach, jak:
- opieka zdrowotna,
- informatyka,
- technologie związane z komunikacją,
- w obsłudze klienta oraz
- w pomocy społecznej.
Wyniki pokazują, że dużą rolę będą odgrywać wysoko wykwalifikowani pracownicy – zarówno w pracach fizycznych, jak i umysłowych.
Gdzie szukać danych o zapotrzebowaniu na specjalistów w Polsce?
Oczywiście wiele placówek naukowych i instytutów badawczych, prywatnych firm czy niezależnych naukowców zarówno w Polsce, jak i za granicą prowadzi własne analizy. Wybraliśmy kilka sprawdzonych źródeł, gdzie możesz znaleźć informacje m.in. o zawodach, branżach, prognozach zapotrzebowania czy innych aspektach rynku pracy w kraju.
Główny Urząd Statystyczny (GUS)
Duże analizy rynku pracy prowadzi Główny Urząd Statystyczny. Analizuje on stan bezrobocia, ale też potrzeby konkretnych branż czy poziom zatrudnienia w konkretnych zawodach.
Według danych na koniec I kwartału 2026 r. było ponad 100 tys. wolnych miejsc pracy, a w pierwszym miesiącu tego roku zatrudnionych było prawie 15 mln osób.
Od 2021 r. GUS co dwa lata przeprowadza badania zapotrzebowania rynku pracy. Wyniki ostatniej edycji pokazują, że podmioty gospodarcze, które były badane, poszukiwały w I kwartale 2024 r. łącznie 411,4 tys. pracowników i jest to o 3,0 pkt proc. mniej niż w analogicznym okresie 2021 r. Szczególnie poszukiwano wysoko wykwalifikowanych osób, 32,6% ofert to stanowiska dla specjalistów do spraw ekonomicznych i zarządzania. Jednak wyraźnie widać, że pracy nie brakowało też dla robotników przemysłowych (w tym budowlanych) i rzemieślników.
Nie możemy też pominąć „Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności” (BAEL). Dzięki tym badaniom możemy się choćby dowiedzieć, w którym województwie rynek pracy jest najbardziej dynamiczny, czy i jak pracownicy łączą pracę z nauką lub jakie są najczęściej wybierane formy zatrudnienia czy ile czasu spędzają w pracy.
Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN)
Co roku Ministerstwo Edukacji Narodowej publikuje prognozę zapotrzebowania na specjalistów szkolnictwa branżowego w Polsce. W tym roku na ogólnej liście zawodów o szczególnym znaczeniu dla kraju znalazły się m.in. takie zawody, jak: automatyk, cieśla, elektryk, kierowca mechanik, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechatronik, monter izolacji przemysłowych czy technik budowy dróg. Warto też spojrzeć na listy w podziale na województwa i na poziomy zapotrzebowania na konkretne profesje.
Polska Agencja Rozwoju i Przedsiębiorczości (PARP)
PARP razem z Uniwersytetem Jagiellońskim prowadzi cykliczne badanie rynku pracy i czynników, które na niego wpływają. „Badanie kapitału ludzkiego” (BKL) obejmuje różne aspekty działania rynku i różne grupy badanych. Obecnie zespół analizuje, czy przedsiębiorstwa są gotowe wdrożyć rozwiązania z dziedziny sztucznej inteligencji i z nich skutecznie skorzystać, a także czym są tzw. ukryte zasoby rynku pracy, czyli kobiety i opiekunowie osób zależnych, osoby starsze i młode, cudzoziemcy oraz osoby z niepełnosprawnością, i jak zaktywizować te osoby lub przekonać pracodawców do ich zatrudnienia (sprawdź raporty z badania).
Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie
„Barometr zawodów” to jednoroczna prognoza, którą opracowuje Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie. Pokazuje ona zapotrzebowanie na specjalistów w każdym z powiatów, na poziomach województw oraz kraju. Barometr dzieli zawody na trzy grupy:
- deficytowe − gdy pracodawcy mają problem, żeby znaleźć kandydatów do pracy,
- zrównoważone − takie, w których wolnych miejsc pracy jest mniej więcej tyle samo, co zainteresowanych nią osób,
- nadwyżkowe − gdy chętnych jest więcej niż miejsc pracy.
Warto sprawdzić, jak wygląda zapotrzebowanie − możesz skorzystać z filtrów i wybrać tylko te zawody, które Cię najbardziej interesują, np. na elektryków lub kierowców samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych, a także porównać je z poprzednimi latami, innymi profesjami czy zestawić ze sobą całe branże.
Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji i Kompas szkolnictwa branżowego
Jeśli poszukujesz aktualnych i rzetelnych informacji o branżach i kwalifikacjach, sprawdź:
- Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji − to publiczna baza opisów kwalifikacji włączonych do ZSK. Można w niej sprawdzić, czego dotyczy dana kwalifikacja, jakie efekty uczenia się potwierdza, kto może ją nadać i w jaki sposób można ją uzyskać. To przydatne narzędzie, w sytuacji gdy porównujesz możliwe ścieżki rozwoju albo chcesz zweryfikować, co faktycznie potwierdza certyfikat;
- Kompas szkolnictwa branżowego − znajdziesz tu jasne wyjaśnienia, na czym dany zawód polega i jak go możesz zdobyć, gdzie w Polsce są szkoły, które przygotowują do tej profesji. Zyskasz także możliwość porównania kwalifikacji i wskazówki, w których zawodach absolwenci zarabiają najwięcej lub jak szybko znajdują pracę po szkole.
Co mówią wydane certyfikaty kwalifikacji włączonych do ZSK?
Zbierane kwartalnie i rocznie dane również nakreślają panujące wśród pracowników w Polsce tendencje. Pokazują one, że coraz częściej sięgają oni po oficjalne kwalifikacje. W 2025 r. liczba wydanych certyfikatów wzrosła o ponad 320% względem liczby certyfikatów wydanych w roku poprzednim: w 2025 roku było to ponad 15 tys., a 2024 r. − ok. 3,6 tys. (dane własne). Co to oznacza? To wskazuje, że rośnie popyt na kwalifikacje wolnorynkowe oraz kwalifikacje sektorowe − czyli te oficjalne, choć pochodzące spoza edukacji formalnej. Coraz częściej patrzymy na rozwój edukacyjno-zawodowy jak na długofalowe przedsięwzięcie, które sprzyja awansom, przebranżowieniu i podnoszeniu swoich kompetencji w całym okresie zatrudnienia. Elastyczne, krótkie formy zdobywania umiejętności i ich potwierdzania mają to ułatwiać i pomagać szybko reagować na najnowsze potrzeby rynku.
Wartościowe źródło wiedzy może być Twoim drogowskazem
Choć raporty i oficjalne opracowania nie są raczej lekką lekturą do kawy, warto po nie sięgać. Diagnozują one m.in. aktualny stan gospodarki lub zatrudnienia, przekazują prognozy na najbliższe lata oraz pozwalają lepiej odnaleźć się na rynku pracy zarówno w Polsce, jak i za granicą. Decyzje edukacyjne i zawodowe bywają trudne, niezależnie od tego, czy chcesz mieć stabilny zawód na wiele lat, czy szybko reagować na zmiany technologiczne lub inne innowacje. Sprawdzone źródło może być zatem doskonałym punktem wyjścia i wsparciem w wyborze ścieżki rozwoju.
Chcesz wiedzieć więcej?
Sprawdź:
- „Barometr zawodów” dla swojego powiatu,
- prognozę MEN, jeśli rozważasz szkołę branżową lub technikum,
- Kompas szkolnictwa branżowego, jeśli chcesz porównać różne zawody,
- Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji, jeśli chcesz wiedzieć, co potwierdza dana kwalifikacja i gdzie można ją uzyskać.