FAQ – pytania i odpowiedzi

Aktualizacja: 28.08.2026

Tu znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. Najpierw w spisie treści zaznacz rolę, którą chcesz pełnić lub pełnisz w ZSK.

Spis treści

Wnioskodawcy

I. Wniosek o włączenie kwalifikacji do ZSK

Kto może wystąpić z wnioskiem o włączenie kwalifikacji? Wnioskodawcą może być:
dla kwalifikacji wolnorynkowych każda instytucja, która prowadzi zorganizowaną działalność w obszarze gospodarki, rynku pracy, edukacji lub szkoleń;
dla kwalifikacji sektorowych sektorowa rada ds. kompetencji oraz organizacja o zasięgu ogólnokrajowym, która prowadzi działalność statutową w danej branży (np. izby gospodarcze, stowarzyszenia wpisane do KRS).
Czy można włączyć kwalifikację podobną do już istniejącej? Można. Taka kwalifikacja musi mieć jednak merytoryczne uzasadnienie. Takie uzasadnienie przygotowuje wnioskodawca i wpisuje je do wniosku o włączenie kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK).
Jak sprawdzić, czy w ZSK jest już podobna kwalifikacja?

Wnioskodawca powinien sprawdzić, czy kwalifikacja, którą zgłasza do włączenia do ZSK, nie jest zbyt podobna do kwalifikacji już istniejących w tym systemie. Aby to zweryfikować, może porównać kwalifikacje:

w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK),
na liście złożonych wniosków: link do listy,
wśród konsultowanych wniosków: link do wniosków.
Czy wnioskodawca sam wybiera ministra właściwego? Podmiot prowadzący Rejestr (Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy – IBE PIB) ma obowiązek wspomagać wnioskodawców np. w ustalaniu, który minister jest właściwy do rozpatrzenia ich wniosku.

II. Koszty i terminy

Ile kosztuje złożenie wniosku? Opłata za złożenie wniosku o włączenie kwalifikacji wolnorynkowej lub sektorowej wynosi 2830 zł.
Czy w razie odrzucenia wniosku opłata jest zwracana? Opłata nie jest zwracana. Wnioskodawca może liczyć na zwrot pieniędzy tylko w dwóch przypadkach:
jeśli wniosek nie zostanie rozpatrzony, ponieważ złożył go nieuprawniony podmiot lub
jeśli kwalifikacja we wniosku jest zbyt podobna do kwalifikacji już włączonej do ZSK.
Ile średnio trwa włączenie kwalifikacji do ZSK? Minister ma na rozpatrzenie wniosku 4 miesiące od dnia, w którym otrzymał dokument. Termin ten może zostać raz przedłużony o kolejne 4 miesiące.

III. Współpraca z wnioskodawcą, ocena wniosku

Kto merytorycznie ocenia wniosek? Zespół ekspertów sporządza opinię o celowości włączenia kwalifikacji oraz rekomendację dotyczącą poziomu PRK. Potrzebna jest również ocena rekomendacji, którą wystawia Rada Interesariuszy.
Czy wnioskodawca ma wpływ na proces oceny? Tak, ma. Ustawa przewiduje współpracę między ministrem, ekspertami a wnioskodawcą. Polega ona m.in. na konsultowaniu korekt opisu kwalifikacji.
Co się dzieje, gdy minister rozpatrzy wniosek negatywnie? Minister musi przedstawić uzasadnienie swojej decyzji. Wnioskodawcy nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

IV. Certyfikowanie kwalifikacji przez wnioskodawcę

Czy włączenie kwalifikacji oznacza, że wnioskodawca automatycznie może ją nadawać? Nie. Aby nadawać kwalifikację i wydawać certyfikaty, podmiot musi złożyć osobny wniosek o nadanie uprawnień do certyfikowania.
Czy wnioskodawca musi dodatkowo zapłacić, jeśli chce złożyć wniosek o nadanie uprawnień do certyfikowania? Tak. Wiąże się to z dodatkową opłatą w wysokości 14 151 zł (lub 7075,5 zł, jeśli wniosek składa podmiot, który wcześniej wnioskował o włączenie tej kwalifikacji).

V. Kwalifikacja w ZRK

Jakie informacje o kwalifikacji będą widoczne publicznie? W Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji znajdą się m.in. efekty uczenia się, wymagania dotyczące walidacji, przypisany poziom PRK oraz lista instytucji uprawnionych do certyfikowania.
Czy raz włączona kwalifikacja zostaje w systemie na zawsze? Niekoniecznie. Minister sprawdza kwalifikację co najmniej raz na 10 lat. Jeśli w ciągu ostatnich 5 lat nie wydano żadnego certyfikatu dla danej kwalifikacji, może ona otrzymać status kwalifikacji archiwalnej.

Ministrowie właściwi

I. Zakres kompetencji i właściwość ministra

Za co dokładnie odpowiada minister właściwy w ramach ZSK? Minister kierujący danym działem administracji rządowej jest właściwy w sprawach włączania kwalifikacji należących do tego działu do ZSK, ich funkcjonowania oraz sprawuje nadzór nad walidacją i certyfikowaniem tych kwalifikacji.
Jak postąpić, gdy wniosek trafi do niewłaściwego resortu? Czy wniosek zostanie zwrócony do wnioskodawcy, jeśli wskazał w nim niewłaściwego ministra?Nieprawidłowe wskazanie właściwości ministra nie skutkuje zwrotem wniosku przez podmiot prowadzący Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (IBE),. IBE wspomaga wnioskodawcę w ustaleniu właściwego ministra i współpracuje w tym zakresie z ministrem koordynatorem ZSK,.
Czy minister może przekazać swoje uprawnienia innym podmiotom/instytucjom? Tak, minister może upoważnić:
podległe mu organy lub kierowników jednostek organizacyjnych,
organy samorządu zawodowego lub
organizacje gospodarcze.

Podmioty te mogą:

rozpatrywać wnioski o włączenie kwalifikacji,
dokonywać okresowych przeglądów kwalifikacji,
wydawać decyzje o nadaniu uprawnień do certyfikowania,.

II. Procedura rozpatrywania wniosku i współpraca Rozpatrywanie wniosku

Jakie są terminy rozpatrywania wniosków? Minister ma na rozpatrzenie wniosku 4 miesiące. Termin ten może zostać raz przedłużony o kolejne 4 miesiące.
Na czym polega obowiązkowa współpraca z wnioskodawcą?

Minister informuje wnioskodawcę o poszczególnych działaniach dotycząch wniosku, w tym o wynikach konsultacji. Z kolei zespół ekspertów konsultuje z wnioskodawcą swoje propozycje korekt doskonalących daną kwalifikację.

W jakich sytuacjach można pozostawić wniosek bez rozpatrzenia? Może to nastąpić, jeżeli podmiot, który złożył wniosek, nie był do tego uprawniony lub jeśli zgłoszona kwalifikacja jest zbyt podobna do kwalifikacji, która już jest w ZSK.

III. Eksperci i Rada Interesariuszy

Kogo minister powinien powołać do zespołu ekspertów? Zespół musi składać się z co najmniej trzech osób: minimum dwóch praktyków/specjalistów w danej dziedzinie oraz co najmniej jednej osoby z wiedzą o standardach opisywania kwalifikacji i zasadach ZSK,,. W składzie zespołu nie mogą być osoby, które uczestniczyły w przygotowaniu wniosku.
Co zrobić, gdy Rada Interesariuszy wyda negatywną opinię o rekomendowanym poziomie PRK? Jeśli Rada wyda taką opinię, minister przekazuje tę decyzję zespołowi ekspertów. Zespół musi się do niej odnieść i ponownie przedstawić lub sporządzić rekomendację poziomu PRK.

IV. Nadzór i zapewnianie jakości

Jakie obowiązki nadzorcze spoczywają na ministrze po włączeniu kwalifikacji? Minister nadzoruje walidację i certyfikowanie. Ma on też prawo przeprowadzać kontrole w instytucjach certyfikujących (IC), może żądać dokumentacji i wyjaśnień, a także zlecać podmiotom zewnętrznym przeprowadzenie ewaluacji zewnętrznej w trybie nadzwyczajnym, jeśli podejrzewa rażące nieprawidłowości.
Kiedy minister musi cofnąć uprawnienia instytucji certyfikującej? Minister cofa uprawnienia (w drodze decyzji administracyjnej z rygorem natychmiastowej wykonalności), jeśli IC:

wydała certyfikaty osobom, które nie zdobyły pozytywnego wyniku walidacji,
przestała spełniać warunki ustawowe,
nie usunęła uchybień w wyznaczonym terminie lub
w działaniach tej IC stwierdzono rażące nieprawidłowości.
Jak często minister musi dokonywać przeglądu włączonych kwalifikacji? Minister musi sprawdzać włączone kwalifikacje wolnorynkowe i sektorowe przynajmniej raz na 10 lat. Może to zrobić wcześniej, jeśli są ku temu ważne powody, np. potrzeby społeczne-gospodarcze.

V. Zadania finansowe i rejestrowe Informowanie o kwalifikacjach

Jak minister ogłasza włączenie kwalifikacji? Informację o włączeniu kwalifikacji do ZSK minister obwieszcza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Jakie dane minister musi przekazać do ZRK? Minister przekazuje do podmiotu prowadzącego rejestr (IBE PIB) m.in. informacje o:
– włączeniu kwalifikacji,
– jej modyfikacji,
– nadaniu jej statusu archiwalnego, a także
– dane o instytucjach certyfikujących i podmiotach zapewniających jakość.

Eksperci

I. Kompetencje ekspertów i sposób ich powoływanie do zespołów

Kto może zostać powołany do zespołu ekspertów? Zespół składa się z przynajmniej trzech osób. W jego skład wchodzą:
- co najmniej dwie osoby, które mają doświadczenie (pracują, nauczają lub oceniają) w dziedzinie, do której należy dana kwalifikacja, oraz wiedzą, w którym kierunku będzie się rozwijać ten obszar;
- co najmniej jedna osoba, która wie, jakie są standardy opisywania kwalifikacji, zasady ich włączania do ZSK oraz przypisywania poziomuów PRK.

II. Główne zadania i obowiązki merytoryczne ekspertów

Jakie są dwa najważniejsze zadania zespołu ekspertów? Zespół powoływany jest przez ministra właściwego. Zespół:

sporządza opinie o celowości włączenia danej kwalifikacji do ZSK,
wydaje rekomendację dotyczącą przypisania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) do tej kwalifikacji.

Jak wygląda tryb pracy zespołu? Zespoły ekspertów pracują podczas posiedzeń – muszą być one dokumentowane. Szczegółowy tryb ich pracy, sposób przygotowywania opinii i rekomendacji znajduje się w odpowiednim rozporządzeniu ministra edukacji.
Na czym polega procedura przypisywania poziomu PRK? Eksperci porównują efekty uczenia się wymagane dla danej kwalifikacji z charakterystykami poziomów PRK (uniwersalnymi pierwszego stopnia oraz typowymi drugiego stopnia) i wydają na tej podstawie rekomendację. Musi ona zawierać uzasadnienie.
Co się dzieje, gdy Rada Interesariuszy zakwestionuje rekomendację? Jeśli opinia Rady Interesariuszy o rekomendacji ekspertów jest negatywna, minister przekazuje ją z powrotem do zespołu. Eksperci muszą odnieść się do uwag Rady i ponownie przedstawić~~sporządzić~~ rekomendację.

III. Bezstronność ekspertów a konflikt interesów

Kto nie może zostać członkiem zespołu ekspertów? Zgodnie z ustawą w zespole nie mogą być osoby, które przygotowywały wniosek o włączenie danej kwalifikacji.
Jakie dodatkowe rygory prawne obowiązują ekspertów? Przy korzystaniu z usług ekspertów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia pracownika (Art. 24 KPA). Ma to zapewnić bezstronność procesu. Ponadto przepisy wykonawcze muszą uwzględniać zasady zapobiegania konfliktowi interesów.

IV. Współpraca ekspertów z wnioskodawcą

Czy eksperci mogą kontaktować się z podmiotem składającym wniosek? Tak. Eksperci mają obowiązek współpracy z wnioskodawcą podczas konsultowania z wnioskodawcą proponowanych przez zespół korekt w opisie kwalifikacji oraz podczas porównywania wymaganych efektów uczenia się.

V. Eksperci w szkolnictwie wyższym

Czy zasady są takie same dla kwalifikacji po studiach podyplomowych? Zespół ekspertów, który zajmuje się kwalifikacjami nadawanymi po studiach podyplomowych, powoływany jest przez uczelnię, instytut PAN lub instytut badawczy, a nie przez ministra. Jednak wymagania wobec ekspertów i ich zadania w przypadku kwalifikacji nadawanej przez uczelnie lub instytut są takie jak w odniesieniu do innych kwalifikacji.

Instytucje certyfikujące

I. Uzyskiwanie uprawnień do certyfikowania

Kto może zostać instytucją certyfikującą (IC)?

O uprawnienia do certyfikowanie kwalifikacji:

wolnorynkowej może ubiegać się podmiot prowadzący działalność gospodarczą,,
sektorowej może ubiegać się podmiot prowadzący działalność statutową w obszarze danej branży lub sektora,.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby uzyskać te uprawnienia?

Jeśli instytucja/podmiot chce uzyskać uprawnienia/Wnioskodawca:

musi zapewniać warunki kadrowe, organizacyjne i materialne do przeprowadzenia walidacji,
nie możesz posiadać zaległości z tytułu podatków i składek (ZUS, NFZ, FP, FGŚP) oraz
nie może być w stanie likwidacji lub upadłości,.
Ile wynosi opłata za wniosek o nadanie uprawnień? Standardowa opłata wynosi 10 000 zł,. Jednak jeśli podmiot wcześniej sam składał wniosek o włączenie danej kwalifikacji do ZSK, płaci połowę tej kwoty, czyli 5 000 zł,.

II. Prowadzenie walidacji i certyfikowanie

Czy instytucja certyfikująca musi sama przeprowadzać walidację? Instytucja certyfikująca może upoważnić inną instytucję/ podmiot, o ile zagwarantuje ona, że zachowa wymagane standardy walidacji. Pełną odpowiedzialność za jakośc walidacji/ en proces ponosi jednak IC.
Jakie informacje IC musi udostępniać publicznie? Instytucja certyfikująca musi prowadzić stronę internetową, na której są szczegółowe informacje o sposobie organizacji i przeprowadzania walidacji oraz o aktualnych opłatach,.
Czy można uznać efekty uczenia się potwierdzone wcześniej? Tak, IC może uznać osiągnięcia uzyskane w związku z ubieganiem się o inną kwalifikację w ZSK za tożsame z wymaganiami danej kwalifikacji,. Takie uznane osiągnięcia nie podlegają ponownej walidacji,.

III. System zapewniania jakości

Co składa się na system zapewniania jakości walidacji i certyfikowania/w IC?

System ten obejmuje:

zewnętrzne zapewnianie jakości (realizowane przez zewnętrzną instytucję ) oraz
wewnętrzny system zapewniania jakości,.
Jakie są wymogi wobec wewnętrznego systemu zapewniania jakości? Musi on zapewniać rozdzielenie procesów kształcenia i szkolenia od walidacji, stałe monitorowanie procesów oraz przeprowadzanie ewaluacji wewnętrznej,.
Jak często należy przeprowadzać ewaluację wewnętrzną? Instytucje certyfikujące powinny przeprowadzać wewnętrzną ewaluację nadawania/ każdej kwalifikacji co najmniej raz na trzy lata. Raport z tej ewaluacji IC przekazuje do podmiotu zewnętrznego zapewniania jakości, którego wyznaczył minister właściwy, oraz do Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego (IBe PIB)/Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji (ZRK).

IV. Obowiązki sprawozdawcze IC i opłaty

Jakie informacje IC musi przekazywać co kwartał do rejestru? IC ma 20 dni po zakończeniu każdego kwartału/ kwartale, aby przekazać dane o:
liczbie wydanych certyfikatów,
średniej wysokości opłat za walidację i certyfikowanie oraz
uzyskanych z tego tytułu przychodach,.
Ile wynosi kwartalna opłata na rzecz budżetu państwa? Instytucja certyfikująca przekazuje 3% przychodów z opłat za walidację i certyfikowanie, przy czym nie może to być mniej niż 1 zł od każdego wydanego certyfikatu.
Jakie sprawozdania IC składa ministrowi właściwemu? Co najmniej raz na dwa lata instytucja certyfikująca składa ministrowi sprawozdanie z działalności. Dokument ten zawiera opis istotnych elementów walidacji oraz funkcjonowania systemu zapewniania jakości.

V. Nadzór nad IC i sankcje

Jakie uprawnienia kontrolne ma minister wobec IC? Minister właściwy sprawuje nadzór nad IC może więc m.in. żądać dokumentacji, wstępu do siedziby IC lub miejsca prowadzenia walidacji, a także uczestniczyć w walidacji jako obserwator,.
Kiedy uprawnienia do certyfikowania mogą zostać cofnięte?

Minister cofa uprawnienia IC, jeżeli:

instytucja wydała certyfikaty osobom, które nie przeszły prawidłowej walidacji,
instytucja przestała spełniać warunki ustawowe,
nie podjęła działań naprawczych w terminie lub
gdy ministerstwo stwierdziło rażące nieprawidłowości w jej działaniach.

Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

PZZJ

I. Uzyskiwanie statusu PZZJ (wpis na listę)

Kto może zostać podmiotem zewnętrznego zapewniania jakości (PZZJ)? Funkcję tę może pełnić instytucja lub organizacja prowadząca zorganizowaną działalność w obszarze gospodarki, rynku pracy, edukacji lub szkoleń, która została wpisana na listę prowadzoną przez ministra koordynatora Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK).
Jakie warunki trzeba spełnić, aby trafić na listę? Należy:
- mieć co najmniej 10-letnie doświadczenie w prowadzeniu działalności w zakresie gospodarki, rynku pracy, edukacji lub szkoleń;
- dysponować kadrą, która ma wiedzę o ZSK oraz o zasadach walidacji, a także doświadczenie w prowadzeniu ewaluacji lub audytów;
- mieć wewnętrzny system zapewniania jakości przeprowadzanych procesów;
- nie mieć zaległości podatkowych ani w opłacaniu składek ZUS/NFZ, nie być też w stanie likwidacji lub upadłości.
Czy instytucja może jednocześnie pełnić funkcję instytucji certyfikującej (IC) i PZZJ? Tak. IC może być PZZJ, ale z wyłączeniem kwalifikacji należących do tej samej grupy, w której jest kwalifikacja, którą sama nadaje.
Ile kosztuje wpis na listę i jak długo jest ważny? Opłata za wniosek o wpis wynosi 2000 zł. Wpis jest ważny przez 6 lat i może zostać raz przedłużony o kolejne 6 lat.

II. PZZJ a współpraca z instytucją certyfikującą

Jak PZZJ trafia do konkretnej instytucji certyfikującej? Minister właściwy przypisuje IC konkretny PZZJ. Minister zawiera z PZZJ umowę na pełnienie tej funkcji.
Ile podmiotów może nadzorować tę samą kwalifikację? W odniesieniu do danej kwalifikacji funkcję zewnętrznego zapewniania jakości może pełnić najwyżej 5 podmiotów z listy.
Czy PZZJ musi współpracować z innymi podmiotami PZZJ? Tak, podmioty zapewniające jakość tej samej kwalifikacji muszą współpracować, aby zapewnić spójny standard certyfikowania.

III. Zadania i uprawnienia PZZJ

Co konkretnie monitoruje PZZJ?

PZZJ:

monitoruje wewnętrzny system zapewniania jakości w IC,
sprawdza, czy IC nadal spełnia wymagania ustawowe (kadrowe, organizacyjne, materialne),
prowadzi ewaluację zewnętrzną walidacji i certyfikowania.
Jakie narzędzia kontrolne ma PZZJ?

PZZJ:

może żądać informacji i wglądu do dokumentacji IC,
ma prawo wstępu do siedziby IC,
może uczestniczyć w walidacji jako obserwator.
Jakie raporty musi sporządzać PZZJ?

PZZJ sporządza:

co 5 lat raport z zewnętrznego zapewniania jakości dla każdej IC, z którą współpracuje,
co 3 lata sprawozdanie dla ministrów właściwych z wykonywania zadań w danej grupie kwalifikacji.

IV. Obowiązki PZZJ i sankcje

O czym PZZJ musi niezwłocznie zawiadomić ministra?

PZZJ zawiadamia natychmiast o:

stwierdzonych nieprawidłowościach w IC,
fakcie, że IC przestała spełniać warunki ustawowe,
zmianach we własnym statusie (np. o problemach finansowych lub braku kadry).

Kto kontroluje PZZJ? Nadzór nad PZZJ sprawuje minister koordynator ZSK. Może on przeprowadzać kontrolę prawidłowości wykonywania zadań.
Kiedy PZZJ może zostać skreślony z listy? Minister koordynator skreśla podmiot z listy m.in., gdy PZZJ:
- dwukrotnie odmówił zawarcia umowy z ministrem właściwym,
- nie usunął nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli,
- nie zawiadomił ministra o nieprawidłowościach w nadzorowanej IC,
- przestał spełniać warunki niezbędne do wpisu na listę.

Minister wydaje decyzję administracyjną o skreśleniu PZZJ z listy. Skutki tej decyzji są natychmiastowe – wygasają wszystkie umowy z ministrami.

Rada Interesariuszy

I. Status i zadania Rady Interesariuszy

Jaka jest rola Rady Interesariuszy w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (ZSK)? Rada działa przy ministrze koordynatorze ZSK jako jego organ opiniodawczo-doradczy.
Jakie są główne zadania Rady? Rada:
wspiera ministra koordynatora w zapewnianiu spójności rozwiązań w ramach ZSK,
monitoruje funkcjonowanie Systemu oraz opiniuje założenia i projekty aktów prawnych w tym obszarze;
może występować do ministrów z pytaniami i propozycjami usprawnień systemowych.
Co opiniuje Rada? Rada opiniuje:
rekomendacje zespołów ekspertów dotyczące przypisania poziomu PRK do kwalifikacji włączanych do ZSK,
celowość włączenia sektorowych ram kwalifikacji (SRK) do ZSK oraz ich zgodność z Polską Ramą Kwalifikacji.

II. Skład i powoływanie członków

Kto wchodzi w skład Rady Interesariuszy? W skład Rady wchodzą przedstawiciele:
Krajowej Izby Gospodarczej (2 osoby),
organizacji pracodawców i związków zawodowych (po 2 osoby z każdej reprezentatywnej organizacji),
konferencji rektorów (akademickich, zawodowych i publicznych uczelni zawodowych – po 2 osoby),
Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (2 osoby),
podmiotów edukacji pozaformalnej (2 osoby),
strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (KWRiST) (4 osoby) oraz
ministra koordynatora (2 osoby).
Jak długo trwa kadencja członka Rady? Kadencja trwa 4 lata i może zostać raz przedłużona na wniosek podmiotu zgłaszającego.
Kto kieruje pracami Rady? Rada wybiera spośród swoich członków przewodniczącego oraz od 2 do 5 wiceprzewodniczących.

III. Tryb pracy Rady i jej uprawnienia merytoryczne

Jak pracuje Rada? Rada pracuje w trybie plenarnym oraz w grupach roboczych, a członkowie biorą udział w jej pracach osobiście. W posiedzeniach, bez prawa głosu, uczestniczą przedstawiciele Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego jako podmiotu prowadzącego Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (ZRK).
Kto jest zapraszany na posiedzenia dotyczące sektorowych ram kwalifikacji? Na posiedzenia, podczas których Rada opracowuje opinię o sektorowej ramie kwalifikacji, zapraszani są przedstawiciele ministra właściwego oraz wnioskodawcy (np. sektorowej rady ds. kompetencji).
Jakie standardy obowiązują przy opiniowaniu SRK? Regulamin Rady określa zasady przygotowywania tych opinii, w tym wymóg udziału ekspertów spoza branży lub sektora w procesie porównywania SRK z Polską Ramą Kwalifikacji.
Jaki wpływ ma opinia Rady na przypisanie poziomu PRK? Jeśli opinia Rady o rekomendacji poziomu PRK jest:
pozytywna, minister może już włączyć kwalifikację do systemu,
negatywna, minister właściwy przekazuje opinię Rady zespołowi ekspertów. Zespół musi się do niej odnieść i ponownie przedstawić rekomendację.
Do jakich dokumentów Rada ma dostęp? Jeśli Rada złoży wniosek, podmiot prowadzący ZRK udostępnia jej:
raporty z ewaluacji wewnętrznej instytucji certyfikujących,
raporty z zewnętrznego zapewniania jakości oraz
sprawozdania z działalności podmiotów zewnętrznego zapewniania jakości.
Czy Rada uczestniczy w wyborze podmiotów zapewniających jakość? Tak. Trzech przedstawicieli Rady Interesariuszy wchodzi w skład komisji powoływanej przez ministra koordynatora, która ocenia wnioski o wpis na listę podmiotów uprawnionych do pełnienia funkcji zewnętrznego zapewniania jakości.

Sektorowe rady

I. Uprawnienia sektorowych rad ds. kompetencji w zakresie sektorowych ram kwalifikacji

Czy rada ds. kompetencji działająca w ramach branży lub sektora może zainicjować włączenie sektorowej ramy kwalifikacji (SRK) do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK)? Tak, minister właściwy podejmuje działania w celu włączenia SRK do systemu m.in. na wniosek sektorowej rady ds. kompetencji.
Jakie ułatwienia przysługują radzie przy składaniu wniosku o SRK? Taki wniosek złożony bezpośrednio przez sektorową radę ds. kompetencji (działającą w danej branży) nie musi zawierać opinii innych reprezentantów branży lub sektora.
Czy opinia rady jest potrzebna, gdy wniosek o SRK składa inny podmiot? Tak, wniosek o włączenie SRK musi zawierać opinie reprezentantów branży, w szczególności opinie sektorowych rad ds. kompetencji działających w danym sektorze.

II. Włączanie i przegląd kwalifikacji sektorowych

Czy rada może wnioskować o włączenie konkretnej kwalifikacji sektorowej? Tak, sektorowa rada ds. kompetencji ma prawo do wystąpienia z wnioskiem o włączenie kwalifikacji sektorowej do ZSK.
Co się stanie, jeśli wniosek o kwalifikację sektorową złoży nieuprawniony podmiot? Wniosek nie zostanie rozpatrzony.
Czy rada ma wpływ na funkcjonowanie już włączonych kwalifikacji? Tak, na wniosek sektorowej rady ds. kompetencji minister właściwy może dokonać przeglądu kwalifikacji wolnorynkowej lub sektorowej w krótszym terminie niż standardowe 10 lat.

III. Rola w procesie certyfikacji (instytucja certyfikująca)

Czy sektorowa rada może sama nadawać kwalifikacje i wydawać certyfikaty? Tak, rada może wnioskować o nadanie uprawnień do certyfikowania danej kwalifikacji sektorowej.
Jakie warunki musi spełnić rada, aby zostać instytucją certyfikującą (IC)?

Aby zostać IC, rada:

musi zapewniać odpowiednie warunki kadrowe, organizacyjne i materialne do prowadzenia walidacji,
nie może być w stanie likwidacji lub upadłości,
nie może posiadać zaległości z tytułu podatków i składek na ubezpieczenia społeczne.
Czy rada jako wnioskodawca płaci pełną stawkę za uprawnienia do certyfikowania? Jeśli rada składała wniosek o włączenie danej kwalifikacji, to opłata za nadanie uprawnień do jej certyfikowania jest obniżona o połowę – wynosi 5000 zł.

IV. Współpraca i monitoring systemu

Czy rady są informowane o wnioskach składanych przez inne podmioty? Tak, minister właściwy przekazuje do wiadomości odpowiednim radom wnioski o włączenie kwalifikacji wolnorynkowych i sektorowych.
Jaka jest rola rady w pracach Rady Interesariuszy? Rada Interesariuszy zaprasza przedstawicieli sektorowej rady ds. kompetencji na posiedzenia, podczas których opiniuje się celowość włączenia sektorowej ramy kwalifikacji.

Branżowe Centra Umiejętności

I. Status i rola branżowych centrów umiejętności (BCU) w systemie

Czy branżowe centra umiejętności mogą nadawać kwalifikacje? Tak, organy prowadzące branżowe centra umiejętności mogą pełnić funkcję instytucji certyfikujących (IC) dla kwalifikacji sektorowych. Kwalifikacje te muszą mieć charakter zawodowy i odpowiadać na potrzeby danej branży.
Jak BCU są definiowane w kontekście ZSK? Ustawa o ZSK odwołuje się do definicji branżowego centrum umiejętności zawartej w art. 4 pkt 30a ustawy – Prawo oświatowe.

II. Zapewnianie jakości w BCU

Kto odpowiada za zewnętrzne zapewnianie jakości w BCU? Jeżeli instytucjami certyfikującymi są organy prowadzące branżowe centra umiejętności, funkcję podmiotu zewnętrznego zapewniania jakości pełni Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.
Czy dotyczy to wszystkich kwalifikacji nadawanych przez te podmioty? Zasada ta dotyczy tylko walidacji i certyfikowania kwalifikacji sektorowych prowadzonych przez te centra.
Co w przypadku porozumień branżowych? Przepis o nadzorze IBE PIB stosuje się również do podmiotów, które zawarły porozumienia, o których mowa w art. 8 ust. 3a ustawy – Prawo oświatowe, a które prowadzą certyfikację kwalifikacji sektorowych.

Uproszczona wersja, jeśli zrezygnujemy z odnoszenia się do ustawy: IBE PIB nadzoruje również podmioty, które zawarły porozumienia i które certyfikują kwalifikacje sektorowe.

III. Obowiązki i sprawozdawczość

Jakie informacje BCU muszą przekazywać do rejestru? Centra te muszą przekazywać do Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji (ZRK) informacje o liczbie osób, które nieodpłatnie przystąpiły w danym kwartale do walidacji.
W jakim terminie należy składać te dane? Informacje te przekazuje się w ciągu 20 dni roboczych po zakończeniu każdego kwartału kalendarzowego.
Czy BCU muszą posiadać wewnętrzne systemy jakości? Tak, każda instytucja certyfikująca (w tym organy prowadzące BCU) ma obowiązek opracowania i stosowania wewnętrznego systemu zapewniania jakości (który m.in. zagwarantuje rozdzielenie procesów kształcenia od walidacji).

IV. Certyfikaty wydawane przez BCU

Co musi znaleźć się na certyfikacie wydanym przez centrum? Certyfikat kwalifikacji sektorowej wydawany przez IC (w tym BCU) musi zawierać m.in. nazwę „certyfikat kwalifikacji sektorowej”, nazwę kwalifikacji, znak graficzny PRK oraz okres ważności dokumentu.
Czy centra muszą prowadzić ewidencję wydanych dokumentów? Tak. Ewidencja wydanych certyfikatów obejmuje:
dane osób certyfikowanych,
daty walidacji oraz
informacje o uznanych osiągnięciach.

Dane te muszą być przechowywane przez okres 5 lat.

Podsumowując, branżowe centra umiejętności działają w ZSK głównie jako wyspecjalizowane instytucje certyfikujące, których jakość zewnętrzną nadzoruje bezpośrednio Instytut Badań Edukacyjnych, co odróżnia je od pozostałych podmiotów rynkowych podlegających pod PZZJ wybierane z listy ministra.

Uczelnie

I. Włączanie do ZSK kwalifikacji przez uczelnie

Jakie rodzaje kwalifikacji uczelnie mogą włączać do ZSK? Uczelnia może włączyć do ZSK kwalifikację nadawaną po ukończeniu studiów podyplomowych, o ile przypisano jej poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji.
Czy uczelnie mogą wnioskować o włączenie kwalifikacji do ZSK? Tak, uczelnie mogą występować do ministra właściwego z wnioskiem o włączenie do ZSK kwalifikacji nadawanych po ukończeniu kursów dokształcających i szkoleń. W takim przypadku stosuje się procedurę taką jak dla kwalifikacji wolnorynkowej do kwalifikacji wolnorynkowych.
Jaki obowiązek informacyjny ma uczelnia po włączeniu kwalifikacji? Uczelnia musi niezwłocznie poinformować Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE PIB) o włączeniu do ZSK swojej kwalifikacji nabywanej po studiach podyplomowych.

II. Przypisywanie poziomów PRK i rola ekspertów

Kto przypisuje poziom PRK kwalifikacjom nadawanym po studiach podyplomowych? W tym przypadku poziom PRK przypisuje sama uczelnia (lub instytut).
Kto na uczelni przygotowuje merytorycznie rekomendację poziomu PRK? Rekomendację tę wydaje zespół ekspertów powoływany przez uczelnię.
Z ilu osób musi się składać zespół ekspertów? Zespół ten musi składać się z co najmniej trzech osób, w tym co najmniej dwóch praktyków w danej dziedzinie oraz jednej osoby z wiedzą o standardach ZSK i PRK.
Czy Rada Interesariuszy opiniuje kwalifikacje uczelniane? Tak, uczelnia ma obowiązek przedłożyć rekomendację zespołu ekspertów do opinii Rady Interesariuszy. Jeśli opinia Rady jest negatywna, zespół ekspertów na uczelni musi się do niej odnieść i ponownie sporządzić rekomendację. Z kolei jeśli opinia jest pozytywna, przechodzi do kolejnego etapu procedowania.

III. Kwalifikacje pełne (dyplomy ukończenia studiów)

Jak się ustala poziomy PRK do kwalifikacji nadawanych po studiach? Poziomy PRK tych kwalifikacji ustalone są w ustawie o ZSK.
Jakie poziomy PRK przypisane są kwalifikacjom nadawanym po studiach? Pełne kwalifikacje, które zdobywa się na kolejnych stopniach studiowania, mają odpowiednie poziomy PRK:
- poziom 6: dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia (licencjat/inżynier),
- poziom 7: dyplom ukończenia studiów drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich,
- poziom 8: dyplom doktorski.
Czy ustawa o ZSK określa zasady nadzoru nad nadawaniem dyplomów ukończenia studiów? Nie. Ustawa nie określa wymogów walidacji, certyfikowania ani zasad nadzoru w zakresie kwalifikacji uzyskiwanych w systemie szkolnictwa wyższego i nauki (odbywa się to na podstawie ustawy o ZSK ).

IV. Studia wyższe w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK)

Jakie informacje o studiach wyższych trafiają do Rejestru? W ZRK gromadzi się dane o:
uczelniach,
prowadzonych kierunkach,
poziomach i profilach kształcenia oraz
nadawanych tytułach zawodowych i stopniach naukowych.
W jaki sposób te dane są przekazywane do ZRK? Minister właściwy ds. szkolnictwa wyższego i nauki za pośrednictwem systemu POL-on przekazuje te informacje IBE PIB (podmiotowi prowadzącemu rejestr).
Kto przekazuje dane o studiach podyplomowych włączonych do ZSK? Uczelnie przekazują te dane bezpośrednio do Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego jako podmiotu prowadzącego Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji.

V. Reprezentacja uczelni w systemie

Jaki wpływ mają uczelnie na kształt całego systemu ZSK? Uczelnie mają swoich przedstawicieli w Radzie Interesariuszy, która opiniuje kluczowe zmiany w systemie. W skład Rady wchodzą:
- 2 osoby z Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP),
- 2 osoby z Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich,
- 2 osoby z Konferencji Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych.