FAQ – pytania i odpowiedzi

Aktualizacja: 06.10.2026

Udostępnij:

• Udostępnij na Facebooku
• Udostępnij na Twitterze
• Udostępnij na LinkedIn

Tu znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. Najpierw w spisie treści zaznacz rolę, którą chcesz pełnić lub pełnisz w ZSK.

Wnioskodawcy

I. Wniosek o włączenie kwalifikacji do ZSK

Kto może wystąpić z wnioskiem o włączenie kwalifikacji?
Wnioskodawcą może być:
– dla kwalifikacji wolnorynkowych każda instytucja, która prowadzi zorganizowaną działalność w obszarze gospodarki, rynku pracy, edukacji lub szkoleń;
– dla kwalifikacji sektorowych sektorowa rada ds. kompetencji oraz organizacja o zasięgu ogólnokrajowym, która prowadzi działalność statutową w danej branży (np. izby gospodarcze, stowarzyszenia wpisane do KRS).

Czy można włączyć kwalifikację podobną do już istniejącej?
– Można. Taka kwalifikacja musi mieć jednak merytoryczne uzasadnienie. Takie uzasadnienie przygotowuje wnioskodawca i wpisuje je do wniosku o włączenie kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK). 

Jak sprawdzić, czy w ZSK jest już podobna kwalifikacja?
– Wnioskodawca powinien sprawdzić, czy kwalifikacja, którą zgłasza do włączenia do ZSK, nie jest zbyt podobna do kwalifikacji już istniejących w tym systemie. Aby to zweryfikować, może porównać kwalifikacje:

• w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK),
• na liście złożonych wniosków: link do listy,
• wśród konsultowanych wniosków: link do wniosków.

Czy wnioskodawca sam wybiera ministra właściwego?
– Podmiot prowadzący Rejestr (Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy – IBE PIB) ma obowiązek wspomagać wnioskodawców np. w ustalaniu, który minister jest właściwy do rozpatrzenia ich wniosku.

II. Koszty i terminy

Ile kosztuje złożenie wniosku?
– Opłata za złożenie wniosku o włączenie kwalifikacji wolnorynkowej lub sektorowej wynosi 2830 zł.

Czy w razie odrzucenia wniosku opłata jest zwracana?
– Opłata nie jest zwracana. Wnioskodawca może liczyć na zwrot pieniędzy tylko w dwóch przypadkach:

• jeśli wniosek nie zostanie rozpatrzony, ponieważ złożył go nieuprawniony podmiot lub 
• jeśli kwalifikacja we wniosku jest zbyt podobna do kwalifikacji już włączonej do ZSK.

Ile średnio trwa włączenie kwalifikacji do ZSK?
– Minister ma na rozpatrzenie wniosku 4 miesiące od dnia, w którym otrzymał dokument. Termin ten może zostać raz przedłużony o kolejne 4 miesiące.

III. Współpraca z wnioskodawcą, ocena wniosku 

Kto merytorycznie ocenia wniosek?
– Zespół ekspertów sporządza opinię o celowości włączenia kwalifikacji oraz rekomendację dotyczącą poziomu PRK. Potrzebna jest również ocena rekomendacji, którą wystawia Rada Interesariuszy.

Czy wnioskodawca ma wpływ na proces oceny?
– Tak, ma. Ustawa przewiduje współpracę między ministrem, ekspertami a wnioskodawcą. Polega ona m.in. na konsultowaniu korekt opisu kwalifikacji.

Co się dzieje, gdy minister rozpatrzy wniosek negatywnie?
– Minister musi przedstawić uzasadnienie swojej decyzji. Wnioskodawcy nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

IV. Certyfikowanie kwalifikacji przez wnioskodawcę 

Czy włączenie kwalifikacji oznacza, że wnioskodawca automatycznie może ją nadawać?
– Nie. Aby nadawać kwalifikację i wydawać certyfikaty, podmiot musi złożyć osobny wniosek o nadanie uprawnień do certyfikowania. 

Czy wnioskodawca musi dodatkowo zapłacić, jeśli chce złożyć wniosek o nadanie uprawnień do certyfikowania?
– Tak. Wiąże się to z dodatkową opłatą w wysokości 14 151 zł (lub 7075,5 zł, jeśli wniosek składa podmiot, który wcześniej wnioskował o włączenie tej kwalifikacji).

V. Kwalifikacja w ZRK

Jakie informacje o kwalifikacji będą widoczne publicznie?
– W Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji znajdą się m.in. efekty uczenia się, wymagania dotyczące walidacji, przypisany poziom PRK oraz lista instytucji uprawnionych do certyfikowania.

Czy raz włączona kwalifikacja zostaje w systemie na zawsze?
– Niekoniecznie. Minister sprawdza kwalifikację co najmniej raz na 10 lat. Jeśli w ciągu ostatnich 5 lat nie wydano żadnego certyfikatu dla danej kwalifikacji, może ona otrzymać status kwalifikacji archiwalnej.

---

Ministrowie właściwi

I. Zakres kompetencji i właściwość ministra

Za co dokładnie odpowiada minister właściwy w ramach ZSK?
– Minister kierujący danym działem administracji rządowej jest właściwy w sprawach włączania kwalifikacji należących do tego działu do ZSK, ich funkcjonowania oraz sprawuje nadzór nad walidacją i certyfikowaniem tych kwalifikacji.

Jak postąpić, gdy wniosek trafi do niewłaściwego resortu? Czy wniosek zostanie zwrócony do wnioskodawcy, jeśli wskazał w nim niewłaściwego  ministra?
– Nieprawidłowe wskazanie właściwości ministra nie skutkuje zwrotem wniosku przez podmiot prowadzący Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (IBE),. IBE wspomaga wnioskodawcę w ustaleniu właściwego ministra i współpracuje w tym zakresie z ministrem koordynatorem ZSK,.

Czy minister może przekazać swoje uprawnienia innym podmiotom/instytucjom?
– Tak, minister może upoważnić: 

• podległe mu organy lub kierowników jednostek organizacyjnych, 
• organy samorządu zawodowego lub 
• organizacje gospodarcze. 

Podmioty te mogą: 

• rozpatrywać wnioski o włączenie kwalifikacji,
• dokonywać okresowych przeglądów kwalifikacji,
• wydawać decyzje o nadaniu uprawnień do certyfikowania,.

II. Procedura rozpatrywania wniosku i współpraca

Jakie są terminy rozpatrywania wniosków?
– Minister ma na rozpatrzenie wniosku 4 miesiące. Termin ten może zostać raz przedłużony o kolejne 4 miesiące.

Na czym polega obowiązkowa współpraca z wnioskodawcą? 
– Minister informuje wnioskodawcę o poszczególnych działaniach dotyczących wniosku, w tym o wynikach konsultacji. Z kolei zespół ekspertów konsultuje z wnioskodawcą swoje propozycje korekt doskonalących daną kwalifikację.

W jakich sytuacjach można pozostawić wniosek bez rozpatrzenia?
– Może to nastąpić, jeżeli podmiot, który złożył wniosek, nie był do tego uprawniony lub jeśli zgłoszona kwalifikacja jest zbyt podobna do kwalifikacji, która już jest w ZSK.

III. Eksperci i Rada Interesariuszy

Kogo minister powinien powołać do zespołu ekspertów?
– Zespół musi składać się z co najmniej trzech osób: minimum dwóch praktyków/specjalistów w danej dziedzinie oraz co najmniej jednej osoby z wiedzą o standardach opisywania kwalifikacji i zasadach ZSK. W składzie zespołu nie mogą być osoby, które uczestniczyły w przygotowaniu wniosku.

Co zrobić, gdy Rada Interesariuszy wyda negatywną opinię o rekomendowanym poziomie PRK?
– Jeśli Rada wyda taką opinię, minister przekazuje tę decyzję zespołowi ekspertów. Zespół musi się do niej odnieść i ponownie przedstawić lub sporządzić rekomendację poziomu PRK.

IV. Nadzór i zapewnianie jakości

Jakie obowiązki nadzorcze spoczywają na ministrze po włączeniu kwalifikacji?
– Minister nadzoruje walidację i certyfikowanie. Ma on też prawo przeprowadzać kontrole w instytucjach certyfikujących (IC), może żądać dokumentacji i wyjaśnień, a także zlecać podmiotom zewnętrznym przeprowadzenie ewaluacji zewnętrznej w trybie nadzwyczajnym, jeśli podejrzewa rażące nieprawidłowości.

Kiedy minister musi cofnąć uprawnienia instytucji certyfikującej?
– Minister cofa uprawnienia (w drodze decyzji administracyjnej z rygorem natychmiastowej wykonalności), jeśli IC:

• wydała certyfikaty osobom, które nie zdobyły pozytywnego wyniku walidacji,
• przestała spełniać warunki ustawowe, 
• nie usunęła uchybień w wyznaczonym terminie lub 
• w działaniach tej IC stwierdzono rażące nieprawidłowości.

Jak często minister musi dokonywać przeglądu włączonych kwalifikacji?
– Minister musi sprawdzać włączone kwalifikacje wolnorynkowe i sektorowe przynajmniej raz na 10 lat. Może to zrobić wcześniej, jeśli są ku temu ważne powody, np. potrzeby społeczne-gospodarcze. 

V. Zadania finansowe i rejestrowe

Jak minister ogłasza włączenie kwalifikacji?
– Informację o włączeniu kwalifikacji do ZSK minister obwieszcza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Jakie dane minister musi przekazać do ZRK?
Minister przekazuje do podmiotu prowadzącego rejestr (IBE PIB) m.in. informacje o:
– włączeniu kwalifikacji, 
– jej modyfikacji, 
– nadaniu jej statusu archiwalnego, a także
– dane o instytucjach certyfikujących i podmiotach zapewniających jakość.

---

Eksperci

I. Kompetencje ekspertów i sposób ich powoływanie do zespołów

Kto może zostać powołany do zespołu ekspertów?
– Zespół składa się z przynajmniej trzech osób. W jego skład wchodzą:

• co najmniej dwie osoby, które mają doświadczenie (pracują, nauczają lub oceniają)  w dziedzinie, do której należy dana kwalifikacja, oraz wiedzą, w którym kierunku będzie się rozwijać ten obszar;
• co najmniej jedna osoba, która wie, jakie są standardy opisywania kwalifikacji, zasady ich włączania do ZSK oraz przypisywania poziomuów PRK.

II. Główne zadania i obowiązki merytoryczne ekspertów

Jakie są dwa najważniejsze zadania zespołu ekspertów?
– Zespół powoływany jest przez ministra właściwego. Zespół:

1. sporządza opinie o celowości włączenia danej kwalifikacji do ZSK,
2. wydaje rekomendację dotyczącą przypisania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) do tej kwalifikacji.

Jak wygląda tryb pracy zespołu?
– Zespoły ekspertów pracują podczas posiedzeń – muszą być one dokumentowane. Szczegółowy tryb ich pracy, sposób przygotowywania opinii i rekomendacji znajduje się w odpowiednim rozporządzeniu ministra edukacji.

Na czym polega procedura przypisywania poziomu PRK?
– Eksperci porównują efekty uczenia się wymagane dla danej kwalifikacji z charakterystykami poziomów PRK (uniwersalnymi pierwszego stopnia oraz typowymi drugiego stopnia) i wydają na tej podstawie rekomendację. Musi ona zawierać uzasadnienie.

Co się dzieje, gdy Rada Interesariuszy zakwestionuje rekomendację?
– Jeśli opinia Rady Interesariuszy o rekomendacji ekspertów jest negatywna, minister przekazuje ją z powrotem do zespołu. Eksperci muszą odnieść się do uwag Rady i ponownie przedstawićsporządzić rekomendację.

III. Bezstronność ekspertów a konflikt interesów

Kto nie może zostać członkiem zespołu ekspertów?
– Zgodnie z ustawą w zespole nie mogą być osoby, które przygotowywały wniosek o włączenie danej kwalifikacji.

Jakie dodatkowe rygory prawne obowiązują ekspertów?
– Przy korzystaniu z usług ekspertów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia pracownika (Art. 24 KPA). Ma to zapewnić bezstronność procesu. Ponadto przepisy wykonawcze muszą uwzględniać zasady zapobiegania konfliktowi interesów.

IV. Współpraca ekspertów z wnioskodawcą

Czy eksperci mogą kontaktować się z podmiotem składającym wniosek?
– Tak. Eksperci mają obowiązek współpracy z wnioskodawcą podczas konsultowania z wnioskodawcą proponowanych przez zespół korekt w opisie kwalifikacji oraz podczas porównywania wymaganych efektów uczenia się.

V. Eksperci w szkolnictwie wyższym

Czy zasady są takie same dla kwalifikacji po studiach podyplomowych?
– Zespół ekspertów, który zajmuje się kwalifikacjami nadawanymi po studiach podyplomowych, powoływany jest przez uczelnię, instytut PAN lub instytut badawczy, a nie przez ministra. Jednak wymagania wobec ekspertów i ich zadania w przypadku kwalifikacji nadawanej przez uczelnie lub instytut są takie jak w odniesieniu do innych kwalifikacji.

---

PZZJ

I. Uzyskiwanie statusu PZZJ (wpis na listę)

Kto może zostać podmiotem zewnętrznego zapewniania jakości (PZZJ)?
– Funkcję tę może pełnić instytucja lub organizacja prowadząca zorganizowaną działalność w obszarze gospodarki, rynku pracy, edukacji lub szkoleń, która została wpisana na listę prowadzoną przez ministra koordynatora Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK).

Jakie warunki trzeba spełnić, aby trafić na listę?
Należy:

• mieć co najmniej 10-letnie doświadczenie w prowadzeniu działalności w zakresie gospodarki, rynku pracy, edukacji lub szkoleń;
• dysponować kadrą, która ma wiedzę o ZSK oraz o zasadach walidacji, a także doświadczenie w prowadzeniu ewaluacji lub audytów;
• mieć wewnętrzny system zapewniania jakości przeprowadzanych procesów;
• nie mieć zaległości podatkowych ani w opłacaniu składek ZUS/NFZ, nie być też w stanie likwidacji lub upadłości.

Czy instytucja może jednocześnie pełnić funkcję instytucji certyfikującej (IC) i PZZJ?
– Tak. IC może być PZZJ, ale z wyłączeniem kwalifikacji należących do tej samej grupy, w której jest kwalifikacja, którą sama nadaje.

Ile kosztuje wpis na listę i jak długo jest ważny?
– Opłata za wniosek o wpis wynosi 2000 zł. Wpis jest ważny przez 6 lat i może zostać raz przedłużony o kolejne 6 lat.

II. PZZJ a współpraca z instytucją certyfikującą

Jak PZZJ trafia do konkretnej instytucji certyfikującej?
– Minister właściwy przypisuje IC konkretny PZZJ. Minister zawiera z PZZJ umowę na pełnienie tej funkcji.

Ile podmiotów może nadzorować tę samą kwalifikację?
– W odniesieniu do danej kwalifikacji funkcję zewnętrznego zapewniania jakości może pełnić najwyżej 5 podmiotów z listy.

Czy PZZJ musi współpracować z innymi podmiotami PZZJ?
– Tak, podmioty zapewniające jakość tej samej kwalifikacji muszą współpracować, aby zapewnić spójny standard certyfikowania.

III. Zadania i uprawnienia PZZJ

Co konkretnie monitoruje PZZJ? 
PZZJ:

• monitoruje wewnętrzny system zapewniania jakości w IC,
• sprawdza, czy IC nadal spełnia wymagania ustawowe (kadrowe, organizacyjne, materialne),
• prowadzi ewaluację zewnętrzną walidacji i certyfikowania.

Jakie narzędzia kontrolne ma PZZJ? 
PZZJ:

• może żądać informacji i wglądu do dokumentacji IC, 
• ma prawo wstępu do siedziby IC, 
• może uczestniczyć w walidacji jako obserwator.

Jakie raporty musi sporządzać PZZJ?
PZZJ sporządza:

• co 5 lat raport z zewnętrznego zapewniania jakości dla każdej IC, z którą współpracuje,
• co 3 lata sprawozdanie dla ministrów właściwych z wykonywania zadań w danej grupie kwalifikacji.

IV. Obowiązki PZZJ i sankcje

O czym PZZJ musi niezwłocznie zawiadomić ministra? 
PZZJ zawiadamia natychmiast o:

• stwierdzonych nieprawidłowościach w IC, 
• fakcie, że IC przestała spełniać warunki ustawowe,
• zmianach we własnym statusie (np. o problemach finansowych lub braku kadry).

Kto kontroluje PZZJ?
– Nadzór nad PZZJ sprawuje minister koordynator ZSK. Może on przeprowadzać kontrolę prawidłowości wykonywania zadań.

Kiedy PZZJ może zostać skreślony z listy?
– Minister koordynator skreśla podmiot z listy m.in., gdy PZZJ:

• dwukrotnie odmówił zawarcia umowy z ministrem właściwym,
• nie usunął nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli,
• nie zawiadomił ministra o nieprawidłowościach w nadzorowanej IC,
• przestał spełniać warunki niezbędne do wpisu na listę.

Minister wydaje decyzję administracyjną o skreśleniu PZZJ z listy. Skutki tej decyzji są natychmiastowe – wygasają wszystkie umowy z ministrami. 

---

Rada Interesariuszy

I. Status i zadania Rady Interesariuszy

Jaka jest rola Rady Interesariuszy w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (ZSK)?
– Rada działa przy ministrze koordynatorze ZSK jako jego organ opiniodawczo-doradczy.

Jakie są główne zadania Rady?
Rada: 

• wspiera ministra koordynatora w zapewnianiu spójności rozwiązań w ramach ZSK, 
• monitoruje funkcjonowanie Systemu oraz opiniuje założenia i projekty aktów prawnych w tym obszarze;
• może występować do ministrów z pytaniami i propozycjami usprawnień systemowych.

Co opiniuje Rada?
Rada opiniuje:

• rekomendacje zespołów ekspertów dotyczące przypisania poziomu PRK do kwalifikacji włączanych do ZSK,
• celowość włączenia sektorowych ram kwalifikacji (SRK) do ZSK oraz ich zgodność z Polską Ramą Kwalifikacji. 

II. Skład i powoływanie członków

Kto wchodzi w skład Rady Interesariuszy?
– W skład Rady wchodzą przedstawiciele: 

• Krajowej Izby Gospodarczej (2 osoby), 
• organizacji pracodawców i związków zawodowych (po 2 osoby z każdej reprezentatywnej organizacji), 
• konferencji rektorów (akademickich, zawodowych i publicznych uczelni zawodowych – po 2 osoby), 
• Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (2 osoby), 
• podmiotów edukacji pozaformalnej (2 osoby), 
• strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (KWRiST) (4 osoby) oraz ministra koordynatora (2 osoby).

Jak długo trwa kadencja członka Rady?
– Kadencja trwa 4 lata i może zostać raz przedłużona na wniosek podmiotu zgłaszającego.

Kto kieruje pracami Rady?
– Rada wybiera spośród swoich członków przewodniczącego oraz od 2 do 5 wiceprzewodniczących.

III. Tryb pracy Rady i jej uprawnienia merytoryczne

Sektorowe rady

I. Uprawnienia sektorowych rad ds. kompetencji w zakresie sektorowych ram kwalifikacji

Czy rada ds. kompetencji działająca w ramach branży lub sektora może zainicjować włączenie sektorowej ramy kwalifikacji (SRK) do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK)?
– Tak, minister właściwy podejmuje działania w celu włączenia SRK do systemu m.in. na wniosek sektorowej rady ds. kompetencji.

Jakie ułatwienia przysługują radzie przy składaniu wniosku o SRK?
– Taki wniosek złożony bezpośrednio przez sektorową radę ds. kompetencji (działającą w danej branży) nie musi zawierać opinii innych reprezentantów branży lub sektora.

Czy opinia rady jest potrzebna, gdy wniosek o SRK składa inny podmiot?
– Tak, wniosek o włączenie SRK musi zawierać opinie reprezentantów branży, w szczególności opinie sektorowych rad ds. kompetencji działających w danym sektorze.

II. Włączanie i przegląd kwalifikacji sektorowych

Czy rada może wnioskować o włączenie konkretnej kwalifikacji sektorowej?
– Tak, sektorowa rada ds. kompetencji ma prawo do wystąpienia z wnioskiem o włączenie kwalifikacji sektorowej do ZSK.

Co się stanie, jeśli wniosek o kwalifikację sektorową złoży nieuprawniony podmiot?
– Wniosek nie zostanie rozpatrzony.

Czy rada ma wpływ na funkcjonowanie już włączonych kwalifikacji?
– Tak, na wniosek sektorowej rady ds. kompetencji minister właściwy może dokonać przeglądu kwalifikacji wolnorynkowej lub sektorowej w krótszym terminie niż standardowe 10 lat.

III. Rola w procesie certyfikacji (instytucja certyfikująca)

Czy sektorowa rada może sama nadawać kwalifikacje i wydawać certyfikaty?
– Tak, rada może wnioskować o nadanie uprawnień do certyfikowania danej kwalifikacji sektorowej.

Jakie warunki musi spełnić rada, aby zostać instytucją certyfikującą (IC)? 
– Aby zostać IC, rada: 

• musi zapewniać odpowiednie warunki kadrowe, organizacyjne i materialne do prowadzenia walidacji, 
• nie może być w stanie likwidacji lub upadłości, 
• nie może posiadać zaległości z tytułu podatków i składek na ubezpieczenia społeczne.

Czy rada jako wnioskodawca płaci pełną stawkę za uprawnienia do certyfikowania?
– Jeśli rada składała wniosek o włączenie danej kwalifikacji, to opłata za nadanie uprawnień do jej certyfikowania jest obniżona o połowę – wynosi 5000 zł.

IV. Współpraca i monitoring systemu

Czy rady są informowane o wnioskach składanych przez inne podmioty?
– Tak, minister właściwy przekazuje do wiadomości odpowiednim radom wnioski o włączenie kwalifikacji wolnorynkowych i sektorowych.

Jaka jest rola rady w pracach Rady Interesariuszy?

– Rada Interesariuszy zaprasza przedstawicieli sektorowej rady ds. kompetencji na posiedzenia, podczas których opiniuje się celowość włączenia sektorowej ramy kwalifikacji.

---