Zmiany w firmie już nie dziwią. Nawet w instytucjach publicznych innowacje technologiczne czy nowe przepisy wprowadzają co i rusz modyfikacje zakresu obowiązków – wymuszają, by pracownicy mieli nowe kompetencje i wiedzę. Czy trzeba od razu szukać nowych pracowników zewnętrznych? Nie zawsze – tu z pomocą przychodzą upskilling i reskilling.
Znane potrzeby a nowe pojęcia
Gdy liczy się ciągłość procesu, lojalność i zaufanie, dobrym rozwiązaniem może być przekwalifikowanie pracownika, który zna już firmę, pracuje w niej od lat. Zmiany kwalifikacji mogą mieć różny zakres. Coraz częściej używane są w tym kontekście pojęcia upskillingu i reskillingu (zob. raport Polskiej Agencji Rozwoju i Przedsiębiorczości – PARP). W bardzo skrótowym ujęciu:
- Upskilling to inaczej podnoszenie kompetencji. To proces, w którym zdobywasz nowe umiejętności w ramach obecnej ścieżki zawodowej, czyli grafik uczy się obsługi nowych narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, a księgowy opanowuje zaawansowane systemy automatyzacji rozliczeń.
- Reskilling to przekwalifikowanie. To proces, dzięki któremu zdobywasz zupełnie nowe kwalifikacje, aby móc wykonywać inny zawód – czyli gdy np. obecnie pracujesz jako przedstawiciel handlowy, a będziesz mógł testować najnowsze gry komputerowe.
Dlaczego to jest takie istotne? Według Światowego Forum Ekonomicznego (World Economic Forum – WEF) do 2030 roku ponad miliard pracowników na świecie będzie musiało przejść proces reskillingu (zob. postulaty WEF). Ciągłe zmiany, szczególnie technologiczne czy ekologiczne (tzw. zielona transformacja), wymuszają na nas nowe podejście do pojęć zawodu i kwalifikacji.
Idea uczenia się przez całe życie wykracza poza edukację formalną
Idea uczenia się przez całe życie (ang. lifelong learning) nie musi oznaczać tylko realizacji polityk państw czy wytycznych organizacji światowych. Może to być Twoje realne doświadczenie – możesz łączyć swoje zainteresowania, ciekawość świata, próbować różnych kierunków, nie ograniczać się do edukacji szkolnej. Wszystko to wspiera Twój rozwój osobisty i zawodowy. Formalne wykształcenie zdobyte w młodości to mocny fundament, ale kolejne kursy, szkolenia, doświadczenie zawodowe i samodzielna nauka również tworzą Twoje CV.
Co zrobić, gdy chcesz oficjalnie potwierdzić swoje umiejętności? Z pomocą przyjdą portal kwalifikacje.gov.pl i Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (ZRK).
Portal i Rejestr – systemowe wsparcie
Portal to nie tylko zestaw najważniejszych informacji. Oczywiście, znajdziesz tu zbiór instrukcji i podpowiedzi w formie dłuższych publikacji czy krótkich artykułów. Jest to też jednak miejsce, gdzie możesz skorzystać z bezpłatnych aplikacji. Pomogą Ci one określić Twoje kompetencje i potencjał, podpowiedzą cele i właściwe kwalifikacje. Narzędzia są dopasowane do wieku i potrzeb użytkownika – np. Kompas szkolnictwa branżowego kierowany jest do osób, które szukają odpowiedniej szkoły zawodowej, z kolei chatbot ZeteRKa doradzi każdemu, kto potrzebuje ustalić swoje kompetencje i nakreślić kierunek drogi rozwoju.
A jeśli masz ochotę samodzielnie przeglądać i porównywać kwalifikacje, wykorzystaj Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji – ogólnopolską bazę, do której włączono już ponad 19 tysięcy kwalifikacji (stan na koniec IV kwartału 2025 roku).
Jak to narzędzie może pomóc w procesach upskillingu i reskillingu?
- Zdefiniuj cel: czy chcesz być lepszy w tym, co robisz (upskilling), czy potrzebujesz zupełnie nowego kierunku (reskilling).
- Zrób audyt: wejdź do Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji i sprawdź, jakie kwalifikacje są już przypisane dla Twojej branży, a jakie są dostępne w obszarze, który Cię interesuje.
- Sprawdź swój poziom: każda kwalifikacja w Rejestrze ma określony poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) – to da Ci pewność, co już masz i jaki może być Twój następny krok.
- Wybierz drogę certyfikacji: w karcie kwalifikacji znajdziesz informacje, gdzie możesz ją zdobyć lub jak możesz potwierdzić swoje umiejętności, wiedzę i kompetencje.
- …i działaj!
ZRK – źródło danych i wiedzy nie tylko o kwalifikacjach
Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji to potężne narzędzie, które pomaga tym, którzy poszukują dla siebie nowych kwalifikacji czy informacji o rynku pracy, i tym, którzy dają zatrudnienie, szkolą lub doradzają. Z roku na rok w Rejestrze przybywa danych i kwalifikacji. Warto przyjrzeć się danym zebranym do 31 grudnia 2025 – pokazują one skalę działania ZRK, czyli najważniejsze kwestie związane z certyfikatami, kwalifikacjami czy wreszcie z obsługą i rozwojem tego narzędzia.
Sprawdź podsumowanie działań w 2025 roku, czyli „ZRK w liczbach”:
- animacja: link do YouTube,
- prezentacja: plik PDF (1683 kB).
Czas na zmiany?
Upskilling i reskilling to już stałe elementy życia zawodowego, reakcja na dynamiczne transformacje na rynku. Choć dla pracownika oznaczają one zmiany i wysiłek, mogą realnie wpłynąć na polepszenie warunków pracy i dobrostanu.
Czasem nawet jedna nowa kwalifikacja może coś zmienić – pomóc w awansie, rozwoju Twoich kompetencji czy w przekwalifikowaniu. Mamy nadzieję, że portal i Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji pomogą Ci ją znaleźć.
Chcesz wiedzieć więcej?
O raporcie „ZRK w liczbach” przeczytasz tu: link do artykułu.
Więcej informacji o reskillingu znajdziesz tu: link do artykułu.
O wyborach ścieżki życiowej i uczeniu się przez całe życie posłuchasz tu: link do podcastu.
Sprawdź źródła
Polska Agencja Rozwoju i Przedsiębiorczości (2025). Reskilling i upskilling jako odpowiedź na zmiany na rynku pracy. https://en.parp.gov.pl/storage/publications/pdf/Raport-tematyczny_re-upskilling_dost.pdf (dostęp: 22.04.2026)
World Economic Forum (2026, 23 stycznia). How the Reskilling Revolution will prepare future workers. https://www.weforum.org/impact/reskilling-revolution-preparing-1-billion-people-for-tomorrows-economy/ (dostęp: 22.04.2026)